સેબીએ સિક્યોરિટીઝની નકલ ઇશ્યૂ કરવા માટે જરૂરી સરળ દસ્તાવેજોની નાણાકીય મર્યાદા હાલના રૂ. 5 લાખથી વધારીને રૂ. 10 લાખ કરવાની દરખાસ્ત કરી છે. તેનો હેતુ રોકાણકારો માટે અનુપાલનને સરળ બનાવવા અને દસ્તાવેજીકરણમાં ભૂલો દૂર કરવાનો છે.
સેબી નિવેદન
સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઈન્ડિયા (સેબી) એ જણાવ્યું હતું કે, “દસ્તાવેજોના બિન-માનકીકરણ અને લિસ્ટેડ કંપનીઓ માટે રજિસ્ટ્રાર ટ્રાન્સફર એજન્ટ્સ (આરટીએ) દ્વારા અપનાવવામાં આવતી વિવિધ પ્રક્રિયાઓને કારણે, રોકાણકારોને વિવિધ લિસ્ટેડ કંપનીઓ માટે અલગ-અલગ દસ્તાવેજો તૈયાર કરવામાં મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે.” રેગ્યુલેટરે એ પણ નિર્દેશ કર્યો હતો કે સરળ દસ્તાવેજીકરણનો લાભ મેળવવા માટે ઘણા વર્ષો પહેલા રૂ. 5 લાખની વર્તમાન મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી હતી. ત્યારથી, દેશનું સિક્યોરિટીઝ માર્કેટ મૂડીકરણ, રોકાણકારોની ભાગીદારી અને સરેરાશ રોકાણ કદના સંદર્ભમાં નોંધપાત્ર રીતે વધ્યું છે.
દસ્તાવેજોને સરળ બનાવવા
સરળ દસ્તાવેજીકરણ સિસ્ટમ હેઠળ, રોકાણકારોને એફઆઈઆર, પોલીસ ફરિયાદ, કોર્ટના આદેશ અથવા અખબારમાં જાહેરાતની નકલો સબમિટ કરવામાંથી મુક્તિ આપવામાં આવે છે. આને ધ્યાનમાં રાખીને સેબીએ જણાવ્યું હતું કે વ્યક્તિગત સિક્યોરિટી હોલ્ડિંગના મૂલ્યમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. આને કારણે, અગાઉની મર્યાદા જાળવી રાખવાથી બજારની વર્તમાન વાસ્તવિકતા સાથે મેળ ખાતી નથી અને રોકાણકારો માટે પ્રક્રિયામાં મુશ્કેલીઓ ઊભી કરે છે.
સેબીએ તેના કન્સલ્ટેશન પેપરમાં જણાવ્યું હતું કે, “ઉપરોક્ત બાબતોને ધ્યાનમાં રાખીને અને રોકાણકારોને રોકાણ અને પ્રક્રિયામાં સરળતા પૂરી પાડવા માટે, ડુપ્લિકેટ સિક્યોરિટીઝ ઇશ્યૂ કરવા માટે સરળ દસ્તાવેજીકરણ સિસ્ટમની મર્યાદા રૂ. 5 લાખથી વધારીને રૂ. 10 લાખ કરવાની દરખાસ્ત છે.”
પ્રક્રિયાને વધુ સરળ બનાવવા માટે, નિયમનકારે એક સામાન્ય સોગંદનામું-કમ-ક્ષતિપૂર્તિ ફોર્મ રજૂ કરવાની દરખાસ્ત કરી છે, જે ડુપ્લિકેટ સિક્યોરિટીઝ મેળવવાની કિંમતમાં પણ ઘટાડો કરશે. વધુમાં, ઇન્વેસ્ટર એજ્યુકેશન એન્ડ પ્રોટેક્શન ફંડ ઓથોરિટી દ્વારા અપનાવવામાં આવેલી પદ્ધતિ અનુસાર રોકાણકારના રહેઠાણના આધારે સ્ટેમ્પ ડ્યુટી વસૂલવાની દરખાસ્ત છે.
હાલમાં, ડુપ્લિકેટ સિક્યોરિટીઝ ઇશ્યુ કરવા માટે, રોકાણકારોએ ઘણા દસ્તાવેજો સબમિટ કરવા પડે છે. તેમાં સુરક્ષા અને પ્રમાણપત્ર નંબરની વિગતો આપતી એફઆઈઆર અથવા પોલીસ ફરિયાદની નકલ, અખબારોમાં જાહેરાત અને નોન-જ્યુડિશિયલ સ્ટેમ્પ પેપર પર અલગ એફિડેવિટ અને ઈન્ડેમ્નીટી બોન્ડનો સમાવેશ થાય છે.
