2025 માં, સોનાએ રોકાણકારોને જબરદસ્ત વળતર આપ્યું, જેણે શેરબજારની કામગીરીને ઢાંકી દીધી. મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ ઓફ ઈન્ડિયા (MCX) પર સોનાના ભાવ ₹1,80,779 પ્રતિ 10 ગ્રામ સુધી પહોંચવા સાથે 2026ની શરૂઆતમાં તેજી ચાલુ રહી. જો કે, આમાં તીવ્ર ઘટાડો થયો અને ગયા સપ્તાહે શુક્રવારે કિંમત ઘટીને ₹1,56,200 પ્રતિ 10 ગ્રામ થઈ ગઈ, જે એક સપ્તાહમાં લગભગ ₹24,500 અથવા લગભગ 13.5 ટકાનો ઘટાડો દર્શાવે છે.
સોનામાં આટલો તીવ્ર ઘટાડો શા માટે?
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પણ સોનાના ભાવ રેકોર્ડ સ્તરથી નીચે આવી ગયા છે. સ્પોટ સોનું $5,626 પ્રતિ ઔંસની ઊંચી સપાટીથી ઘટીને લગભગ $5,046.30 પ્રતિ ઔંસ થયું હતું, જે લગભગ 10.5 ટકાનો ઘટાડો દર્શાવે છે. વિશ્લેષકોના મતે આ ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ રશિયા સાથે સંબંધિત અહેવાલો છે. રશિયાના આંતરરાષ્ટ્રીય દસ્તાવેજોને ટાંકીને, બ્લૂમબર્ગે અહેવાલ આપ્યો કે ક્રેમલિન યુએસ સાથે આર્થિક ભાગીદારી વિસ્તારવા પર વિચાર કરી રહ્યું છે અને મોસ્કો યુએસ ડોલરમાં વેપાર કરવા તૈયાર થઈ શકે છે. જો આમ થશે તો તેને બ્રિક્સ દેશોની ‘ડી-ડોલરાઈઝેશન’ વ્યૂહરચના માટે ફટકો ગણવામાં આવશે.
નિષ્ણાતો શું કહે છે?
અગાઉ બ્રિક્સ દેશો વચ્ચેના વેપારમાં ડૉલરના વિકલ્પ તરીકે સ્થાનિક ચલણ અથવા સોનાની ભૂમિકા વધારવાની વાત થઈ હતી. જો કે, ડોલરમાં રશિયાના સંભવિત વળતરે આ સેન્ટિમેન્ટને નબળું પાડ્યું છે, જેણે સોનાના ભાવમાં તીવ્ર વધારો પર ભાર મૂક્યો છે. આ સિવાય અમેરિકાના ફુગાવાના ડેટા અને વ્યાજદર અંગેની અનિશ્ચિતતા પણ સોના પર દબાણ લાવી રહી છે.
જો યુ.એસ. ફેડરલ રિઝર્વ દર ઘટાડા પર રોક લગાવે અથવા ડોવિશ વલણ જાળવી રાખે, તો ડોલર મજબૂત થઈ શકે છે અને મજબૂત ડોલરને સામાન્ય રીતે સોનાના ભાવ માટે નકારાત્મક ગણવામાં આવે છે. એકંદરે, વૈશ્વિક ભૌગોલિક રાજકીય સંકેતો, ડૉલરની મજબૂતાઈ અને વ્યાજ દરની અનિશ્ચિતતાએ સોનાના તાજેતરના તીવ્ર ઘટાડા પાછળ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી છે.
