નવી દિલ્હી, 28 ફેબ્રુઆરી (NEWS4). કેન્દ્રીય રાજ્ય મંત્રી ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહે શનિવારે કહ્યું હતું કે 2014માં ‘નબળા પાંચ’ અર્થતંત્રોમાં ગણના થવાથી લઈને આજે વિશ્વની ચોથી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બનવા સુધીની ભારતની સફર દેશના આત્મવિશ્વાસ, ક્ષમતા અને દિશામાં મોટો ફેરફાર દર્શાવે છે.
તેમણે કહ્યું કે ભારત હવે નજીકના ભવિષ્યમાં વિશ્વની ત્રીજી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બનવાના માર્ગ પર મજબૂત રીતે આગળ વધી રહ્યું છે અને વર્ષ 2047 સુધીમાં ‘વિકસિત ભારત’નું લક્ષ્ય હાંસલ કરશે.
કૌડિયાર, તિરુવનંતપુરમ ખાતે પી. પરમેશ્વરન મેમોરિયલ લેક્ચર આપતાં ડૉ. સિંહે જણાવ્યું હતું કે વર્ષ 2014માં ભારત વૈશ્વિક ઈનોવેશન ઈન્ડેક્સમાં 81માં સ્થાને હતું, જે હવે વધીને 38માં સ્થાને પહોંચી ગયું છે.
દેશમાં હવે બે લાખથી વધુ સ્ટાર્ટઅપ્સ છે, જે 21 લાખથી વધુ લોકોને રોજગાર આપી રહ્યા છે. તેમણે યાદ અપાવ્યું કે વર્ષ 2015માં જ્યારે ‘સ્ટાર્ટઅપ ઈન્ડિયા’ની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી, ત્યારે આ ખ્યાલ ઘણા લોકો માટે નવો હતો, પરંતુ આજે તે દેશવ્યાપી ચળવળ બની ગયો છે.
આમાંથી લગભગ અડધા સ્ટાર્ટઅપ્સ ટાયર 2 અને 3 શહેરોમાંથી ઉભરી રહ્યા છે અને તેમાંથી મોટી સંખ્યામાં મહિલા ઉદ્યોગ સાહસિકો દ્વારા સંચાલિત છે.
તેમણે કહ્યું કે મહિલા સશક્તિકરણ પર પરંપરાગત વિચાર બદલાઈ રહ્યો છે. આજે, મહિલા વૈજ્ઞાનિકો અને સંશોધકો અવકાશ, વિજ્ઞાન અને શાસન સંબંધિત દેશના ઘણા મોટા રાષ્ટ્રીય મિશનનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા છે.
સંશોધન ક્ષેત્રે ડૉ.સિંઘે જણાવ્યું હતું કે પેટન્ટ અરજીઓના સંદર્ભમાં ભારત વિશ્વમાં છઠ્ઠા ક્રમે છે અને આમાંથી 60 ટકાથી વધુ અરજીઓ ભારતીયો દ્વારા દાખલ કરવામાં આવી છે.
વૈજ્ઞાનિક પ્રકાશનોની દ્રષ્ટિએ પણ ભારત ટોચના દેશોમાં સ્થાન ધરાવે છે અને વૈશ્વિક સ્તરે મોટી સંખ્યામાં સંશોધન પત્રો ટાંકવામાં આવે છે. હજારો ભારતીય વૈજ્ઞાનિકો વિશ્વના ટોચના બે ટકા વૈજ્ઞાનિકોમાં સામેલ છે, જે ભારતીય વૈજ્ઞાનિક પ્રતિભાની વૈશ્વિક ઓળખને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે નીતિ સુધારણાએ ખાનગી ક્ષેત્રની ભાગીદારી માટે નવા માર્ગો ખોલ્યા છે, જેનાથી ભારતની અવકાશ અર્થવ્યવસ્થાનો ઝડપી વિસ્તરણ થાય છે. સંરક્ષણ અને અદ્યતન ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રમાં સ્વદેશી ક્ષમતાઓમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો થયો છે, નિકાસમાં વધારો થયો છે અને આત્મનિર્ભરતા મજબૂત થઈ છે.
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે દરિયાઈ સંસાધનો, ઊંડા સમુદ્રી ખનિજો અને જૈવવિવિધતાનું સંશોધન ભવિષ્યમાં રાષ્ટ્રીય અર્થવ્યવસ્થામાં મૂલ્યવર્ધનમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આજના યુવાનો ‘વિકસિત ભારત’ને આકાર આપશે.
–NEWS4
DBP/
