(GNS) તા. 23
ગાંધીનગર,
ISR ગાંધીનગર ખાતે આજે વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજી મંત્રી શ્રી અર્જુન મોઢવાડિયા દ્વારા ‘એડવાન્સ ઇન અર્થક્વેક સાયન્સ-2026’ પર ત્રિવાર્ષિક 9મી વૈશ્વિક પરિષદનું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું હતું.
*વૈશ્વિક પરિષદમાં, જાપાન, અમેરિકા, જર્મની, ફ્રાન્સ, જ્યોર્જિયા, તાઈવાન, પોર્ટુગલ અને નેપાળ સહિત ભારતના ભૂકંપ સંશોધન સાથે સંકળાયેલા વૈજ્ઞાનિકો તેમના અનુભવો શેર કરશે અને ચર્ચા કરશે.
આ ત્રણ દિવસીય વૈશ્વિક પરિષદ દેશ અને વિશ્વમાં ભૂકંપ સામે પૂર્વ ચેતવણી પ્રણાલી અને સંશોધનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે. તત્કાલિન મુખ્યમંત્રી અને વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીના માર્ગદર્શન હેઠળ, દેશમાં સૌપ્રથમ વખત વર્ષ 2011માં ગુજરાતના ગાંધીનગરમાં ધરતીકંપ સંશોધન કેન્દ્ર-ISR ની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી, જે આજે ભૂકંપ સંશોધન ક્ષેત્રે દેશ અને વિશ્વને માર્ગદર્શન આપી રહ્યું છે. આ વૈશ્વિક સંસ્થા ગુજરાતમાં સ્થિત હોવાના પરિણામે આજે ગુજરાતને ગ્લોબલ ક્લાસરૂમ કોન્ફરન્સનું યજમાન પદ મળ્યું છે, જે આપણા સૌ માટે ગૌરવની વાત છે.
તેમ વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રી શ્રી અર્જુન મોઢવાડિયાએ જણાવ્યું હતું.
23 થી 25 જાન્યુઆરી દરમિયાન ગાંધીનગર ખાતે વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી વિભાગ હેઠળ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ સિસ્મોલોજીકલ રિસર્ચ – ISR દ્વારા “ઇન્ટ્રાપ્લેટ અને હિમાલયન સિસ્મોલોજી: ડેવલપમેન્ટ્સ ઇન છેલ્લા 25 વર્ષમાં” વિષય પર 9મું ‘અધિકંપ વિજ્ઞાન સંમેલન’ નું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. આ કોન્ફરન્સનું ઉદ્ઘાટન આજે વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રી શ્રી અર્જુનભાઈ મોઢવાડિયાના હસ્તે કરવામાં આવ્યું હતું.
મંત્રી શ્રી મોઢવાડિયાએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, નદીઓ, દરિયાઈ પુલ, રસ્તાઓ સહિતની મોટી ઈમારતો અને બાંધકામોને વધુ ભૂકંપ પ્રૂફ કેવી રીતે બનાવી શકાય તે અંગે આ કોન્ફરન્સમાં તજજ્ઞો દ્વારા વિવિધ સંશોધનો અને પેપર રજૂ કરવામાં આવશે. દેશના પશ્ચિમ ઝોનમાં આવેલું ગુજરાત ભૂકંપ ઝોન ધરાવે છે. કચ્છ સહિત રાજ્યમાં ચાર સિસ્મોલોજીકલ ઝોન છે. આ પૈકી કચ્છ સૌથી વધુ ભૂકંપની તીવ્રતા ધરાવતો પ્રદેશ છે. 26 જાન્યુઆરી, 2001ના રોજ કચ્છમાં આવેલા વિનાશક ભૂકંપના પરિણામે મોટી જાનહાની અને સંપત્તિનું નુકસાન થયું હતું. આ ઘટના બાદ ગુજરાતે ધરતીકંપ સામે લડવા માટે આ વૈશ્વિક કક્ષાની સંસ્થાની સ્થાપના કરી છે, જે માત્ર ગુજરાતમાં જ નહીં પરંતુ દેશ-વિદેશમાં ભૂકંપ સંશોધન ક્ષેત્રે મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપી રહી છે, જે આપણા સૌ માટે ગૌરવની વાત છે. મંત્રીએ કહ્યું કે તેઓ તમામ વૈજ્ઞાનિકો અને સંશોધકોને પરિષદને સફળ બનાવવા શુભેચ્છા પાઠવે છે.
આઈએસઈએસના ઉપાધ્યક્ષ અને પદ્મશ્રી ડો. વીપી ડિમરીએ જણાવ્યું હતું કે આ કોન્ફરન્સમાં નીતિ નિર્માતાઓ, યુવાનો, નિષ્ણાતો અને વૈજ્ઞાનિકો ભાગ લઈ રહ્યા છે. ભૂકંપ વિજ્ઞાનના અભ્યાસ માટે આ પ્રકારની કોન્ફરન્સ વધુ મદદરૂપ થશે.
અમેરિકાની સધર્ન મેથોડિસ્ટ યુનિવર્સિટીના ડૉ. હીથર ડીસને જણાવ્યું હતું કે સિસ્મોલોજીના ક્ષેત્રમાં ઊંડી સમજણ મેળવવા માટે દરેકનો સહકાર અસરકારક સાબિત થશે.
NDMA ના ભૂતપૂર્વ સભ્ય અને
પદ્મશ્રી પ્રો. હર્ષ ગુપ્તાએ કોન્ફરન્સમાં ઉપસ્થિત સભ્યોનો આભાર માનતાં જણાવ્યું હતું કે આ કોન્ફરન્સ વિજ્ઞાન આધારિત નીતિ, આપત્તિ પ્રતિકારક પગલાં અને ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ ક્ષેત્રે સજ્જતા પ્રત્યે ગુજરાતની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે. ઉપસ્થિત મહાનુભાવોએ આ ત્રિ-દિવસીય પરિષદ સિસ્મોલોજી ક્ષેત્રે ફળદાયી સાબિત થશે તેવી આશા પણ વ્યક્ત કરી હતી.
ISR ના મહાનિર્દેશક શ્રી ડી.ડી. જાડેજાએ ગુજરાતમાં ભૂકંપ ક્ષેત્રે કાર્યરત તમામ વૈજ્ઞાનિકો અને તજજ્ઞોનું સ્વાગત કરતાં જણાવ્યું હતું કે, આ ત્રિ-દિવસીય કોન્ફરન્સમાં ગુજરાત સહિત ભારત અને વિદેશમાં આવતા ભૂકંપ અંગે નવા અભ્યાસ અને સંશોધનો કરવામાં આવશે, જે ભવિષ્યમાં ભૂકંપથી થતા નુકસાનને રોકવામાં મહત્ત્વનો ફાળો આપશે.
ISR ના શ્રી સંતોષ કુમારે આભારદર્શન કર્યું હતું.
કોન્ફરન્સમાં, વિવિધ સત્રોમાં સિસ્મોલોજી, સંશોધન પ્રવૃત્તિઓ અને ભાવિ દિશાત્મક અભિગમોના ક્ષેત્રમાં કરવામાં આવેલી નવીનતમ વૈજ્ઞાનિક પ્રગતિની ચર્ચા કરવામાં આવશે. ભારત અને વિદેશના નિષ્ણાતો અને સંશોધકો તેમના અનુભવો અને અભ્યાસ પેપર રજૂ કરશે.
આ વૈશ્વિક પરિષદમાં ભારત સહિત જાપાન, અમેરિકા, જર્મની, ફ્રાન્સ,
જ્યોર્જિયા, તાઈવાન, પોર્ટુગલ અને નેપાળમાં ભૂકંપ સંશોધન સાથે સંકળાયેલા વૈજ્ઞાનિકો તેમના અનુભવો શેર કરશે અને ચર્ચા કરશે.
