સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) સમર્થિત દળોએ દક્ષિણ યમન પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ મેળવી લીધું છે, જે નવા રાજ્યની ઘોષણા માટે માર્ગ મોકળો કરી શકે છે. આ એક મોટો ભૌગોલિક રાજકીય પરિવર્તન છે, કારણ કે દક્ષિણ યમન હવે સ્વતંત્રતાની ઘોષણા કરી શકે છે, 1960 પછી પ્રથમ વખત યમનને બે દેશોમાં વિભાજીત કરી શકે છે. ગયા અઠવાડિયે, સધર્ન ટ્રાન્ઝિશનલ કાઉન્સિલ (એસટીસી) ના લગભગ 10,000 સૈનિકો તેલથી સમૃદ્ધ હદરામાઉટ ગવર્નરેટમાં અને બાદમાં ઓમાનની સરહદે ઓછા વસ્તીવાળા મારીબ ગવર્નરેટમાં આગળ વધ્યા, જે અગાઉ તેમના નિયંત્રણમાંથી બહાર હતું. આ પ્રથમ વખત છે જ્યારે STC એ દક્ષિણ યમનના તમામ આઠ ગવર્નરેટને કબજે કર્યું છે, જે 1960ના દાયકામાં સ્વતંત્ર દક્ષિણ યમનનો ભાગ હતા. આ વિકાસને કારણે દક્ષિણ યેમેન ટૂંક સમયમાં સ્વતંત્રતા જાહેર કરશે તેવી સંભાવના છે, જે સાઉદી અરેબિયા માટે મોટો ફટકો અને UAE માટે મહત્વપૂર્ણ રાજદ્વારી વિજય હશે. ઓમાન બોર્ડર પર પણ તણાવ વધી ગયો છે. જોકે ઓમાને તેની સરહદ અસ્થાયી રૂપે બંધ કરી દીધી હતી, પરંતુ પાછળથી દબાણ હેઠળ તેને પીછેહઠ કરવી પડી હતી.
સાઉદી અરેબિયાની જમીન સરકી રહી છે!
આ ઘટના સાઉદી અરેબિયા માટે મોટો ફટકો છે, જે અગાઉ યમનમાં મુખ્ય બાહ્ય ખેલાડી હતો. સાઉદી અરેબિયાએ હવે દક્ષિણી રાજધાની એડનમાં સ્થિત રાષ્ટ્રપતિ મહેલ અને એરપોર્ટ પરથી તેના સૈનિકોને હટાવી લીધા છે. ધ ગાર્ડિયનના જણાવ્યા મુજબ, સાઉદી અરેબિયાએ દક્ષિણ યેમેનમાંથી તેના દળોને પાછા ખેંચવાનો અર્થ એ છે કે યુએન દ્વારા માન્યતા પ્રાપ્ત યેમેનની સરકારની અંદર તેણે જે દળોને સમર્થન આપ્યું હતું તેને દક્ષિણ યેમેનમાંથી અસરકારક રીતે બહાર કાઢવામાં આવ્યું છે.
જો કે, ઘણા નિષ્ણાતો માને છે કે તરત જ STC દ્વારા અલગ રાજ્ય જાહેર કરવું એ એક જોખમી રાજકીય ચાલ હશે, કારણ કે પશ્ચિમ સહારા સહિત અન્ય દેશો કે જેમણે આ માર્ગ અપનાવ્યો છે, તેઓ આખરે નિષ્ફળ ગયા છે. જે રીતે પશ્ચિમ સહારાએ વિચાર્યું હતું કે મોરોક્કોથી અલગ થયા પછી તેને રાજદ્વારી સમર્થન મળશે, પરંતુ વાસ્તવમાં એવું થયું નથી. તેથી, STC મધ્યમ ગાળામાં ઉત્તરીય યમન માટે સ્વતંત્રતા પર કોઈ પ્રકારનું લોકમત યોજવાનું વિચારી શકે છે. જોકે, આખરે તેનું ભવિષ્ય UAEના નિર્ણય પર નિર્ભર રહેશે.
શું હવે યમન બે ભાગમાં વહેંચાઈ જશે?
નોંધનીય છે કે 2015 માં, જ્યારે હુથી બળવાખોરોએ યમનની રાજધાની સના પર કબજો કર્યો હતો, ત્યારે દક્ષિણ યમનમાં એક અસ્થાયી ગઠબંધનની રચના કરવામાં આવી હતી, જેમાં સાઉદી સમર્થિત ઇસ્લાહ પાર્ટી અને UAE સમર્થિત STC સામેલ હતા. જો કે, આ જોડાણ શરૂઆતથી જ અસ્થિર હતું અને હવે UAE સમર્થિત પાર્ટી વિજયી બની છે. હાલમાં, રાષ્ટ્રપતિ રશાદ અલ-અલીમી સાઉદી અરેબિયામાં પશ્ચિમી રાજદ્વારીઓ પાસેથી સમર્થન માંગી રહ્યા છે અને એસટીસીને દક્ષિણ યમનમાંથી પાછા જવાની અપીલ કરી રહ્યા છે, જેને એસટીસીએ નકારી કાઢી છે.
STCએ હવે Hadramautની સૌથી મોટી તેલ કંપની પેટ્રોમાસિલા પર પણ નિયંત્રણ મેળવી લીધું છે, જેનાથી તેને ભારે આર્થિક લાભ થશે. બીજી તરફ, સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને પશ્ચિમી દેશોએ હંમેશા યમનના વિભાજનનો વિરોધ કર્યો છે અને સાઉદી રોડમેપ દ્વારા એકીકૃત સંઘીય સરકાર બનાવવાની યોજનાને સમર્થન આપ્યું છે. જો કે, વર્તમાન સંજોગોમાં આ પ્રકારનું માળખું બનાવવું અશક્ય લાગે છે.
