ભારતીય શેરબજાર છેલ્લા પાંચ ટ્રેડિંગ સેશનથી સતત દબાણમાં છે. વૈશ્વિક વેપાર અંગે વધતી જતી અનિશ્ચિતતા, વોશિંગ્ટનમાં રાજકીય વિકાસ અને ભૌગોલિક રાજકીય તણાવને કારણે રોકાણકારોની જોખમની ભૂખ નબળી પડી છે. પરિણામે, BSE સેન્સેક્સ છેલ્લા પાંચ દિવસમાં 2,100 પોઈન્ટથી વધુ તૂટ્યો છે. જ્યારે સેન્સેક્સ 2 જાન્યુઆરીના રોજ 85,762.01 પર બંધ થયો હતો, તે શુક્રવારે ઇન્ટ્રા-ડે ટ્રેડિંગ દરમિયાન ઘટીને 83,506.79 થયો હતો. એ જ રીતે નિફ્ટી પણ દબાણ હેઠળ આવીને 25,700ની નીચે ગબડ્યો હતો.
1. વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા ભારે વેચાણ
આ ઘટાડાનું સૌથી મોટું કારણ વિદેશી રોકાણકારોની ભારે વેચવાલી છે. વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા અને ઊભરતાં બજારોમાંથી મૂડી ઉડાનના વલણ વચ્ચે, વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FIIs) એ 8 જાન્યુઆરીએ જ રૂ. 3,367.12 કરોડના શેર વેચ્યા હતા. આ સતત મૂડી આઉટફ્લોને કારણે સ્થાનિક રોકાણકારોનું સેન્ટિમેન્ટ પણ નબળું પડ્યું છે, જેના કારણે બજાર પર દબાણ વધુ વધ્યું છે.
2. ટ્રમ્પના વેપાર અને ટેરિફની અનિશ્ચિતતા
બીજું મોટું કારણ યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વેપાર અને ટેરિફને લઈને અનિશ્ચિત રેટરિક છે. રશિયા પાસેથી સસ્તું ક્રૂડ ઓઈલ ખરીદવા બદલ ભારત સહિત અનેક દેશો સામે કડક વલણ અપનાવવાની ચેતવણીથી રોકાણકારો ચિંતિત છે. અમેરિકામાં એક નવા બિલની ચર્ચા છે જે રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદનારા દેશો પર 500 ટકા સુધી ટેરિફ લાદી શકે છે. આવી આશંકાઓથી ભારતીય શેરબજાર સહિત વૈશ્વિક બજારોમાં ભયનું વાતાવરણ સર્જાયું છે.
3. ભારત-યુએસ વેપાર વાટાઘાટોમાં નક્કર પરિણામોનો અભાવ
આ સિવાય ભારત-અમેરિકાની વેપાર વાટાઘાટોમાં નક્કર પરિણામોનો અભાવ પણ બજારની નબળાઈનું એક મહત્વનું કારણ છે. માર્ચથી અત્યાર સુધીમાં લગભગ છ રાઉન્ડની વાતચીત છતાં બંને દેશો વચ્ચે કોઈ નક્કર સમજૂતી થઈ શકી નથી. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે ભારત પર પહેલેથી જ કુલ 50 ટકા ટેરિફ લાદ્યો છે, જેમાં 25 ટકા બેઝ ટેરિફ અને 25 ટકા દંડનો સમાવેશ થાય છે. ભારતે તેને અયોગ્ય ગણાવ્યું હતું, પરંતુ રિઝોલ્યુશનનો અભાવ રોકાણકારોને ચિંતામાં મૂકે છે.
4. તેલની કિંમતો પર તણાવ
તેલના ભાવને લઈને વધતો તણાવ પણ બજાર માટે નકારાત્મક સાબિત થયો છે. રશિયા તરફથી સસ્તા તેલના પુરવઠાની અનિશ્ચિતતા અને આયાત પર ભારતની ભારે અવલંબનને કારણે રોકાણકારો વેનેઝુએલાના વિકાસને નજીકથી અનુસરી રહ્યા છે. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં વધારો થવાથી ફુગાવો અને વધતી જતી ચાલુ ખાતાની ખાધની ચિંતા વધી છે, જેનાથી શેરબજાર માટે ખતરો ઉભો થયો છે.
5. ઘટતો રૂપિયો
આ બધાની વચ્ચે ભારતીય રૂપિયો નબળો પડતા રોકાણકારોની ચિંતામાં વધારો થયો છે. ગયા વર્ષે લગભગ 4 ટકાના ઘટાડા બાદ હવે રૂપિયો ડોલર સામે 91ના સ્તરને પાર કરી ગયો છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંક દ્વારા મર્યાદિત હસ્તક્ષેપ હોવા છતાં, ચલણના સતત અવમૂલ્યનથી વિદેશી મૂડી પ્રવાહ અને બજારની સ્થિરતા પર પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. આ તમામ કારણોસર ભારતીય શેરબજાર હાલમાં દબાણ હેઠળ છે અને રોકાણકારો સાવચેતીભર્યું અભિગમ અપનાવી રહ્યા છે.
