ગુજરાતના મ્યુનિસિપલ વિસ્તારોમાં ઉજ્જડ ઉદ્યાનોનું પરિવર્તન, શહેરવાસીઓને હળવાશની ક્ષણો પૂરી પાડવા માટે નંદનવન સહિતના ગ્રીન પાર્ક વિકસાવવામાં આવી રહ્યા છે.

(G.N.S) તા. 12

AMRUT 2.0 હેઠળ, રાજ્યના શહેરી વિસ્તારોમાં ₹117.56 કરોડના ખર્ચે કુલ 131 બગીચા વિકસાવવામાં આવી રહ્યા છે, જેમાંથી 70 બગીચાઓના વિકાસની કામગીરી પૂર્ણ કરવામાં આવી છે.

ગાંધીનગર,

લાઠી નગરપાલિકામાં ₹1.26 કરોડના ખર્ચે ભવાની ગાર્ડનનું બ્યુટિફિકેશન કરવામાં આવ્યું હતું, જ્યારે પાલનપુર નગરપાલિકામાં ₹2.25 કરોડના ખર્ચે કૈલાસવાટિકાને રિડેવલપ કરવામાં આવ્યું હતું.

ઉદ્યાનો, બગીચાઓ અને ખુલ્લી જગ્યાઓનો વિકાસ જેનો ઉદ્દેશ્ય શહેરી હવાની ગુણવત્તા સુધારવા અને ગ્રીન કવરને વિસ્તારવાનો છે.

અટલ મિશન ફોર રિજુવેનેશન એન્ડ અર્બન ટ્રાન્સફોર્મેશન 2.0 (AMRUT 2.0) યોજના 1 ઓક્ટોબર, 2021 ના ​​રોજ પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ હેઠળ ભારતીય શહેરોને ‘પાણી સુરક્ષિત’ (પાણી સુરક્ષિત) અને આત્મનિર્ભર બનાવવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ મિશનની મુખ્ય પહેલોમાં પાણીના સ્ત્રોતોને પુનર્જીવિત કરવા, નોન-રેવેન્યુ વોટર (NRW) ઘટાડવા અને ટ્રીટેડ વેસ્ટ વોટરના પુનઃઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવાનો સમાવેશ થાય છે. પરંતુ તે જ સમયે, આ મિશન શહેરી વિસ્તારોની સુવિધાઓ વધારવા માટે સારી રીતે જાળવવામાં આવેલી હરિયાળી જગ્યાઓ અને ઉદ્યાનોના વિકાસ પર પણ ભાર મૂકે છે.

ગુજરાતમાં, મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વ હેઠળ, AMRUT 2.0 હેઠળ રાજ્યના મ્યુનિસિપલ વિસ્તારોમાં ગ્રીન સ્પેસ એટલે કે ગ્રીન પાર્ક અને બગીચા વિકસાવવામાં આવી રહ્યા છે. ગુજરાતની વિવિધ નગરપાલિકાઓમાં ઉજ્જડ બગીચાઓનો પુનઃવિકાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે, અને નવા બગીચાઓ પણ વિકસાવવામાં આવી રહ્યા છે. લાઠી નગરપાલિકામાં વિકસાવાયેલો ભવાની ગાર્ડન તેનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ છે. આ ભવાની ગાર્ડનને નંદનવન જેવા લીલાછમ બગીચામાં પુનઃવિકાસ કરવામાં આવ્યો છે જેનો આજે લાઠીના નાગરિકો ભરપૂર લાભ લઈ રહ્યા છે.

નોંધનીય છે કે AMRUT 2.0 હેઠળ રાજ્યની શહેરી સ્થાનિક સંસ્થાઓમાં ₹117.56 કરોડના ખર્ચે કુલ 131 બગીચા વિકસાવવાનો લક્ષ્યાંક છે, જેમાંથી 70 બગીચાઓના વિકાસની કામગીરી પૂર્ણ થઈ ગઈ છે, જ્યારે બાકીના 61 બગીચાઓને વિકસાવવાની કામગીરી હાલમાં પ્રગતિમાં છે.

લાઠીમાં ભવાની પાર્કનું 1.26 કરોડના ખર્ચે કાયાપલટ

લાઠી નગરપાલિકા વિસ્તારમાં આવેલ ભવાની ગાર્ડન ઉજ્જડ બની ગયો હતો જેનો ઉપયોગ શહેરીજનો દ્વારા કરવામાં આવતો ન હતો. અમૃત 2.0 યોજના હેઠળ રાજ્ય સરકારના શહેરી વિકાસ વિભાગે આ બગીચાને પુનઃવિકાસ કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. આજે ભવાની ગાર્ડનનો સંપૂર્ણ કાયાપલટ થયો છે. લાઠી નગરપાલિકામાં ભવાની ગાર્ડનનું બ્યુટીફિકેશન એ એક મહત્વપૂર્ણ પર્યાવરણીય અને સામુદાયિક પહેલ છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય બગીચાના પર્યાવરણીય સંતુલનને પુનઃસ્થાપિત કરવાનો અને તેની સૌંદર્યલક્ષી આકર્ષણને વધારવાનો છે.

બગીચામાં હાલના વૃક્ષોનું જતન કરવામાં આવ્યું છે, અને સ્થળાંતર કરનારા અને સ્થાનિક પક્ષીઓ માટે કુદરતી રહેઠાણ બનાવવા માટે, બગીચામાં અને બગીચાની આસપાસ મૂળ જાતિના વૃક્ષો વાવવામાં આવ્યા છે. આ બગીચો તમામ વયજૂથના નાગરિકોને ધ્યાનમાં રાખીને વિકસાવવામાં આવ્યો છે, જેમાં વિવિધ પ્રવૃત્તિઓ માટેની જગ્યાઓ પણ વિકસાવવામાં આવી છે, જેમાં ખુલ્લો લૉન વિસ્તાર, બાળકો માટે રમવાનો વિસ્તાર, ઓપન જિમ વિસ્તાર એટલે કે શારીરિક કસરત, યોગ અને જ્ઞાન કેન્દ્રનો સમાવેશ થાય છે. બગીચાની વચ્ચોવચ સફેદ ઘોડાઓનું આકર્ષક ફાઉન્ટેન સ્કલ્પચર પણ બનાવવામાં આવ્યું છે, જે આ બગીચાની સુંદરતામાં વધારો કરે છે. 1.26 કરોડના ખર્ચે સમગ્ર ભવાની ગાર્ડન 10,936.35 ચોરસ મીટર વિસ્તારમાં વિકસાવવામાં આવ્યો છે, જેનો શહેરીજનોને સંપૂર્ણ લાભ મળી રહ્યો છે.

પાલનપુર નગરપાલિકામાં ₹2.25 કરોડના ખર્ચે કૈલાસવાટીકા ગાર્ડનનો પુનઃવિકાસ.

પાલનપુર નગરપાલિકામાં નગરજનોના મનોરંજન માટે ₹2.25 કરોડના ખર્ચે 10,000 ચોરસ મીટર વિસ્તારમાં કૈલાસવાટિકાનું પુનઃવિકાસ કરવામાં આવ્યું છે. નાગરિકોના લાભાર્થે આ બગીચામાં વિવિધ સુવિધાઓ વિકસાવવામાં આવી છે, જેમાં બાળકો માટે રમવાની જગ્યા અને તેના સાધનો, દિવ્યાંગો માટે વિશેષ સુવિધાઓ, ગઝેબો, બેઠક વ્યવસ્થા વગેરેનો સમાવેશ થાય છે. કૈલાસવાટિકા આજે પાલનપુરના નાગરિકો માટે નંદનવન બની છે.

તેવી જ રીતે શહેરીજનોના લાભાર્થે વિવિધ નગરપાલિકા વિસ્તારોમાં 70 જેટલા બગીચા વિકસાવવામાં આવ્યા છે અને અન્ય 61 બગીચાઓનું કામ ચાલુ છે. AMRUT 2.0 હેઠળ રાજ્યના શહેરી વિસ્તારોમાં આવી હરિયાળી જગ્યાઓ બનાવવાનો ઉદ્દેશ ટકાઉ, સમાવિષ્ટ અને સમુદાય-કેન્દ્રિત શહેરી વાતાવરણને પ્રોત્સાહન આપવાનો અને શહેરી નિવાસીઓના જીવનની ગુણવત્તામાં વધારો કરવાનો છે. આ ઉપરાંત, આવા બગીચા શહેરી હવાની ગુણવત્તામાં પણ સુધારો કરે છે, અને શહેરી વિસ્તારોમાં પર્યાવરણીય સંતુલન પુનઃસ્થાપિત કરવામાં પણ મદદ કરે છે. મૂળ ઝાડીઓ અને વૃક્ષોને એકીકૃત કરીને, આ ગ્રીનસ્પેસ સ્થાનિક જૈવવિવિધતાને સમર્થન આપે છે અને તેને ઓછા પાણી અને જાળવણીની જરૂર પડે છે.

એકંદરે, AMRUT 2.0 પ્રોજેક્ટના અમલીકરણથી ગુજરાતમાં શહેરી જીવનમાં નોંધપાત્ર સુધારો થઈ રહ્યો છે, જેનાથી શહેરો અને નગરોમાં ટકાઉપણું, સ્થિતિસ્થાપકતા અને સુખાકારીને પ્રોત્સાહન મળે છે.