નવી દિલ્હીઃ આજના સમયમાં સર્વાઇકલ કેન્સર મહિલાઓના સ્વાસ્થ્ય માટે એક ગંભીર પડકાર બનીને ઉભરી આવ્યું છે. આ રોગ ગર્ભાશયના નીચેના ભાગમાં એટલે કે સર્વિક્સમાં વિકસે છે. સર્વાઇકલ કેન્સરની સૌથી ડરામણી વાત એ છે કે શરૂઆતના તબક્કામાં તેના લક્ષણો લગભગ હોતા નથી, જેના કારણે મહિલાઓ લાંબા સમય સુધી તેનાથી અજાણ રહે છે. હેલ્થ એક્સપર્ટ્સનું માનવું છે કે જો આ સાયલન્ટ કિલરના ચિહ્નો સમયસર ઓળખી લેવામાં આવે તો તેની સારવાર સરળ બની જાય છે એટલું જ નહીં દર્દીનો જીવ પણ બચાવી શકાય છે. ભૂલથી પણ આ લક્ષણોને અવગણશો નહીં. સર્વાઇકલ કેન્સરના લક્ષણો ઘણીવાર સામાન્ય ચેપ જેવા લાગે છે, પરંતુ સાવચેતી એ એકમાત્ર નિવારણ છે. જો તમને અસામાન્ય રક્તસ્રાવ, પીરિયડ્સ પછી અથવા તેની વચ્ચે રક્તસ્રાવ, જાતીય સંભોગ પછી રક્તસ્રાવ, પેલ્વિક વિસ્તારમાં સતત દુખાવો અથવા યોનિમાંથી અસામાન્ય અને દુર્ગંધયુક્ત સ્ત્રાવનો અનુભવ થતો હોય, તો તે ચેતવણીની ઘંટડી બની શકે છે. જો આ ચિહ્નો દેખાય તો તરત જ ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો ફરજિયાત છે. સર્વાઇકલ કેન્સરના મુખ્ય કારણો શું છે? RML હોસ્પિટલના ગાયનેકોલોજી વિભાગના એસોસિયેટ પ્રોફેસર ડૉ. સલોની ચઢ્ઢાના જણાવ્યા અનુસાર, આ કેન્સરનું સૌથી મોટું કારણ હ્યુમન પેપિલોમાવાયરસ (HPV) ચેપ છે. આ વાયરસ અસુરક્ષિત સેક્સ દ્વારા ફેલાય છે અને જો તે લાંબા સમય સુધી શરીરમાં રહે છે, તો તે સર્વિક્સના કોષોને કેન્સરના કોષોમાં ફેરવી શકે છે. આ સિવાય નાની ઉંમરે જાતીય જીવન શરૂ કરવું, એક કરતાં વધુ પાર્ટનર હોવું, નબળી રોગપ્રતિકારક શક્તિ અને લાંબા સમય સુધી ગર્ભનિરોધક ગોળીઓ લેવાથી પણ તેનું જોખમ વધે છે. ધૂમ્રપાનની આદત પણ મહિલાઓમાં આ કેન્સરનું જોખમ અનેકગણું વધારી દે છે. સૌથી વધુ જોખમ કોને છે? નિષ્ણાતોના મતે, જે મહિલાઓ સતત એચપીવી સંક્રમણનો ભોગ બને છે તેમાં સર્વાઇકલ કેન્સરનું જોખમ વધારે હોય છે. આ સિવાય જે મહિલાઓ પોતાની અંગત સ્વચ્છતાનું ધ્યાન રાખતી નથી અથવા જેમની રોગપ્રતિકારક શક્તિ કોઈ રોગને કારણે નબળી પડી ગઈ છે, તેમણે ખાસ સાવચેતી રાખવાની જરૂર છે. નિયમિત તપાસ અને આરોગ્ય તપાસનો અભાવ એ પણ એક મોટું જોખમ પરિબળ છે, કારણ કે તેના કારણે રોગ છેલ્લા તબક્કામાં જોવા મળે છે. નિવારણના ચોક્કસ પગલાં: રસી અને પરીક્ષણ જરૂરી છે. સર્વાઇકલ કેન્સરને રોકવાની સૌથી અસરકારક રીત એચપીવી રસી છે, જે નાની ઉંમરે આપી શકાય છે. આ સાથે, સુરક્ષિત સેક્સ પ્રેક્ટિસ કરવું અને ધૂમ્રપાન જેવી ખરાબ ટેવોથી દૂર રહેવું પણ ખૂબ ફાયદાકારક છે. ડોકટરો ભલામણ કરે છે કે મહિલાઓએ સમયાંતરે પેપ સ્મીયર ટેસ્ટ અથવા સર્વાઇકલ સ્ક્રીનીંગ કરાવવું જોઈએ. તંદુરસ્ત જીવનશૈલી, સંતુલિત આહાર અને નિયમિત કસરત તમારી રોગપ્રતિકારક શક્તિને મજબૂત બનાવે છે, જેનાથી શરીર કોઈપણ ચેપ સામે લડવામાં સક્ષમ બને છે.
