ચીન વિશ્વની બીજી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા છે અને માત્ર રેર અર્થ મેટલ્સમાં જ નહીં પરંતુ અન્ય ઘણા ક્ષેત્રોમાં પણ તેનું વર્ચસ્વ છે. ચોખા પણ તેમાંથી એક હતા, પરંતુ ભારતે આ ક્ષેત્રમાં ચીનના લાંબા સમયથી વર્ચસ્વને તોડી નાખ્યું છે. ચોખાના ઉત્પાદનમાં ભારત “રાજા” બની ગયું છે, અને વિશ્વ રેન્કિંગમાં ટોચ પર પહોંચી ગયું છે.
અમેરિકા પણ ભારતને નંબર 1 માને છે
વૈશ્વિક ચોખા ઉત્પાદનમાં ભારતનો હિસ્સો હવે 28% કરતાં વધી ગયો છે, અને યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ એગ્રીકલ્ચર (USDA) એ પોતે આ સિદ્ધિને માન્યતા આપી છે. તેના ડિસેમ્બર 2025 ના અહેવાલમાં, યુએસડીએ એ આંકડા શેર કર્યા હતા જે દર્શાવે છે કે ભારતનું ચોખાનું ઉત્પાદન 152 મિલિયન મેટ્રિક ટન પર પહોંચ્યું છે, જ્યારે ચીન, જે આ ક્ષેત્રમાં પ્રભુત્વ ધરાવે છે, તેણે 146 મિલિયન મેટ્રિક ટન ઉત્પાદન કર્યું છે. આ રીતે, ભારત પ્રથમ સ્થાને પહોંચી ગયું છે અને વિશ્વમાં “ચોખાનો રાજા” બની ગયો છે.
ડ્રેગન માટે મોટી ચિંતા
જ્યારે ભારતે અદભૂત સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે, ત્યારે તેણે વિશ્વના સૌથી મોટા ચોખા ઉત્પાદક હોવાની ચીનની લાંબા સમયથી ચાલતી માન્યતાને તોડી પાડી છે. આ ક્ષેત્રમાં ચીનના વર્ચસ્વનો અભાવ ડ્રેગન માટે મોટી ચિંતાનો વિષય બન્યો છે. રિપોર્ટ અનુસાર, ભારતની સફળતાનું એક રસપ્રદ પાસું તાઈવાનનું મહત્વપૂર્ણ યોગદાન છે. નોંધનીય છે કે ચીન અને તાઈવાન વચ્ચેના સંબંધો ખૂબ જ તંગ છે.
172 દેશોમાં ભારતીય ચોખા
સામાન્ય રીતે જ્યારે પણ ચોખાના મૂળની વાત કરવામાં આવે છે ત્યારે ભારતનું નામ સૌથી પહેલા લેવામાં આવે છે. જોકે, ચોખાના ઉત્પાદનમાં ભારત ચીનથી ઘણા સમયથી પાછળ હતું. હવે પ્રથમ વખત ભારતે ચોખાના ઉત્પાદનમાં ચીનને પાછળ છોડી દીધું છે. ઇન્ટરનેશનલ રાઇસ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના સાઉથ એશિયા રિજનલ સેન્ટરના ડાયરેક્ટર ડૉ.સુધાંશુ સિંઘે જણાવ્યું હતું કે વિશ્વના સૌથી મોટા ચોખા ઉત્પાદક તરીકે ભારતનું ઉદભવ એક મોટી ઉપલબ્ધિ છે. ભારતીય ચોખાની નિકાસ 172 દેશોમાં થાય છે, અને ચોખા પણ ભારતની વિદેશ નીતિનું મહત્વનું સાધન બની ગયું છે.
ચોખામાંથી આવક
વિશ્વમાં ચોખાની લગભગ 123,000 જાતો છે, જેમાંથી લગભગ 60,000 જાતો એકલા ભારતમાં જોવા મળે છે. ચોખામાંથી થતી કમાણી વિશે વાત કરીએ તો, નાણાકીય વર્ષ 2024-25માં, ભારતે ₹4,50,840 કરોડની વિક્રમી કૃષિ પેદાશોની નિકાસ કરી હતી, જેમાંથી ચોખાનો હિસ્સો સૌથી વધુ (લગભગ 24%) હતો. ભારતે બાસમતી અને બિન-બાસમતી ચોખાની નિકાસ કરીને એક વર્ષમાં ₹105,720 કરોડનું વિદેશી હૂંડિયામણ મેળવ્યું હતું, જે ભારતીય અર્થતંત્રમાં ચોખાનું મહત્ત્વપૂર્ણ યોગદાન દર્શાવે છે.



