યુએનમાં ખુલ્લો સંઘર્ષ: ટ્રમ્પની નીતિઓથી નારાજ ડ્રેગન, માદુરોની ધરપકડ પર ચેતવણી આપી

અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના ઇશારે ગયા અઠવાડિયે વેનેઝુએલામાં જે બન્યું તેણે આખી દુનિયાને ચોંકાવી દીધી. ટ્રમ્પે વેનેઝુએલાના રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરો અને તેમની પત્નીને તેમના બેડરૂમમાંથી પકડી લીધા હતા. માદુરો અને તેની પત્ની હાલમાં ન્યૂયોર્કની જેલમાં છે અને તેમની સામે ડ્રગ સંબંધિત કેસ શરૂ કરવામાં આવ્યો છે. માદુરો સાથે જોડાયેલી આ ઘટનાએ વેનેઝુએલાના મુખ્ય વેપારી ભાગીદાર ચીનમાં ભારે નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. ચીનના ટોચના રાજદ્વારીએ સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરોની ધરપકડ કરીને તેમને ન્યૂયોર્ક લાવવાના અમેરિકાના નિર્ણય સામે સખત વિરોધ વ્યક્ત કર્યો છે. વેનેઝુએલામાં ચીનનો મોટો હિસ્સો જોતાં આ પ્રતિક્રિયા યોગ્ય માનવામાં આવે છે. ચીન સામાન્ય રીતે બિન-હસ્તક્ષેપની નીતિને વળગી રહે છે અને યુએન સુરક્ષા પરિષદની મંજૂરી વિના કરવામાં આવેલી લશ્કરી કાર્યવાહીની સતત ટીકા કરે છે. અમેરિકાએ મધ્યરાત્રિએ ચીનના “ઓલ-વેધર” વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર ગણાતા દેશના નેતાને તેની પોતાની રાજધાનીમાં પકડ્યો તે હકીકત ચીન માટે મોટો ફટકો છે.

‘અમેરિકાએ પોતાને વિશ્વનો ન્યાયાધીશ ન ગણવો જોઈએ,
ચીને અમેરિકા પર પોતાને “વિશ્વનો ન્યાયાધીશ” માનવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. ચીને આ કાર્યવાહીની કાયદેસરતાને લઈને સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં પણ અમેરિકા પર નિશાન સાધ્યું હતું. ચીનના વિદેશ મંત્રી વાંગ યીએ રવિવારે બેઈજિંગમાં તેમના પાકિસ્તાની સમકક્ષ સાથેની બેઠકમાં કહ્યું કે, “અમે ક્યારેય માનતા નથી કે કોઈપણ દેશ વિશ્વનો પોલીસમેન બની શકે છે, અને અમે તે સ્વીકારતા નથી કે કોઈપણ દેશ પોતાને વિશ્વનો ન્યાયાધીશ જાહેર કરે છે.” યુ.એસ.નું સીધું નામ લીધા વિના, તેમણે વેનેઝુએલામાં “અચાનક વિકાસ” નો ઉલ્લેખ કર્યો. વાંગ યીએ કહ્યું કે આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા હેઠળ તમામ દેશોની સાર્વભૌમત્વ અને સુરક્ષાને સંપૂર્ણ રીતે સુરક્ષિત રાખવી જોઈએ. ગયા શનિવારે, 63 વર્ષીય માદુરોને આંખે પાટા બાંધીને હાથકડી પહેરાવીને ન્યૂયોર્ક લઈ જવામાં આવ્યો હતો. કસ્ટડીમાં તેની કેટલીક તસવીરો સામે આવી છે, જેણે આખી દુનિયાને ચોંકાવી દીધી છે.

માદુરો કોર્ટમાં હાજર થાય છે, જ્યારે ચીન યુએનમાં યુ.એસ.નો મુકાબલો કરે છે

માદુરોએ સોમવારે ન્યૂયોર્કની કોર્ટમાં ડ્રગ સંબંધિત આરોપોને ફગાવી દીધા હતા. દરમિયાન, માત્ર થોડા બ્લોક દૂર, સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદની એક બેઠક યોજાઈ, જે કોલંબિયાની વિનંતી પર બોલાવવામાં આવી હતી અને તેને ચીન અને રશિયાએ ટેકો આપ્યો હતો. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના માદુરોને આગળ વધારવાના નિર્ણય પર બેઠકમાં ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. યુએન સેક્રેટરી-જનરલ એન્ટોનિયો ગુટેરેસે ચેતવણી આપી હતી કે યુએસનું પગલું “ખતરનાક ઉદાહરણ” સ્થાપિત કરી શકે છે. મીટિંગને સંબોધતા, સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં ચીનના સ્થાયી મિશનના ચાર્જ ડી અફેર્સ સુન લેઈએ આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું હતું અને અમેરિકી કાર્યવાહીની નિંદા કરી હતી. યુ.એસ. પર નિશાન સાધતા તેમણે કહ્યું, “ઇતિહાસના પાઠ આપણને કડક ચેતવણી આપે છે. લશ્કરી દળ સમસ્યાઓનો ઉકેલ નથી, અને બળનો અંધાધૂંધ ઉપયોગ માત્ર મોટી કટોકટી સર્જશે.”

ચીન અમેરિકા વિરોધી ભાવના પેદા કરવાનું કામ કરી શકે છે

રોઇટર્સ અનુસાર, વિશ્લેષકો માને છે કે વિશ્વની બીજી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા અને વૈશ્વિક વેપાર ભાગીદાર તરીકે ચીન અમેરિકાની કાર્યવાહી સામે દેશોને એક કરી શકે છે. ચાઇના-ગ્લોબલ સાઉથ પ્રોજેક્ટના સહ-સ્થાપક એરિક ઓલેન્ડર અનુસાર, જો કે ચીન આ સમયે વેનેઝુએલાને વધુ નક્કર મદદ કરી શકશે નહીં, પરંતુ તે યુએન અને વિકાસશીલ દેશોમાં અમેરિકા વિરોધી ભાવના પેદા કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે. વેનેઝુએલા બાદ હવે ટ્રમ્પ કોલંબિયા અને મેક્સિકો સામે સૈન્ય કાર્યવાહીની ધમકી આપી રહ્યા છે, જેના કારણે લેટિન અમેરિકન દેશોમાં ચિંતા વધી છે. આ એ જ દેશો છે જે ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગની વૈશ્વિક સુરક્ષા પહેલનો ભાગ છે. સોમવારે શી જિનપિંગે તમામ દેશોને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા અને સંયુક્ત રાષ્ટ્રના સિદ્ધાંતોનું પાલન કરવાની અપીલ કરી હતી. અમેરિકાનું નામ લીધા વિના તેમણે કહ્યું કે વિશ્વની મોટી શક્તિઓએ ઉદાહરણ બેસાડવું જોઈએ.

ચીન-વેનેઝુએલા સંબંધો ક્યારે મજબૂત થયા?

વેનેઝુએલાએ 1974માં ચીનને માન્યતા આપી હતી અને 1998માં સત્તા પર આવેલા હ્યુગો ચાવેઝના નેતૃત્વમાં આ સંબંધ મજબૂત બન્યો હતો. ચાવેઝના મૃત્યુ બાદ 2013માં માદુરો પ્રમુખ બન્યા પછી આ ગાઢ સંબંધ ચાલુ રહ્યો હતો. ચીને વેનેઝુએલાની ઓઈલ રિફાઈનરીઓ અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં ભારે રોકાણ કર્યું, ખાસ કરીને 2017 પછી જ્યારે યુએસ અને તેના સાથીઓએ દેશ પર પ્રતિબંધો કડક કર્યા. ચીને 2024માં વેનેઝુએલામાંથી આશરે $1.6 બિલિયનની કિંમતની ચીજવસ્તુઓની આયાત કરી હતી, જેમાંથી લગભગ અડધો ભાગ તેલનો હતો, ચીનના કસ્ટમ ડેટા અનુસાર. ચીનના એક સરકારી અધિકારીએ કહ્યું કે માદુરોની ધરપકડ ચીન માટે મોટો ફટકો છે. કિયુ ઝિયાઓચીની આગેવાની હેઠળના એક ચીની પ્રતિનિધિમંડળે તેની ધરપકડના થોડા સમય પહેલા માદુરો સાથે મુલાકાત કરી હતી. મીટિંગ બાદ થયેલી ધરપકડો અંગે ચીની અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે અમે વેનેઝુએલાના વિશ્વાસપાત્ર મિત્ર તરીકે અમારી છબી રજૂ કરવા માગતા હતા.