અમેરિકા અને ચીનના સમર્થનને કારણે પાકિસ્તાનને ભલે પોતાની તાકાત પર ગર્વ હોય, પરંતુ તેને નિયમિતપણે આંતરરાષ્ટ્રીય અપમાનનો સામનો કરવો પડે છે. આર્થિક સંકટનો સામનો કરી રહેલા પાકિસ્તાની નાગરિકો સાઉદી અરેબિયા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) જેવા સમૃદ્ધ મધ્ય પૂર્વીય ઇસ્લામિક દેશોમાં ભીખ માંગવા મજબૂર છે. આ દેશોની ચેતવણીઓ છતાં પાકિસ્તાન પોતાના ભિખારીઓને કાબૂમાં રાખવામાં નિષ્ફળ રહ્યું છે. તાજેતરમાં, સાઉદી અરેબિયાએ ભીખ માંગવાના આરોપમાં લગભગ 56,000 પાકિસ્તાનીઓને દેશમાંથી બહાર કાઢ્યા હતા.
સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈએ પાકિસ્તાનને તેના ભિખારીઓને કાબૂમાં રાખવા વારંવાર ચેતવણી આપી છે. દબાણ હેઠળ, પાકિસ્તાને તેના હજારો નાગરિકોને નો-ફ્લાય લિસ્ટમાં મૂક્યા છે, જેનો અર્થ છે કે આ પાકિસ્તાનીઓ હવે દેશ છોડી શકશે નહીં. અહેવાલો અનુસાર, પાકિસ્તાનની ગુપ્તચર એજન્સી, ફેડરલ ઇન્વેસ્ટિગેશન એજન્સી (એફઆઇએ) એ સંગઠિત ભીખ માંગતી ગેંગને લોકોને વિદેશ મોકલતા અટકાવવા માટે 2025 માં 66,154 મુસાફરોને ઉડતા અટકાવ્યા છે. ગયા મહિને જ UAEએ મોટાભાગના પાકિસ્તાની નાગરિકોને વિઝા આપવાનું બંધ કરી દીધું હતું. કહેવાય છે કે આ નિર્ણય એટલા માટે લેવામાં આવ્યો છે કારણ કે પાકિસ્તાનીઓ ગુનાહિત ગતિવિધિઓમાં અને ખાડીના દેશોમાં ભીખ માંગવામાં સામેલ હોવાનું જણાયું હતું.
પાકિસ્તાને હજારો નાગરિકોને નો-ફ્લાય લિસ્ટમાં મૂક્યા છે
પાકિસ્તાને તેના હજારો નાગરિકોને એક્ઝિટ કંટ્રોલ લિસ્ટ (ECL) અથવા નો-ફી લિસ્ટમાં મૂક્યા બાદ પાકિસ્તાની સંસદની નેશનલ એસેમ્બલીની સમિતિ દ્વારા આ આંકડા જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. ગયા વર્ષે સાઉદી અરેબિયાએ પાકિસ્તાનને ઉમરાહ વિઝાનો દુરુપયોગ કરતા લોકોને મક્કા અને મદીના જઈને ભીખ માંગવા માટે રોકવા કહ્યું હતું.
પાકિસ્તાનમાં ઘણી ગેંગ ભિખારીઓને સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈ જેવા દેશોમાં મોકલવા માટે ઉમરાહ વિઝાનો ઉપયોગ કરે છે. ખાડી દેશોમાં ગુનાહિત ગતિવિધિઓમાં પણ પાકિસ્તાનીઓ સામેલ હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. આનાથી પાકિસ્તાની યાત્રાળુઓ, મજૂરો અને વિદ્યાર્થીઓ માટે સમસ્યા ઊભી થઈ છે, કારણ કે સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈ જેવા દેશો પાકિસ્તાનીઓને વિઝા આપવામાં અચકાય છે.
પાકિસ્તાનને સાઉદી અરેબિયા અને UAE જેવા દેશો તરફથી વારંવાર ચેતવણીઓ મળી રહી છે.
પાકિસ્તાનની FIA એજન્સીના વડા રિફત મુખ્તારે કરાચી સ્થિત અખબાર ધ ન્યૂઝ ઈન્ટરનેશનલને જણાવ્યું હતું કે “તાજેતરમાં, સંગઠિત ભીખ માંગવામાં સામેલ 56,000 પાકિસ્તાનીઓને સાઉદી અરેબિયામાંથી દેશનિકાલ કરવામાં આવ્યા હતા.” ધ એક્સપ્રેસ ટ્રિબ્યુન અનુસાર, FIA એ આ વર્ષે 66,154 મુસાફરોને ફ્લાઇટમાંથી ઉતારી દીધા છે જેથી ભીખ માંગતી ગેંગ અને ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સને વિદેશમાં મુસાફરી કરતા અટકાવી શકાય.
મુખ્તારે કહ્યું કે ગેરકાયદેસર સ્થળાંતર અને ભીખ માગવાના નેટવર્કે વૈશ્વિક સ્તરે પાકિસ્તાનની છબીને ખૂબ નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. વર્ષોથી, પાકિસ્તાની ભિખારીઓ તીર્થયાત્રા અને પ્રવાસી વિઝાનો દુરુપયોગ કરીને પશ્ચિમ એશિયાના શહેરોની શેરીઓમાં ભીખ માગતા જોવા મળે છે. આનાથી યજમાન દેશોમાં ચિંતા વધી છે અને અસલી પાકિસ્તાની પ્રવાસીઓ માટે વિઝા તપાસ કડક કરવામાં આવી છે.
મક્કા અને મદીનામાં પાકિસ્તાની ભિખારીઓથી શરમ અનુભવતા પાકિસ્તાનીઓ
2024 માં, સાઉદી અરેબિયાના ધાર્મિક બાબતોના મંત્રાલયે ચેતવણી આપી હતી કે જો પરિસ્થિતિમાં સુધારો નહીં થાય તો તેની અસર પાકિસ્તાની ઉમરાહ અને હજ યાત્રાળુઓ પર પડી શકે છે. સાઉદી અરેબિયાના રસ્તાઓ પર પાકિસ્તાની ભિખારીઓની હાજરી દરેકને સ્પષ્ટ દેખાય છે.
2024માં ઈસ્લામાબાદના રહેવાસી ઉસ્માને સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર લખ્યું હતું કે ખાસ વાત એ છે કે આ ભિખારીઓમાંથી ઘણા પ્રોફેશનલ છે. તેઓ વિઝા લે છે અને પછી પાકિસ્તાન છોડી દે છે.
પાકિસ્તાની અખબાર ડોનમાં પ્રકાશિત થયેલા એક લેખમાં, કાનૂની નિષ્ણાત રાફિયા ઝકરિયાએ અગાઉ લખ્યું હતું કે પાકિસ્તાનીઓએ તેમના પોતાના દેશવાસીઓને “મક્કા અને મદીનાના પવિત્ર સ્થળોની બહાર પડાવ નાખતા, વિદેશી યાત્રાળુઓને પૈસા માટે હેરાન કરતા” જોયા હતા. તેમણે આ ભિખારીઓને નિષ્ણાત મેનિપ્યુલેટર તરીકે ગણાવ્યા જેઓ લોકોની લાગણીઓનો લાભ ઉઠાવે છે અને તેમની પાસેથી પૈસા પડાવી લે છે. વિદેશમાં પકડાયેલા ભિખારીઓમાં 90% પાકિસ્તાની છે.
સમસ્યા માત્ર સાઉદી અરેબિયા સુધી મર્યાદિત નથી, જે ઇસ્લામના બે પવિત્ર સ્થળો, મક્કા અને મદીનાનું ઘર છે. પાકિસ્તાની ભિખારીઓ UAE, કુવૈત, અઝરબૈજાન અને બહેરીન સહિત પશ્ચિમ એશિયાના ઘણા દેશોમાં જોવા મળે છે. 2024 માં, વિદેશી પાકિસ્તાનીઓના સચિવ ઝીશાન ખાનઝાદાએ જણાવ્યું હતું કે પશ્ચિમ એશિયાના દેશોમાં અટકાયતમાં લેવાયેલા ભિખારીઓમાં 90% પાકિસ્તાનના હતા.
જો કે તેનાથી વિદેશમાં પાકિસ્તાનીઓની છબી ખરાબ થઈ છે, પરંતુ દેશની અંદર નોકરી શોધનારાઓ પર પણ તેની નકારાત્મક અસર પડી છે. ભિખારીઓની આ “નિકાસ” માત્ર સાઉદી અરેબિયા જેવા દેશો માટે મુશ્કેલીનું કારણ નથી, પરંતુ કાયદાનું પાલન કરતા પાકિસ્તાનીઓ પર પણ નકારાત્મક અસર કરી રહી છે, જેઓ હવે કડક વિઝા તપાસ અને વિઝા અસ્વીકારનો સામનો કરે છે.
