લેટેસ્ટ હેનલી પાસપોર્ટ ઈન્ડેક્સ 2026એ ફરી એકવાર દક્ષિણ એશિયામાં મુસાફરીના વિસ્તરણના તફાવતને પ્રકાશિત કર્યો છે. પાકિસ્તાને વૈશ્વિક ગતિશીલતા રેન્કિંગમાં થોડો સુધારો દર્શાવ્યો છે, પરંતુ તેનો પાસપોર્ટ વિશ્વના સૌથી નબળા પાસપોર્ટમાંનો એક છે. ચાલો જાણીએ કે પાકિસ્તાનીઓ વિઝા વિના કેટલા દેશોની મુલાકાત લઈ શકે છે.
હેનલી પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સ 2026 અનુસાર, પાકિસ્તાની પાસપોર્ટ વૈશ્વિક સ્તરે 98માં ક્રમે છે. જો કે ગયા વર્ષના 100 નંબર કરતા આ થોડું સારું છે, ગતિશીલતાની એકંદર તાકાત હજુ પણ મર્યાદિત છે.
પાકિસ્તાની નાગરિકો પાસે હાલમાં 31 સ્થળોએ વિઝા વગર જવાની સુવિધા છે. આ કુલમાં વિઝા-ફ્રી એન્ટ્રી, વિઝા-ઓન-અરાઈવલ અને ઈલેક્ટ્રોનિક ટ્રાવેલ ઓથોરાઈઝેશનનો સમાવેશ થાય છે. જ્યારે આ તકનીકી રીતે મુસાફરીમાં થોડી રાહત આપે છે, આ સંખ્યા એશિયા અને તેનાથી આગળના ઘણા દેશો કરતાં ઘણી ઓછી છે.
ફેબ્રુઆરી 2026ના રિપોર્ટમાં ભારતનો પાસપોર્ટ હવે વૈશ્વિક સ્તરે 75મા ક્રમે આવી ગયો છે. આ સાથે ભારત પાકિસ્તાન કરતાં 23માં સ્થાને આગળ થઈ ગયું છે. ભારતે માત્ર એક વર્ષમાં જ 10 રેન્કની જોરદાર છલાંગ લગાવી છે. આ ઝડપી રાજદ્વારી પ્રગતિ અને વધતા આંતરરાષ્ટ્રીય કરારોને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
મુસાફરીની સ્વતંત્રતાની સરખામણી કરતી વખતે આ તફાવત વધુ સ્પષ્ટ બને છે. ભારતીય પાસપોર્ટ ધારકોને 56 દેશોમાં વિઝા-ફ્રી અથવા વિઝા-ઓન-અરાઈવલ એક્સેસ મળે છે. પાકિસ્તાનીઓ 31 સ્થળોની પહોંચ સાથે 25 દેશોથી પાછળ છે.
દક્ષિણ એશિયામાં ભારત તેના મોટાભાગના પડોશી દેશો કરતાં આગળ છે. ભારત પછી ભૂટાન 83માં, શ્રીલંકા 91માં, બાંગ્લાદેશ 93માં અને નેપાળ 95માં ક્રમે છે. પાકિસ્તાન આ ક્ષેત્રમાં સૌથી નીચું 98માં સ્થાને છે.
રેન્કિંગની બીજી ખાસ વાત એ છે કે ઈન્ડેક્સમાં સંઘર્ષથી પ્રભાવિત દેશોમાં પાકિસ્તાનનો સમાવેશ થાય છે. પાકિસ્તાન 98માં, યમન 98માં, ઈરાક 99માં, સીરિયા 100માં અને અફઘાનિસ્તાન 101માં ક્રમે છે.
