નવી દિલ્હી, 4 જાન્યુઆરી (NEWS4). દેશમાં તબીબી ઉપકરણોની આયાત ઘટાડવા અને તેમના ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવા કેન્દ્ર સરકારે એક નવી પહેલ કરી છે. આ અંતર્ગત સરકારે બે ઈન્વેસ્ટમેન્ટ સબ-સ્કીમ હેઠળ કંપનીઓ પાસેથી દરખાસ્તો મંગાવી છે. આ યોજનાઓની જાહેરાત એક વર્ષ પહેલા કરવામાં આવી હતી.
હાલમાં ભારત તેની 70 ટકા તબીબી જરૂરિયાતો વિદેશમાંથી આયાત કરે છે. આ નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ વિભાગે નવેમ્બર 2024માં રૂ. 500 કરોડનું સહાય પેકેજ શરૂ કર્યું હતું, જેથી દેશમાં મેડિકલ ઉપકરણો અને નવી ટેકનોલોજીના ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપી શકાય.
સરકાર દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી તાજેતરની નોટિસ અનુસાર, આ યોજના માટે પાત્ર કંપનીઓએ 10 જાન્યુઆરી, 2026 સુધીમાં તેમની દરખાસ્તો સબમિટ કરવાની રહેશે.
પ્રથમ પેટા યોજના હેઠળ, સરકારે 180 કરોડ રૂપિયા ફાળવ્યા છે, જેમાં લગભગ 30 કંપનીઓને સહાય પૂરી પાડવામાં આવશે. તેનો ઉદ્દેશ્ય દેશમાં તબીબી ઉપકરણો બનાવવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતા આવશ્યક કાચા માલ અને ઘટકોના ઉત્પાદનમાં વધારો કરવાનો છે, જેથી આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડી શકાય.
હાલમાં, ઘણી ભારતીય કંપનીઓ બહારથી કાચો માલ અને આવશ્યક ભાગોની આયાત કરે છે, જે ખર્ચમાં વધારો કરે છે અને પુરવઠામાં સમસ્યા ઊભી કરે છે. આ સમસ્યાને દૂર કરવા માટે, સરકાર આ યોજના હેઠળ પ્રોજેક્ટ ખર્ચના 10 થી 20 ટકા સબસિડી આપશે, જે મહત્તમ રૂ. 10 કરોડ સુધીની હશે. આ પૈસા ખર્ચ્યા બાદ પરત કરવામાં આવશે.
આ યોજના તે તબીબી ઉપકરણો અને પરીક્ષણ મશીનો પર લાગુ થશે જેને સરકાર જરૂર પડ્યે વિદેશથી ખરીદવાની મંજૂરી આપે છે, કારણ કે તે ભારતમાં સરળતાથી ઉપલબ્ધ નથી.
બીજી પેટા યોજના તબીબી ઉપકરણોના ક્લિનિકલ ટ્રાયલ સાથે સંબંધિત છે. આને મેડિકલ ડિવાઇસ ક્લિનિકલ સ્ટડીઝ સપોર્ટ સ્કીમ કહેવામાં આવે છે. આ માટેનું કુલ બજેટ 110 કરોડ રૂપિયા છે, જેનો ફાયદો મોટી કંપનીઓની સાથે સ્ટાર્ટઅપને પણ થશે.
આ હેઠળ કંપનીઓને પ્રાણીઓ પર અભ્યાસ અને તપાસ માટે 2.5 કરોડ રૂપિયા અને દર્દીઓ પર ક્લિનિકલ ટ્રાયલ માટે 5 કરોડ રૂપિયા સુધીની સહાય આપવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, નવી ટેસ્ટિંગ કિટ (ઈન-વિટ્રો ડાયગ્નોસ્ટિક)ની ગુણવત્તાની ચકાસણી માટે 1 કરોડ રૂપિયા સુધીની સહાય આપવામાં આવશે.
સરકારનું માનવું છે કે આ યોજનાઓથી દેશમાં મેડિકલ ઉપકરણ ઉદ્યોગને મજબૂતી મળશે, આયાતમાં ઘટાડો થશે અને ભારત આત્મનિર્ભર બનવા તરફ આગળ વધશે.
–NEWS4
DBP/ABM
