ઈરાનમાં રાજકીય સંકટ ઘેરી બની રહ્યું છે. દેશભરના વિરોધીઓએ ધાર્મિક નેતૃત્વ સામે તેમના આંદોલનને વેગ આપ્યો છે, જેના કારણે છેલ્લા બે અઠવાડિયામાં સૌથી વધુ હિંસક અથડામણ થઈ છે. શુક્રવારે રાત્રે દેખાવકારોએ મોટા પાયે અશાંતિ સર્જી હતી. વધતી જતી અશાંતિના જવાબમાં સરકારે દેશભરમાં ઈન્ટરનેટ સેવાઓ બંધ કરી દીધી છે.
શરૂઆતમાં, આ આંદોલન મોંઘવારી, બેરોજગારી અને ચલણના અવમૂલ્યન વિરુદ્ધ હતું. જો કે, આ ધીમે ધીમે સરકાર અને ધાર્મિક નેતૃત્વ સામે સીધા વિરોધમાં ફેરવાઈ ગયું. આ ચળવળ હવે માત્ર તેહરાન પુરતી મર્યાદિત નથી. તેહરાનના એક ડૉક્ટરે નામ ન આપવાની શરતે ટાઈમ મેગેઝિનને જણાવ્યું હતું કે ઓછામાં ઓછા 217 પ્રદર્શનકારીઓ રાજધાનીની માત્ર છ હોસ્પિટલોમાં મૃત્યુ પામ્યા હતા, જેમાંથી મોટા ભાગના ગોળી વાગવાના કારણે થયા હતા. તેહરાન ઉપરાંત મશહદ, કોમ, ઈસ્ફહાન, મશરીયેહ, કાઝવીન, બુશેહર અને વાજદ શહેરમાં પણ હિંસક વિરોધ પ્રદર્શન થઈ રહ્યા છે. પ્રદર્શનકારીઓએ ઘણી જગ્યાએ રસ્તાઓ પર આગ પણ લગાવી દીધી છે. આ કારણે વિરોધ પ્રદર્શનને કાબૂમાં લેવા માટે સમગ્ર ઈરાનમાં ઈન્ટરનેટ બંધ છે.
217ના મોત, 2000થી વધુ ઘાયલ
વિરોધ પ્રદર્શન 14 દિવસથી વધુ સમયથી ચાલી રહ્યું છે, જેમાં 500,000 થી વધુ લોકો ભાગ લઈ રહ્યા છે. દેશના જુદા જુદા ભાગોમાં લગભગ 400 સ્થળોએ આ વિરોધ પ્રદર્શન થઈ રહ્યા છે. માત્ર તેહરાનમાં જ વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન થયેલી અથડામણમાં 217 લોકોના મોત થયા છે. સશસ્ત્ર દળોના 14 સભ્યો પણ માર્યા ગયા છે. પોલીસે અત્યાર સુધીમાં 2,300 લોકોની ધરપકડ કરી છે.
મસ્જિદો અને સરકારી ઈમારતોને આગ ચાંપવામાં આવી હતી
બળવાની આગ ઈરાનના 20 પ્રાંતોમાં ફેલાઈ ગઈ છે. 110 થી વધુ શહેરોમાં મોટા પાયે વિરોધ પ્રદર્શન થઈ રહ્યા છે. હોસ્પિટલોમાં તોડફોડના અનેક કિસ્સાઓ પણ પ્રકાશમાં આવ્યા છે. દેખાવકારોએ થોડા દિવસો પહેલા બાસીજ આઈઆરજીસી કેમ્પ પર હુમલો કર્યો હતો. આ ઉપરાંત તેહરાનમાં 26 બેંકોને લૂંટવામાં આવી છે. 25 મસ્જિદોને આગ લગાડવામાં આવી છે, અને 10 સરકારી ઇમારતો નાશ પામી છે. અત્યાર સુધીમાં 24 એપાર્ટમેન્ટને નુકસાન થયું છે. 48 ફાયર ટ્રક અને 42 બસ બળી ગઈ છે. કોલેજો અને યુનિવર્સિટીઓ બંધ છે અને સમગ્ર ઈરાનમાં ઈન્ટરનેટ સેવાઓ બંધ છે.
તેહરાનના મેયરે શું કહ્યું?
તેહરાનના મેયર અલીરેઝા ઝકાનીએ જણાવ્યું હતું કે ઈરાનની રાજધાનીમાં મોટા પાયે થયેલા તોફાનોથી શહેરના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને નોંધપાત્ર નુકસાન થયું છે. “એક હોસ્પિટલને નુકસાન થયું છે, બે તબીબી કેન્દ્રો અને 26 બેંકોને લૂંટી લેવામાં આવી છે, 25 મસ્જિદોને આગ લગાડવામાં આવી છે, અને કાયદા અમલીકરણ ચોકીઓ અને [इस्लामिक रिवोल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स मिलिशिया] બાસીજ હેડક્વાર્ટર પર હુમલો કરવામાં આવ્યો છે. ઝાકાનીએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે રાજધાનીમાં નુકસાનને સુધારવા માટે ઇમરજન્સી રિસ્પોન્સ ટીમો કામ કરી રહી છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, તોફાનીઓએ દસ સરકારી ઇમારતો, 48 ફાયર ટ્રક, 42 બસો અને એમ્બ્યુલન્સ તેમજ 24 એપાર્ટમેન્ટને નુકસાન પહોંચાડ્યું હતું.
વિરોધ કેવી રીતે શરૂ થયો?
29 ડિસેમ્બર, 2025 ના રોજ, વેપારીઓએ ઈરાની રિયાલના મૂલ્યમાં તીવ્ર ઘટાડા સામે મધ્ય તેહરાનમાં વિરોધ કરવાનું શરૂ કર્યું. ફાર્સ ન્યૂઝ એજન્સીએ અહેવાલ આપ્યો છે કે વિરોધ કરી રહેલા વેપારીઓ તેમના સાથીદારોને તેમની દુકાનો બંધ કરવા અને આંદોલનમાં જોડાવા વિનંતી કરી રહ્યા હતા. 30 ડિસેમ્બરે તેહરાન યુનિવર્સિટીના વિદ્યાર્થીઓ પણ અશાંતિમાં જોડાયા હતા. 2 જાન્યુઆરીના રોજ, મેહરે અહેવાલ આપ્યો કે ઇલમ પ્રાંતની શેરીઓમાં બંદૂકોથી સજ્જ કેટલાક અજાણ્યા માસ્ક પહેરેલા માણસો જોવા મળ્યા હતા. તાજેતરના દિવસોમાં, વિરોધીઓ અને કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓ વચ્ચે અથડામણ તીવ્ર બની છે.
