પાકિસ્તાન સરકારે દેશના ભાગલા પાડવાની યોજના બનાવી છે. હાલમાં, દેશમાં ચાર પ્રાંત છે, જેને 12 નાના પ્રાંતોમાં વિભાજિત કરવાની યોજના છે. શાહબાઝ સરકાર એવું કહીને તેને યોગ્ય ઠેરવી રહી છે કે આનાથી વહીવટમાં સુધારો થશે, પરંતુ સાચું કારણ કંઈક બીજું જ જણાય છે. ઘણા નિષ્ણાતો માને છે કે આ યોજના પાકિસ્તાનના નવા નિયુક્ત ડિફેન્સ ફોર્સીસ (CDF) અસીમ મુનીરના મગજની ઉપજ છે. જો કે પાકિસ્તાનના રાજકીય પક્ષોએ આ પગલાનો વિરોધ શરૂ કરી દીધો છે.
સરકારે વધુ સારા વહીવટી નિયંત્રણનો ઉલ્લેખ કર્યો છે
પાકિસ્તાનના મંત્રી અબ્દુલ અલીમ ખાને કહ્યું કે ટૂંક સમયમાં નવા, નાના પ્રાંતો બનાવવામાં આવશે. તેમણે દલીલ કરી હતી કે નાના પ્રાંતો વહીવટી નિયંત્રણને મજબૂત કરશે અને નાગરિકોને વધુ સારી સેવાઓ પ્રદાન કરશે. સિંધ, પંજાબ, બલૂચિસ્તાન અને ખૈબર પખ્તુનખ્વામાંથી ત્રણ-ત્રણ પ્રાંત બનાવવામાં આવશે. તેમણે કહ્યું કે તમામ પડોશી દેશોમાં ઘણા નાના પ્રાંત છે અને પાકિસ્તાને પણ આ જ મોડલ અપનાવવું જોઈએ.
સહયોગી બિલાવલે પણ આ યોજનાનો વિરોધ કર્યો હતો
પાકિસ્તાન પીપલ્સ પાર્ટીના નેતા બિલાવલ ભુટ્ટોએ આ પ્લાન પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે. બિલાવલે, જે અગાઉ શેહબાઝ સરકારમાં વિદેશ મંત્રી હતા અને હવે બહારથી સમર્થન આપી રહ્યા છે, તેમણે પહેલા પંજાબનું વિભાજન કરવાની માંગ કરી છે. પંજાબને નવાઝ શરીફ પરિવારનો રાજકીય ગઢ માનવામાં આવે છે. તેમણે કહ્યું કે પંજાબ એસેમ્બલી દ્વારા પસાર કરાયેલા ઠરાવનો અમલ થવો જોઈએ. સેનેટ કમિશને દક્ષિણ પંજાબને અલગ પ્રાંત બનાવવાની ભલામણ કરી હતી. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આગળ વધતા પહેલા દક્ષિણ પંજાબ પ્રાંત બનાવવા પર સર્વસંમતિ હોવી જોઈએ.
સિંધનું વિભાજન કરી શકાય નહીં, મુખ્ય પ્રધાને જાહેર કર્યું
સિંધના મુખ્યમંત્રી મુરાદ અલી શાહ આ યોજનાનો વિરોધ કરે છે. તેમણે સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે ભગવાન સિવાય કોઈ સિંધનું વિભાજન કરી શકે નહીં. બિલાવલની પાર્ટી સિંધમાં મજબૂત રાજકીય આધાર ધરાવે છે, જેના કારણે તે પ્રાંતના વિભાજનનો સતત વિરોધ કરી રહી છે.
રાજનીતિથી દૂર જઈને પાકિસ્તાનને 12 ભાગોમાં વહેંચવા પાછળનો વાસ્તવિક હેતુ અલગ રીતે જોવામાં આવી રહ્યો છે. નવા પ્રાંતોની રચનાને સેના દ્વારા દેશના ઘણા ભાગોમાં વધી રહેલા વિદ્રોહને ડામવાના પ્રયાસ તરીકે પણ જોવામાં આવી રહી છે. પાકિસ્તાનના ઘણા ભાગોમાં, ખાસ કરીને બલૂચિસ્તાન અને ખૈબર પખ્તુનખ્વામાં, સરકાર વિરોધી અને સૈન્ય વિરોધી અવાજો જોરથી વધી રહ્યા છે. પાકિસ્તાનની અર્થવ્યવસ્થા પણ પડી ભાંગી રહી છે. મુનીર અને શાહબાઝ શરીફ માટે આ અશાંતિ પર કાબૂ મેળવવો મુશ્કેલ સાબિત થઈ રહ્યો છે.
સેનાનું નિયંત્રણ વધુ મજબૂત કરવામાં આવશે
નિષ્ણાતો માને છે કે પાકિસ્તાન સરકાર અને લશ્કરી સત્તાવાળાઓએ આંતરિક અસ્થિરતાના અવાજને દબાવવા માટે નવા પ્રાંત બનાવવાનો નિર્ણય લીધો છે. સત્તાના વિકેન્દ્રીકરણ તરફનું આ પગલું જમીની સ્તરે સેનાના નિયંત્રણને મજબૂત કરવામાં મદદ કરી શકે છે. જો આમ થશે તો સરકાર અને સેના સામેના વિરોધના અવાજોને સરળતાથી દબાવી શકાશે.
બલૂચિસ્તાન અને ખૈબર પખ્તુનખ્વા પર વિશેષ ધ્યાન
એવું પણ કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે પાકિસ્તાન સરકાર ખાસ કરીને બલૂચિસ્તાન અને ખૈબર પખ્તુનખ્વાને ધ્યાનમાં રાખીને નવા પ્રાંત બનાવવા માંગે છે. આ પ્રાંતોમાં સરકાર ગંભીર રાજકીય વિરોધનો સામનો કરી રહી છે. જો કે, ઘણા રાજકીય નિષ્ણાતોએ ચેતવણી આપી છે કે આ પગલું દેશમાં વધુ અરાજકતા અને અસ્થિરતા તરફ દોરી શકે છે. પાકિસ્તાનના વરિષ્ઠ અમલદાર સૈયદ અખ્તર અલી શાહ કહે છે કે નવા પ્રાંતો બનાવવા માટે સાવચેતીપૂર્વક વિચારણા અને ઐતિહાસિક વિશ્લેષણની જરૂર છે. ઉતાવળમાં વિભાજન માત્ર અરાજકતા અને અસ્થિરતા તરફ દોરી જશે. નવા પ્રાંતો બનાવવાના અગાઉના પ્રયાસોએ સમસ્યાઓ ઉકેલવાને બદલે વધુ વકરી છે.
મૂળ સમસ્યાને ઉકેલ્યા વિના કોઈ ઉકેલ નથી
અખ્તર અલી શાહ માને છે કે પાકિસ્તાનની વાસ્તવિક સમસ્યાઓ નબળી સંસ્થાઓ, અલોકતાંત્રિક શાસકો, નબળી કાયદો અને વ્યવસ્થા, લોકતાંત્રિક જવાબદારીનો અભાવ અને ભ્રષ્ટ શાસન છે. પાયાની સમસ્યાઓ હલ કર્યા વિના નવા પ્રાંતો બનાવવાથી વધુ સમસ્યાઓ જ સર્જાશે. સરકારે નવા પ્રાંતો બનાવવાને બદલે પાયાની સમસ્યાઓ ઉકેલવા પર ધ્યાન આપવું જોઈએ. પાકિસ્તાનના રાજકીય નિષ્ણાત અહેમદ બિલાલ મહેબૂબ કહે છે કે નવા પ્રાંતો બનાવવાના અગાઉના પ્રયાસો નિષ્ફળ ગયા હતા અને આ વખતે પણ તેઓ નિષ્ફળ જાય તેવી શક્યતા છે. નવા પ્રાંતોની રચના એ સરકાર અને સેનાના ટોચના નેતૃત્વના સરમુખત્યારશાહી ઇરાદાઓને મજબૂત કરવા માટે રાજકીય સ્ટંટ જેવું લાગે છે. તેનાથી પાકિસ્તાનની અંદર ગુસ્સો વધશે.
