નવી દિલ્હી, 26 ડિસેમ્બર (NEWS4). ભારતનું ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્ર હવે માત્ર આયોજન પૂરતું મર્યાદિત નથી, પરંતુ જમીન પર કામ દેખાઈ રહ્યું છે. વર્ષ 2025 માં, આ ક્ષેત્રે ઘણા નવા રેકોર્ડ બનાવ્યા છે અને હવે 2026 માં, ‘મેક ઈન ઈન્ડિયા’ અને પ્રોડક્શન લિંક્ડ ઈન્સેન્ટિવ (PLI) યોજનાઓને કારણે પણ મોટી સિદ્ધિઓની અપેક્ષા છે. આ સાથે, ભારત વિશ્વમાં એક વિશ્વસનીય ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદક દેશ બનવા તરફ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે.
સરકારી ડેટા અનુસાર, દેશમાં ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદનમાં તીવ્ર વધારો થયો છે, જે નાણાકીય વર્ષ 2014-15માં 1.9 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધીને 2024-25માં લગભગ 11.3 લાખ કરોડ રૂપિયા થઈ ગયો છે. એ જ રીતે ઈલેક્ટ્રોનિક્સ નિકાસ પણ રૂ. 38,000 કરોડથી વધીને રૂ. 3.27 લાખ કરોડથી વધુ થઈ ગઈ છે.
મોબાઈલ ફોનના ઉત્પાદનમાં પણ મોટી પ્રગતિ જોવા મળી છે. વર્ષ 2014-15માં દેશમાં માત્ર 2 મોબાઈલ ફોન મેન્યુફેક્ચરિંગ યુનિટ હતા, જે વધીને હવે લગભગ 300 યુનિટ થઈ ગયા છે.
આ સમયગાળા દરમિયાન મોબાઈલ ફોનનું ઉત્પાદન રૂ. 18,000 કરોડથી વધીને રૂ. 5.45 લાખ કરોડ થયું છે. દરમિયાન, મોબાઈલ ફોનની નિકાસ પણ રૂ. 1,500 કરોડથી વધીને રૂ. 2 લાખ કરોડ થઈ ગઈ છે.
આ સિવાય દેશના 10 રાજ્યોમાં બનાવવામાં આવેલા ઈલેક્ટ્રોનિક્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્લસ્ટર્સ (EMC 2.0)માંથી લગભગ રૂ. 1.46 લાખ કરોડનું રોકાણ અપેક્ષિત છે, જેનાથી લગભગ 1.80 લાખ લોકોને રોજગાર મળવાની અપેક્ષા છે.
ભારતના ઉત્પાદન ક્ષેત્રે છેલ્લા 10 વર્ષોમાં ખાસ કરીને ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને મોબાઈલ ફોન ક્ષેત્રે નોંધપાત્ર વિકાસ કર્યો છે. હવે ભારત ઘણા ક્ષેત્રોમાં આયાતને બદલે નિકાસ કરતો દેશ બની ગયો છે.
ઈન્ડિયા સેલ્યુલર એન્ડ ઈલેક્ટ્રોનિક્સ એસોસિએશન (આઈસીઈએ)ના અધ્યક્ષ પંકજ મોહિન્દ્રુએ કહ્યું કે મેક ઈન ઈન્ડિયા માટે વર્ષ 2025 ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ રહ્યું છે. PLI યોજનાને કારણે, ભારત હવે એક મજબૂત અને વિશ્વસનીય ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદન હબ બની ગયું છે. 2026 માં પોલિસી સાતત્ય, ઝડપી મંજૂરીઓ અને ઘટકોના ઉત્પાદન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
તે જ સમયે, ઈન્ડિયા ઈલેક્ટ્રોનિક્સ એન્ડ સેમિકન્ડક્ટર એસોસિએશન (આઈઈએસએ) અને એસઈએમઈના પ્રમુખ અશોક ચાંડકે જણાવ્યું હતું કે ભારતની ઈલેક્ટ્રોનિક્સ વૃદ્ધિ હવે કામચલાઉ નહીં પરંતુ કાયમી બની ગઈ છે. સરકાર, ઉદ્યોગ અને અન્ય સંસ્થાઓ મજબૂત, ટકાઉ અને વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક મૂલ્ય સાંકળો બનાવવા માટે સાથે મળીને કામ કરી રહી છે.
તેમણે કહ્યું કે આવનારા સમયમાં નવી ટેકનોલોજી, સંશોધન, કૌશલ્ય વિકાસ અને સ્વદેશી બનાવટના સેમિકન્ડક્ટરનો વધુ ઉપયોગ ભારતના ઈલેક્ટ્રોનિક્સ ઉદ્યોગને વધુ મજબૂત બનાવશે.
ભારતનું સેમિકન્ડક્ટર સેક્ટર પણ ઝડપથી વધી રહ્યું છે. સરકારની સેમિકોન ઈન્ડિયા સ્કીમ હેઠળ અત્યાર સુધીમાં 10 પ્રોજેક્ટને મંજૂરી આપવામાં આવી છે, જેમાં કુલ 1.6 લાખ કરોડ રૂપિયાનું રોકાણ કરવામાં આવશે. તેમાં સેમિકન્ડક્ટર ફેબ, એડવાન્સ્ડ પેકેજિંગ અને મેમરી ચિપ્સ સંબંધિત પ્રોજેક્ટ્સનો સમાવેશ થાય છે.
સરકારે મોબાઇલ ફોન અને તેના કેટલાક ઘટકોના ઉત્પાદન માટે PLI સ્કીમ પણ શરૂ કરી છે, જેમાં ઑક્ટોબર 2025 સુધી રૂ. 14,065 કરોડનું રોકાણ આવ્યું છે. વધુમાં, લેપટોપ, ટેબલેટ અને સર્વર જેવા IT હાર્ડવેરના ઉત્પાદન માટે શરૂ કરાયેલી PLI સ્કીમમાં રૂ. 846 કરોડનું રોકાણ આવ્યું છે.
આ રીતે, ભારત હવે ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને સેમિકન્ડક્ટર્સના ઉત્પાદનમાં ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. મેક ઈન ઈન્ડિયા અને PLI યોજનાઓની મદદથી આવનારું વર્ષ 2026 ભારત માટે નવા રેકોર્ડ અને નવી તકો લઈને આવી શકે છે.
–NEWS4
DBP/ABM
