આ વર્ષે મકરસંક્રાંતિને લઈને ભક્તોના મનમાં સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે આ તહેવાર 14 જાન્યુઆરીએ ઉજવવામાં આવશે કે 15 જાન્યુઆરીએ. આ મૂંઝવણ એટલા માટે છે કારણ કે મકરસંક્રાંતિ અને શટિલા એકાદશી એક જ દિવસે આવી રહી છે. હિન્દુ કેલેન્ડર મુજબ 14 જાન્યુઆરીએ બપોરે 3.07 કલાકે સૂર્ય ભગવાન ધનુ રાશિમાંથી મકર રાશિમાં પ્રવેશ કરશે. સૂર્યના મકર રાશિમાં પ્રવેશને સંક્રાંતિ કહેવાય છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર મકરસંક્રાંતિના દિવસે સ્નાન, જપ, તપ, દાન, શ્રાદ્ધ અને તર્પણનું વિશેષ મહત્વ છે. એકાદશી તિથિ ભગવાન વિષ્ણુને સમર્પિત છે અને તે બધા પાપોનો નાશ કરનાર દિવસ માનવામાં આવે છે. આ વર્ષે સંક્રાંતિ અને એકાદશીનો દુર્લભ સંયોગ બની રહ્યો છે જે ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે. જ્યોતિષના મતે આ દિવસે કરવામાં આવેલ દાન અને શુભ કાર્યો લાંબા ગાળાના ફળ આપે છે.
તો, સંક્રાંતિ ક્યારે ઉજવવી જોઈએ, 14 જાન્યુઆરી કે 15 જાન્યુઆરીએ?
હિંદુ કેલેન્ડર મુજબ, મકરસંક્રાંતિનો શુભ સમય 14 જાન્યુઆરીના રોજ બપોરે 3:07 થી સાંજે 6:00 સુધીનો રહેશે. વિદ્વાનોનું માનવું છે કે જે દિવસે સૂર્ય તેની રાશિ બદલી નાખે છે તે દિવસે સંક્રાંતિની ઉજવણી કરવી શુભ છે. આ આધારે, સંક્રાંતિનો સમયગાળો 15 જાન્યુઆરી સુધી હોવા છતાં, 14 જાન્યુઆરીએ જ મકર સંક્રાંતિ ઉજવવી યોગ્ય માનવામાં આવે છે. પંચાંગ અનુસાર, માઘ કૃષ્ણ પક્ષની એકાદશી તિથિ 13 જાન્યુઆરીએ બપોરે 3:17 વાગ્યે શરૂ થશે અને 14 જાન્યુઆરીએ સાંજે 5:52 વાગ્યે સમાપ્ત થશે. તેથી, મકરસંક્રાંતિની સાથે 14 જાન્યુઆરીએ શતિલા એકાદશીનું વ્રત પણ રાખવામાં આવશે.
આ વર્ષે ખીચડી ઉત્સવને લઈને મૂંઝવણ કેમ છે?
મકરસંક્રાંતિને ખીચડીના તહેવાર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. પરંપરાગત રીતે આ દિવસે તલ, ગોળ, ચોખા, અડદની દાળ અને ખીચડીનું દાન કરવામાં આવે છે. જો કે, આ વર્ષે શતીલા એકાદશી 14 જાન્યુઆરીએ આવતી હોવાથી, કેટલાક વિદ્વાનો એવું સૂચન કરી રહ્યા છે કે ખીચડીનો તહેવાર 15 જાન્યુઆરીએ ઉજવવામાં આવે, જે દ્વાદશી તિથિ છે. શાસ્ત્રો અનુસાર એકાદશીનું વ્રત રાખનારાઓ માટે ચોખા ખાવાની મનાઈ છે. તેથી દ્વાદશીના દિવસે ચોખાનું દાન કરવું અને ખીચડીનો તહેવાર ઉજવવો વધુ યોગ્ય માનવામાં આવે છે. જો તમે ઈચ્છો તો 14 જાન્યુઆરીએ સાંજે 5:52 વાગ્યા પછી ચોખા અને ખીચડીનું દાન કરી શકો છો, કારણ કે ત્યાં સુધીમાં એકાદશી તિથિ પૂરી થઈ જશે.
શું એકાદશી પર ચોખાનું દાન કરવું અશુભ માનવામાં આવે છે?
આ વર્ષે શતીલા એકાદશીના સંયોગને કારણે લોકોમાં મકરસંક્રાંતિ પર ચોખાનું દાન કરવું યોગ્ય છે કે નહીં તે અંગે મૂંઝવણ છે. વિષ્ણુ પુરાણ અનુસાર ચોખાનું દાન કરવાથી કોઈ નુકસાન થતું નથી. જો કે, ઉપવાસ કરનારાઓ માટે ભાત ખાવાની મનાઈ છે. તેથી, એકાદશી વ્રત રાખનારા ભક્તો ખીચડીનું દાન કરી શકે છે અને 15 જાન્યુઆરીના રોજ ઉપવાસ તોડી શકે છે, જે દ્વાદશી છે.
2026માં મકર સંક્રાંતિ શા માટે ખાસ છે?
આ વર્ષે મકરસંક્રાંતિ માત્ર એકાદશી સાથે જ નહીં, પણ ખૂબ જ શુભ સર્વાર્થ સિદ્ધિ યોગ અને અમૃત સિદ્ધિ યોગ સાથે પણ આવી રહી છે. જ્યોતિષીઓના મતે આ શુભ યોગો દરમિયાન સ્નાન, દાન અને પૂજા કરવાથી અનેક ગણો ફાયદો થાય છે. આ જ કારણ છે કે આ વર્ષે મકરસંક્રાંતિને લઈને ભક્તોમાં વિશેષ ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે.
