ભૂજઃ ભારતે પોતાના સૈનિક ઇતિહાસમાં એક નવો અને સાહસિક અધ્યાય લખ્યો છે. ગુજરાતના માધવપુર બીચ પર યોજાયેલા ‘એક્સરસાઇઝ ત્રિશૂલ’ દરમિયાન ભારતીય સેનાએ પ્રથમ વખત સીધા સમુદ્રમાં ટૅન્ક ઉતારી ઇતિહાસ રચ્યો છે. દરિયાની મોજાં અને બખ્તરબંદ ટૅન્કોની ગર્જનાના આ અનોખા મિલનએ સાબિત કરી દીધું કે ભારતીય સેના હવે માત્ર ભૂમિ સુધી મર્યાદિત નહીં, પરંતુ સમુદ્રને પણ નવી યુદ્ધભૂમિ બનાવી રહી છે. આ અભ્યાસ માત્ર પ્રદર્શન ન હતું, પરંતુ ભારતની બદલતી સૈનિક વિચારસરણી અને વધતી રણનીતિક ક્ષમતાનું પ્રમાણ હતું.
લૅન્ડિંગ ક્રાફ્ટ મેકેનાઇઝ્ડ (LCM) મારફતે ભારે ટૅન્કો અને ઇન્ફન્ટ્રી પ્લાટૂનને સમુદ્રથી તટ પર ઉતારવાની ક્ષમતા દર્શાવે છે કે ભારતીય આર્મી હવે તટીય વિસ્તારોમાં પણ ઝડપી, અચાનક અને નિર્ણાયક ઓપરેશન કરવા સક્ષમ છે. આ ક્ષમતા ભારતના સંભવિત દુશ્મનો માટે વિશાળ પડકાર છે, ખાસ કરીને પાકિસ્તાન માટે, જેના આર્થિક અને સૈનિક કેન્દ્ર કરાચી દરિયાકિનારે આવેલું છે. અભ્યાસની સમીક્ષા લેફ્ટિનન્ટ જનરલ ધીરજ સેથ, વાઇસ એડમિરલ કૃષ્ણા સ્વામીનાથન અને એર માર્ચલ નાગેશ કપૂરે કરી હતી.
લેફ્ટિનન્ટ જનરલ ધીરજ સેથે જણાવ્યું હતું કે, રેતીનો રણ હોય કે ક્રીક ક્ષેત્ર, દક્ષિણ કમાન્ડ દરેક પરિસ્થિતિ માટે સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર છે. સમુદ્રમાં નૌકાદળની હાજરી, આકાશમાં વાયુસેનાની નજરદારી અને કિનારે આર્મીના ટૅન્કોની શક્તિ, આ ત્રણેયનું સંયુક્ત સ્વરૂપ ‘ત્રિશૂલ’ને એક અનોખું અને બહુમુખી સૈનિક અભ્યાસ બનાવે છે. આમ હવે સ્પષ્ટ થાય છે કે ભારત હવે મલ્ટી-ડોમેન વોર્ફેર માટે પહેલાથી વધુ તૈયાર છે.
