કામની દુનિયામાં, ઉત્પાદકતા અને વૃદ્ધિને લઈને ઘણી વખત ચર્ચાઓ થતી રહે છે, પરંતુ આ વખતે આ ચર્ચા ફરી સમાચારમાં છે, જેનો શ્રેય ઈન્ફોસિસના સ્થાપક નારાયણ મૂર્તિને જાય છે. એક ઈન્ટરવ્યુમાં 79 વર્ષીય ઉદ્યોગપતિએ ચીનના 9-9-6 વર્ક મોડલને ટાંકીને કહ્યું કે યુવા ભારતીયોએ પણ અઠવાડિયામાં 72 કલાક કામ કરવું જોઈએ. તેમના નિવેદનથી સોશિયલ મીડિયા પર મોટો વિવાદ સર્જાયો છે અને લોકો તેના પર સક્રિયપણે ચર્ચા કરી રહ્યા છે.
ચીનનો 9-9-6 નિયમ શું છે?
9-9-6નો નિયમ ઘણી મોટી ચીની ટેક કંપનીઓમાં લાંબા સમયથી ઉપયોગમાં લેવાતી વર્ક પેટર્ન હતી. આ અંતર્ગત કર્મચારીઓએ અઠવાડિયામાં છ દિવસ સવારે 9 વાગ્યાથી રાતના 9 વાગ્યા સુધી કુલ 72 કલાક કામ કરવાનું હતું. અલીબાબા અને હ્યુઆવેઇ જેવી મોટી કંપનીઓ તેમજ ઘણા સ્ટાર્ટઅપ્સ દ્વારા આ પ્રથાનો વ્યાપકપણે ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે, આ નિયમની વ્યાપક ટીકા થઈ રહી છે. લોકો કહે છે કે આટલા લાંબા કલાકો સુધી કામ કરવાથી તણાવ વધે છે, સ્વાસ્થ્યને અસર થાય છે, થાક લાગે છે અને અંગત જીવનને પણ નુકસાન થાય છે. આ કારણોસર, 2021 માં, ચીનની સુપ્રીમ કોર્ટે આ 9-9-6 નિયમને ગેરકાયદેસર જાહેર કર્યો. જો કે, આનો અમલ કેટલી હદે થાય છે તે સ્પષ્ટ નથી.
નારાયણ મૂર્તિએ શા માટે 72 કલાકના કાર્ય સપ્તાહનું સૂચન કર્યું?
એક ઈન્ટરવ્યુમાં મૂર્તિએ કહ્યું કે ચીનમાં 9-9-6 વર્ક વીક છે, જેનો અર્થ છે કે અઠવાડિયામાં છ દિવસ સવારે 9 થી રાત્રે 9 વાગ્યા સુધી કામ કરવું. આ રીતે કુલ 72 કલાક કામ કરવાનું હોય છે. ભારતીય યુવાનોએ પણ આ રીતે કામ કરવું જોઈએ. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે પહેલા જીવન બનાવવું જોઈએ, પછી વર્ક-લાઈફ બેલેન્સની ચિંતા કરવી જોઈએ. ઉલ્લેખનીય છે કે નારાયણ મૂર્તિએ અગાઉ 2023માં 70 કલાકના કામકાજના સપ્તાહની હિમાયત કરીને વિવાદ સર્જ્યો હતો અને આ વખતે તેમનું નિવેદન સમગ્ર દેશમાં ચર્ચાનો વિષય બન્યું છે.
સોશિયલ મીડિયા પર ચર્ચા જાગી છે
નારાયણ મૂર્તિના આ નિવેદનની સોશિયલ મીડિયા પર આકરી ટીકા થઈ હતી. કેટલાકે ધ્યાન દોર્યું કે ભારતમાં ન તો યોગ્ય ઓવરટાઇમ પગાર છે કે ન તો કામ કરવાની સારી સ્થિતિ છે, જેના કારણે 72-કલાકના અઠવાડિયાનો વિચાર અવ્યવહારુ છે. એક યુઝરે લખ્યું, “પહેલા યોગ્ય વેતન, નોકરીની સ્થિરતા અને કામની આદરણીય પરિસ્થિતિઓ પ્રદાન કરો, પછી 72 કલાક વિશે વાત કરો.” દરમિયાન, ઘણા વપરાશકર્તાઓએ યુરોપને ટાંક્યું, જ્યાં 10-5-5 સંસ્કૃતિ, એટલે કે સવારે 10 થી સાંજના 5 વાગ્યા સુધી, અઠવાડિયાના પાંચ દિવસ, પ્રચલિત છે અને લોકો જીવનનો સંપૂર્ણ આનંદ માણે છે.
