જેમ જેમ બજેટ 2026-27 નજીક આવી રહ્યું છે તેમ તેમ દેશભરના કરદાતાઓની અપેક્ષાઓ ફરી એકવાર વધી રહી છે. દરેક બજેટમાં લોકોનું ધ્યાન મુખ્યત્વે નાણામંત્રીની ટેક્સ જાહેરાતો પર હોય છે. પગારદાર કર્મચારીઓ અને મધ્યમ વર્ગ માટે આવકવેરાની ઘોષણાઓ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. આ જ કારણ છે કે આ વખતે બજેટ 2026 થી કરદાતાઓની અપેક્ષાઓ વધુ વધી છે. ગયા બજેટ (2025)માં સરકારે નવી ટેક્સ સિસ્ટમને ઘણી આકર્ષક બનાવી હતી, પરંતુ 2026 માટે મધ્યમ વર્ગ અને પગારદાર કર્મચારીઓને તેનાથી પણ મોટી રાહતની અપેક્ષા છે.
1 ફેબ્રુઆરી, 2026ના રોજ રજૂ થનાર આ બજેટ મોદી 3.0 સરકારનું ત્રીજું પૂર્ણ બજેટ હશે. કેન્દ્રીય બજેટ 2026-27 પણ ખાસ છે કારણ કે નવા આવકવેરા કાયદાના અમલીકરણ પહેલા તે છેલ્લું પૂર્ણ બજેટ હશે. સરકાર 1 એપ્રિલ, 2026થી નવો ઈન્કમ ટેક્સ એક્ટ 2025 લાગુ કરવા જઈ રહી છે, જે લગભગ 60 વર્ષ જૂના ટેક્સ કાયદાનું સ્થાન લેશે. તેથી, આ બજેટ આગામી ટેક્સ સિસ્ટમની દિશા નક્કી કરી શકે છે.
કરદાતાઓને સરકાર પાસેથી રાહતની અપેક્ષા છે
સરકારે બજેટ 2026 માટે તૈયારીઓ શરૂ કરી દીધી છે. નાણા મંત્રાલયે પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ કરમાં ફેરફાર અંગે વેપાર અને ઉદ્યોગ પાસેથી સૂચનો માંગ્યા છે. ટેક્સના દરોને સરળ બનાવવા અને નિયમોને સુવ્યવસ્થિત કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે. બીજી તરફ લાખો કરદાતાઓ પણ સરકાર પાસેથી રાહતની અપેક્ષા રાખી રહ્યા છે.
બજેટ 2025માં 12 લાખ રૂપિયા સુધીની આવક કરમુક્ત જાહેર કરવામાં આવી છે
છેલ્લા બે બજેટ કરવેરાની દ્રષ્ટિએ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ રહ્યા છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, બજેટ 2025માં નવી ટેક્સ સિસ્ટમ હેઠળ 12 લાખ રૂપિયા સુધીની આવકને કરમુક્ત કરવામાં આવી હતી. ઘણા વર્ષોમાં કરદાતાઓને આપવામાં આવેલી આ સૌથી મોટી રાહત માનવામાં આવે છે. આ સાથે, નવી સિસ્ટમમાં મૂળભૂત મુક્તિ મર્યાદા પણ વધારીને 4 લાખ રૂપિયા કરવામાં આવી છે. જો કે, આ રાહત માત્ર નવી ટેક્સ સિસ્ટમ પુરતી જ સીમિત હતી. જૂની કર પ્રણાલીમાં, ન તો ટેક્સ સ્લેબ બદલાયા હતા અને ન તો 80C અથવા 80D જેવી કપાતની મર્યાદા વધારવામાં આવી હતી. આ કારણે બજેટ 2026માં જૂની ટેક્સ સિસ્ટમમાં રાહત આપવાની જોરદાર માંગ છે.
નાણામંત્રી પાસેથી કરદાતાઓ શું ઈચ્છે છે? અહીં, અમે તમને બજેટ 2026-27 માટે 5 સૌથી મહત્વપૂર્ણ આવકવેરાના ફેરફારો વિશે જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ, જેની કરદાતાઓ આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે:
જૂની ટેક્સ સિસ્ટમ હેઠળ, કરદાતાઓ ઇચ્છે છે કે મૂળભૂત મુક્તિ મર્યાદા, જે હાલમાં રૂ. 2.5 લાખ છે, તેને વધારવામાં આવે. તેઓ ટેક્સ સ્લેબમાં પણ ફેરફાર ઇચ્છે છે જેથી નવી સિસ્ટમની સમકક્ષ રાહત આપી શકાય. બચત, વીમો અને બાળકોના શિક્ષણ ખર્ચને થોડો સરળ બનાવવા માટે 80Cની મર્યાદા 1.5 લાખથી વધારીને 2 લાખ રૂપિયા કરવાની પણ જોરદાર માંગ છે. આજે પણ, મોટી સંખ્યામાં પગારદાર લોકો જૂની સિસ્ટમ પસંદ કરે છે કારણ કે તે પીએફ, હોમ લોન, બાળકોની ફી અને વીમા પર કપાત ઓફર કરે છે. કરદાતાઓ અપેક્ષા રાખે છે કે સરકાર કાં તો જૂની સિસ્ટમમાં સુધારો કરે અથવા બંને સિસ્ટમને મર્જ કરીને સરળ અને સ્વચ્છ ટેક્સ માળખું બનાવે.
લોકો નવા ટેક્સ કાયદાથી નિયમોને સરળ બનાવવાની પણ અપેક્ષા રાખી રહ્યા છે. લાંબા સમયથી ટેક્સ રિટર્ન ભરવામાં, રિફંડ મેળવવામાં અને TDS મેચિંગમાં સમસ્યાઓ છે. નવો કાયદો આકારણી વર્ષને ટેક્સ વર્ષ સાથે બદલશે અને નિયમોની સંખ્યામાં પણ ઘટાડો કરશે. એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે બજેટ 2026 માં, સરકાર ઝડપી રિફંડ અને સરળ ફાઇલિંગ માટે મહત્વપૂર્ણ પગલાં લઈ શકે છે. મોંઘવારીના આ યુગમાં ઘરગથ્થુ અને મેડિકલ ખર્ચમાં ઝડપથી વધારો થયો છે. કરદાતાઓ ઈચ્છે છે કે નવી કર વ્યવસ્થામાં કેટલાક મહત્વપૂર્ણ ખર્ચાઓને પણ મુક્તિ આપવામાં આવે. જૂની સિસ્ટમમાં હોમ લોનના વ્યાજ અને મેડિકલ વીમા કપાતની મર્યાદા વધારવાની પણ માંગ વધી રહી છે. વરિષ્ઠ નાગરિકો બચત પર મેળવેલા વ્યાજ પર વધુ છૂટ અને સરળ નિયમોની અપેક્ષા રાખે છે. લોકો કેપિટલ ગેઈન ટેક્સને લગતા સરળ નિયમો પણ ઈચ્છે છે. અત્યારે, વિવિધ સંપત્તિઓ માટે અલગ-અલગ નિયમો છે, જે મૂંઝવણ તરફ દોરી જાય છે. કરદાતાઓ શેર, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અને પ્રોપર્ટી માટે સમાન અને સરળ સિસ્ટમ ઈચ્છે છે. ક્રિપ્ટોકરન્સી અને વિદેશી આવક જેવી ડિજિટલ અસ્કયામતોને લગતા સ્પષ્ટ નિયમોની પણ જરૂર છે. નવા ટેક્સ કાયદા હેઠળ આ બાબતો અંગે સ્પષ્ટ માર્ગદર્શિકા અપેક્ષિત છે.
આ વખતે, કરદાતાઓ માત્ર ઓછા કરની માંગણી નથી કરી રહ્યા; તેઓ એવી ટેક્સ સિસ્ટમ ઇચ્છે છે જે સરળ, સમજવામાં સરળ અને વિશ્વાસપાત્ર હોય. મધ્યમ વર્ગ અને પગાર મેળવનારા લોકોને બજેટ 2026 થી ઘણી અપેક્ષાઓ છે. નવા ટેક્સ કાયદા લાગુ થાય તે પહેલા આ બજેટ સામાન્ય લોકો માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
