તાજેતરમાં અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઈલ ખરીદનારા દેશો પર 500 ટકા સુધી ટેરિફ લાદવાની ધમકી આપી હતી. ભારત રશિયા પાસેથી સસ્તું ક્રૂડ ઓઈલ ખરીદનાર પ્રમુખ દેશોમાંથી એક છે, જેના કારણે આ નિવેદન બાદ નવી દિલ્હીની ચિંતા વધી ગઈ છે. જો કે, ભારતે હવે મોસ્કોથી તેની તેલની ખરીદીમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કર્યો છે અને વર્તમાન પરિસ્થિતિને જોતા, ભારત પર 500 ટકા ટેરિફનો ખતરો લગભગ સમાપ્ત થઈ ગયો છે.
આનો શ્રેય મોટાભાગે ભારત અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચે લાંબા સમયથી પેન્ડિંગ વેપાર કરારને વહેલી તકે પૂર્ણ કરવાની આશાને જાય છે.
શું ટૂંક સમયમાં ભારત-અમેરિકા વેપાર કરારને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવશે?
વાણિજ્ય સચિવ રાજેશ અગ્રવાલે ગુરુવારે જણાવ્યું હતું કે ભારત અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચે વેપાર સોદા પર વાતચીત ચાલી રહી છે. તેમણે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે ઊંચા ટેરિફ હોવા છતાં, યુએસમાં ભારતની નિકાસ હકારાત્મક વૃદ્ધિ દર્શાવે છે. પ્રેસને સંબોધતા, અગ્રવાલે જણાવ્યું હતું કે બંને પક્ષો વેપાર સોદા માટે વાટાઘાટ કરી રહ્યા છે અને બંને માને છે કે કોઈને કોઈ સ્વરૂપમાં કરાર શક્ય છે. તેમણે કહ્યું કે ગયા ડિસેમ્બરમાં વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ પ્રધાન પીયૂષ ગોયલ અને યુએસ ટ્રેડ રિપ્રેઝન્ટેટિવ જેમ્સન ગ્રીર વચ્ચે ડિજિટલી એક મહત્વપૂર્ણ બેઠક પણ યોજાઈ હતી.
કયા મુદ્દાઓએ સોદો અટક્યો છે?
ભારત અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચે વેપાર કરાર પર લાંબા સમયથી વાતચીત ચાલી રહી છે, પરંતુ હજુ સુધી કોઈ નક્કર નિષ્કર્ષ પર પહોંચી નથી. તેનું મુખ્ય કારણ એ છે કે ભારત તેના કૃષિ અને ડેરી ક્ષેત્રને વિદેશી સ્પર્ધા માટે ખોલવાના પક્ષમાં નથી. હાલમાં અમેરિકાએ ભારત પર કુલ 50 ટકા ટેરિફ લાદી છે. આમાં 25 ટકા બેઝ ટેરિફનો સમાવેશ થાય છે, જ્યારે રશિયા પાસેથી સસ્તું ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદવાને કારણે વધારાની 25 ટકા ટેરિફ લાદવામાં આવી હતી. વધુમાં, અમેરિકાએ ઈરાન સાથે વેપાર કરતા દેશો પર વધારાના 25 ટકા ટેરિફની જાહેરાત કરી હતી, જેનાથી ભારતની ચિંતામાં વધારો થયો હતો.
નિવેદન બાદ નવી આશા
જોકે, વાણિજ્ય સચિવનું તાજેતરનું નિવેદન સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે બંને દેશો વચ્ચેનો બરફ પીગળી શકે છે. જો વેપાર કરાર પર સહમતિ થાય છે, તો તે માત્ર ભારત પર વધારાના ટેરિફના જોખમને ટાળશે નહીં, પરંતુ બંને દેશો વચ્ચેના આર્થિક સંબંધોને પણ મજબૂત કરશે. નિષ્ણાતો માને છે કે વર્તમાન વૈશ્વિક પરિદ્રશ્યમાં, ભારત અને યુએસ બંને વ્યૂહાત્મક અને આર્થિક ભાગીદારો તરીકે એકબીજાને ગુમાવવા માંગતા નથી, તેથી વેપાર કરારને અંતિમ સ્વરૂપ આપવું હવે માત્ર સમયની વાત છે.
