‘ભારતમાં આપણે કહીએ છીએ, ‘સૌનો સાથ, સૌનો વિકાસ’ અને આ રશિયા અને ભારત વચ્ચેના સંબંધોને પણ લાગુ પડે છે.’ રાષ્ટ્રપતિ પુતિનના આ શબ્દો સાથે, તેમની બે દિવસીય ભારત મુલાકાત રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં રાત્રિભોજન પછી સમાપ્ત થઈ. આ પહેલા રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનના સન્માનમાં ડિનરનું આયોજન કર્યું હતું. રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ રાષ્ટ્રપતિ પુતિનના સમર્થનની પ્રશંસા કરી. PM મોદીએ રાષ્ટ્રપતિ ભવનથી મુલાકાતી રાજ્યના વડાને વિદાય આપી અને પુતિન રાષ્ટ્રપતિ ભવનથી પાલમ એરપોર્ટ માટે રવાના થયા. તેમની બે દિવસીય ભારત મુલાકાત દરમિયાન પુતિને પીએમ મોદી સાથે દ્વિપક્ષીય વાટાઘાટો સહિત અનેક ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકોમાં ભાગ લીધો હતો. રશિયન નેતાને વિદાય આપવા માટે વિદેશ મંત્રી ડૉ. એસ. જયશંકર એરપોર્ટ પર હાજર હતા.
વિદેશ સચિવે મોદી-પુતિનની વાતચીત વિશે જણાવ્યું
વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિસરીએ કહ્યું કે રાષ્ટ્રપતિ પુતિનની ભારત મુલાકાતનો મુખ્ય ફોકસ બંને દેશો વચ્ચે આર્થિક વિનિમય અને વેપાર વધારવાનો હતો. હવે ભારતીય કામદારો રશિયાના આઈટી અને કન્સ્ટ્રક્શન સેક્ટરમાં કામ કરી શકશે. બંને દેશો વચ્ચે ગતિશીલતા સંધિ પર સહમતિ થઈ છે. પુતિને પીએમ મોદીને યુક્રેન સંઘર્ષની વર્તમાન સ્થિતિ અને અમેરિકાના શાંતિ પ્રસ્તાવ વિશે માહિતી આપી હતી. વિદેશ સચિવે કહ્યું કે “વડાપ્રધાન મોદીએ પુતિન સાથેની વાતચીત દરમિયાન રશિયન સેનામાં ફરજ બજાવતા ભારતીયોનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. વિદેશ સચિવે કહ્યું હતું કે ભારતીયોની મુક્તિ માટે સતત પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે.
વ્લાદિમીર પુતિનનું ‘બ્રહ્મોસ પાન’ સાથે સ્વાગત
જ્યારે બે શક્તિશાળી દેશોના વડાઓ મળે છે, ત્યારે ચર્ચા સામાન્ય રીતે સંરક્ષણ સોદા અને વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી સુધી મર્યાદિત હોય છે. પરંતુ આ વખતે કૂટનીતિમાં એક અનોખો ભારતીય સ્વાદ ઉમેરાયો છે. આ બનારસી પાનનો સ્વાદિષ્ટ મીઠો સ્વાદ છે. રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનનું ભારત પ્રવાસ દરમિયાન દિલ્હીમાં સોપારીથી સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું. આ વખતે હોસ્પિટાલિટી અલગ હશે કારણ કે તેમાં બનારસી મગહી પાનનો જાદુ સામેલ છે અને તે પણ ખાસ નામઃ બ્રહ્મોસ પાન સાથે. દિલ્હીના પ્રખ્યાત પાંડે પાન ભંડારના માલિક દેવી પ્રસાદ પાંડેએ ખુદ રાષ્ટ્રપતિ પુતિન માટે આ ખાસ પાન બનાવ્યું હતું. આપણા ઘણા રાજ્યના વડાઓએ આ 80 વર્ષ જૂની પાંડે પાનની દુકાનમાંથી પાનનો સ્વાદ ચાખ્યો છે. અહીંથી ઘણીવાર આપણા વડાપ્રધાન અને રાષ્ટ્રપતિના નિવાસસ્થાને મીઠાઈનું પાન મોકલવામાં આવે છે.
