ભારત તેની પરમાણુ શક્તિને એક નવા સ્તરે લઈ ગયું છે. ભારતે તેની બીજી પરમાણુ સંચાલિત બેલેસ્ટિક મિસાઈલ સબમરીન, INS અરિઘાટથી K-4 સબમરીન-લોન્ચ્ડ બેલિસ્ટિક મિસાઈલ (SLBM)નું સફળતાપૂર્વક પરીક્ષણ કર્યું છે. આ પરીક્ષણ બંગાળની ખાડીમાં કરવામાં આવ્યું હતું. K-4 ની રેન્જ 3,500 કિલોમીટર છે, તે પરમાણુ હથિયાર લઈ શકે છે અને ભારતની દરિયાઈ પરમાણુ ક્ષમતાને નોંધપાત્ર રીતે મજબૂત બનાવે છે.
K-4 મિસાઈલની વિશેષતાઓ શું છે?
K-4 ઘન-ઇંધણવાળી, બે તબક્કાની મધ્યવર્તી-રેન્જની બેલેસ્ટિક મિસાઇલ છે. તે 2 ટન સુધીના પરમાણુ પેલોડને વહન કરી શકે છે. તે કોલ્ડ-લોન્ચ ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરીને લોન્ચ કરવામાં આવે છે, જેનો અર્થ છે કે એન્જિન શરૂ થાય તે પહેલાં તેને પાણીની અંદરથી લોન્ચ કરવામાં આવે છે, જેનાથી સબમરીનની સલામતી વધે છે.
K-4 મિસાઈલનું સફળ પરીક્ષણ શા માટે મહત્વનું છે?
ભારતનું પરમાણુ ત્રિપુટી (જમીન, હવા અને સમુદ્રથી હુમલો કરવાની ક્ષમતા) હવે સંપૂર્ણ રીતે મજબૂત બની ગયું છે. અગાઉ INS અરિહંત પાસે માત્ર K-15 મિસાઈલ (750 કિમી રેન્જ) હતી, જે મર્યાદિત હતી. પરંતુ હવે, K-4ની 3,500 કિમીની રેન્જ સાથે, ભારતીય સબમરીન બંગાળની ખાડી અથવા અરબી સમુદ્રમાં સુરક્ષિત આશ્રયસ્થાનોથી સમગ્ર વિસ્તારોને નિશાન બનાવી શકે છે. હવે દુશ્મનને નજીક ગયા વિના પણ ખતમ કરી શકાય છે. આ મિસાઈલ ‘નો ફર્સ્ટ યુઝ’ નીતિ હેઠળ સેકન્ડ-સ્ટ્રાઈક ક્ષમતાને નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે, કારણ કે સબમરીન પાણીની અંદર છુપાયેલી રહે છે, જેનાથી દુશ્મન માટે તેને ટ્રેક કરવાનું મુશ્કેલ બને છે.
K-4 મિસાઈલની સરખામણી પાકિસ્તાનની શાહીન-3 સાથે
પાકિસ્તાનની સૌથી લાંબી રેન્જની મિસાઈલ શાહીન-3 છે, જે 2,750 કિલોમીટરની રેન્જ ધરાવે છે. તે જમીનથી લોન્ચ કરાયેલી મિસાઈલ છે અને સમગ્ર ભારતને આવરી લે છે. જો કે, તેની રેન્જ K-4 કરતા 750 કિલોમીટર ઓછી છે. પાકિસ્તાન પાસે દરિયામાં પ્રક્ષેપિત બેલેસ્ટિક મિસાઈલ નથી. પાકિસ્તાન હાલમાં બાબર-3 (450-700 કિમી) અને અબાબિલ મિસાઇલ (2,200 કિમી) પર કામ કરી રહ્યું છે. ભારતની K-4 મિસાઈલે તેને માત્ર ટેક્નોલોજી અને વ્યૂહરચના જ નહીં પરંતુ સમુદ્રમાં ભારતની સુરક્ષાને મજબૂત કરીને મોટો ફાયદો આપ્યો છે. ભવિષ્યમાં K-5 અને K-6 મિસાઈલો પણ વિકસાવવામાં આવશે, જેની રેન્જ 5,000-6,000 કિલોમીટર હશે.
