નવી દિલ્હીઃ દર વર્ષે લાખો લોકોના મોતનું કારણ બનતું કેન્સર હવે નવી આશાનું કિરણ બની ગયું છે. રશિયાએ વિશ્વની પ્રથમ કેન્સરની રસી વિકસાવવાનો દાવો કર્યો છે, જેને કદાચ સદીની સૌથી મોટી શોધ માનવામાં આવી રહી છે. આ રસી આવતા વર્ષની શરૂઆતમાં એટલે કે 2025ની શરૂઆતમાં લોન્ચ કરવામાં આવશે અને દર્દીઓને મફતમાં ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે. આ mRNA રસી ગાંઠની વૃદ્ધિ અને શરીરના અન્ય ભાગોમાં કેન્સરના ફેલાવાને રોકવામાં અસરકારક સાબિત થઈ છે.
રશિયન આરોગ્ય મંત્રાલયના રેડિયોલોજી મેડિકલ રિસર્ચ સેન્ટરના ડાયરેક્ટર આન્દ્રે કપિને રેડિયો રશિયાને જણાવ્યું કે, રશિયન સમાચાર એજન્સી TASS અનુસાર, દેશે કેન્સર સામે તેની પોતાની mRNA રસી વિકસાવી છે. ગમાલેયા નેશનલ રિસર્ચ સેન્ટર ફોર એપિડેમિઓલોજી એન્ડ માઇક્રોબાયોલોજીના ડિરેક્ટર એલેક્ઝાન્ડર ગિન્ટ્રાસબર્ગે જણાવ્યું હતું કે રસીના પૂર્વ-ક્લિનિકલ ટ્રાયલોએ દર્શાવ્યું છે કે તે ગાંઠની વૃદ્ધિ અને સંભવિત મેટાસ્ટેસિસને દબાવી દે છે. મેટાસ્ટેસિસની પ્રક્રિયામાં, કેન્સરના કોષો તેમના પ્રારંભિક સ્થાનથી શરીરના અન્ય ભાગોમાં ફેલાય છે.
આ વર્ષની શરૂઆતમાં, રશિયન પ્રમુખ વ્લાદિમીર પુટિને કહ્યું હતું કે “અમે કહેવાતી કેન્સરની રસી અને ઇમ્યુનોમોડ્યુલેટરી દવાઓની નવી પેઢી બનાવવાની ખૂબ નજીક છીએ.” ઇમ્યુનોમોડ્યુલેટરી દવાઓ એવી દવાઓ છે જે કેન્સર, ચેપ અથવા અન્ય રોગો સામે લડવા માટે શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિને મજબૂત અથવા નબળી બનાવે છે.
રસી કેન્સર સામે કેવી રીતે લડશે?
કેન્સરની રસી રોગપ્રતિકારક શક્તિને લક્ષ્ય બનાવે છે જેથી તે કેન્સરના કોષોને ઓળખી અને હુમલો કરી શકે. આ રસીઓ ટ્યુમર કોષો પર ચોક્કસ પ્રોટીન અથવા એન્ટિજેન્સને લક્ષ્ય બનાવે છે, રોગપ્રતિકારક તંત્રને તેમને ઓળખવા અને નાશ કરવા માટે તાલીમ આપે છે. કેટલીક રસીઓ આ એન્ટિજેન પહોંચાડવા માટે નબળા અથવા મજબૂત વાયરસનો ઉપયોગ કરે છે, જેના કારણે રોગપ્રતિકારક શક્તિ મજબૂત પ્રતિભાવ પેદા કરે છે. જેમ કે HPV જેવી નિવારક રસીઓ સર્વાઇકલ કેન્સરનું જોખમ ઘટાડે છે, તેવી જ રીતે આ પ્રકારની રસી શરીરના કુદરતી સંરક્ષણને મજબૂત કરીને ગાંઠની વૃદ્ધિને ધીમી કરી શકે છે, પુનરાવૃત્તિને અટકાવી શકે છે અથવા પ્રારંભિક તબક્કાના કેન્સરને દૂર કરી શકે છે.
mRNA રસીઓનું કાર્ય
mRNA રસીઓ શરીરમાં એક મેસેન્જર આરએનએ (ચોક્કસ મેસેન્જર) દાખલ કરે છે, જે કોષોને ચોક્કસ પ્રોટીન ઉત્પન્ન કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે છે. આરએનએ, અથવા રિબોન્યુક્લિક એસિડ, એક એવો પદાર્થ છે જે જીવંત કોષોને તેમના મોટાભાગના જૈવિક કાર્યો કરવા માટે જરૂરી છે. રોગપ્રતિકારક તંત્ર આ પ્રોટીનને વિદેશી માને છે અને તેની સામે લડવા માટે એન્ટિબોડીઝ બનાવવાનું શરૂ કરે છે. કેન્સરના કિસ્સામાં, તે રોગપ્રતિકારક તંત્રને કેન્સરના કોષોને ઓળખવામાં અને નાશ કરવામાં મદદ કરે છે.
AI વડે એક કલાકમાં રસી બનાવી શકાય છે
ગિન્ટ્રાસબર્ગે સમજાવ્યું કે વ્યક્તિગત કેન્સરની રસી બનાવવાની પ્રક્રિયા હાલમાં ખૂબ લાંબી અને મુશ્કેલ છે, જેના માટે ઘણી ગણતરીઓ જરૂરી છે. જો કે, કૃત્રિમ ન્યુરલ નેટવર્ક (AI) ના ઉપયોગથી, આ પ્રક્રિયા કલાકોમાં પૂર્ણ કરી શકાય છે. આ માટે, ઇવાન્નિકોવ ઇન્સ્ટિટ્યુટને જોડવામાં આવી છે, જે ઝડપથી જરૂરી ગણતરીઓ કરશે.
