અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું ભારત પ્રત્યેનું વલણ અવારનવાર બદલાય છે. ક્યારેક તે દાવો કરે છે કે ભારત સાથે ચાલી રહેલી ટ્રેડ ડીલ વાટાઘાટોનું પરિણામ સકારાત્મક આવશે અને ટૂંક સમયમાં મોટી જાહેરાત થવા જઈ રહી છે, તો ક્યારેક તે અચાનક ભારત પર પહેલેથી જ લાદવામાં આવેલા 50% ટેરિફને વધારવાની ધમકી આપે છે. હવે ટ્રમ્પે ફરી એકવાર રશિયન તેલનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો છે અને ભારત પર ટેરિફ વધારવાની ચેતવણી આપી છે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ શું ઈચ્છે છે?
2025 માં, ટ્રમ્પના ટેરિફને કારણે વૈશ્વિક શેરબજારમાં ઉથલપાથલ થઈ હતી અને ઘણા દેશો વચ્ચે વેપાર યુદ્ધ શરૂ થયું હતું. અમેરિકા-ચીન વચ્ચેના વેપાર તણાવને કારણે સ્થિતિ વધુ વણસી હતી. જોકે, ભારતને લઈને ટ્રમ્પ છેલ્લા કેટલાક સમયથી સતત દાવો કરી રહ્યા છે કે ભારત-અમેરિકા વેપાર સોદાનો બહુ જ સકારાત્મક ઉકેલ ટૂંક સમયમાં મળી જશે અને બંને દેશોના પ્રતિનિધિઓ વચ્ચે વાતચીત ચાલી રહી છે. પરંતુ અચાનક તેણે એ જ પગલું ભરવાની ધમકી આપી છે જેણે અગાઉ ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેની ડીલ અટકાવી દીધી હતી.
ટ્રમ્પે ટેરિફ વધારવાની ચેતવણી આપી હતી
સોમવારે યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફરી એકવાર ભારત દ્વારા રશિયન તેલ ખરીદવાનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો અને કહ્યું હતું કે જો નવી દિલ્હી “રશિયન તેલ”ના મુદ્દા પર સહકાર નહીં આપે તો, યુએસ ભારતીય આયાત પર વર્તમાન ટેરિફમાં વધારો કરી શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે ભારત પર હાલના 50% યુએસ ટેરિફમાં વધુ વધારો થઈ શકે છે.
નોંધનીય છે કે એપ્રિલ 2025 માં, જ્યારે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વિશ્વના વિવિધ દેશો પર તેમના પારસ્પરિક ટેરિફ લાદવાનું શરૂ કર્યું, ત્યારે શરૂઆતમાં ભારત પર 25% ટેરિફ લાદવામાં આવી હતી. જો કે, ઓગસ્ટ 2025 માં, યુએસ પ્રમુખે ભારત પર રશિયન તેલ ખરીદવાનો સખત આરોપ લગાવ્યો અને ટેરિફને બમણી કરીને 50% કરી, દાવો કર્યો કે આ ખરીદી દ્વારા ભારત યુક્રેન યુદ્ધમાં વ્લાદિમીર પુતિનને આર્થિક રીતે મદદ કરી રહ્યું છે.
પીએમ મોદીના વખાણ, પરંતુ…
પોતાના નવા નિવેદનમાં ટ્રમ્પે ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના વખાણ કર્યા અને કહ્યું, “તેઓ (ભારત) ખરેખર મને ખુશ કરવા માંગતા હતા.” “PM મોદી ખૂબ જ સરસ વ્યક્તિ છે, અને તેઓ જાણતા હતા કે હું ખુશ નથી. મને ખુશ કરવું મહત્વપૂર્ણ હતું. પરંતુ જો તેઓ રશિયા સાથે વેપાર કરે તો અમે તેમના પર ખૂબ જ ઝડપથી ટેરિફ લાદી શકીએ છીએ.” નોંધનીય છે કે અમેરિકા લાંબા સમયથી ભારત દ્વારા રશિયન તેલની ખરીદીનો વિરોધ કરી રહ્યું છે, જેને રશિયન રાષ્ટ્રપતિ પુતિન પર દબાણ લાવવાના સીધા પગલા તરીકે જોવામાં આવે છે. માત્ર ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ જ નહીં પરંતુ તેમના પ્રશાસનના ઘણા અધિકારીઓ અને ટ્રેઝરી સેક્રેટરીએ પણ રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવા પર ભારત પર નિશાન સાધ્યું છે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ પછી, ભારતમાં રશિયન તેલની આયાત ઝડપથી વધી અને રશિયા ભારતને તેલનો મુખ્ય સપ્લાયર બન્યો. ટ્રમ્પ આને લઈને ચિંતિત હતા.
હવે વેપાર સોદાનું શું થશે?
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની નવી ટેરિફ ધમકીએ ફરી એકવાર ભારત-અમેરિકા વેપાર સોદાને લઈને અનિશ્ચિતતા ઊભી કરી છે. અગાઉ, જ્યારે ભારત પર ટેરિફ બમણી કરવામાં આવી હતી, ત્યારે બંને દેશો વચ્ચેની વાતચીત અટકી ગઈ હતી. ત્યાં સુધીમાં, વેપાર કરાર પર બંને દેશો વચ્ચે વાટાઘાટોના પાંચ રાઉન્ડ થયા હતા, અને છઠ્ઠો રાઉન્ડ ઓગસ્ટમાં થવાનો હતો, પરંતુ ટેરિફ વધ્યા પછી તેને અટકાવી દેવામાં આવ્યો હતો.
જો કે, 2025ના અંતમાં બંને દેશો વચ્ચે ફરી વાતચીત શરૂ થઈ અને એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવી રહી હતી કે નવેમ્બર સુધીમાં કોઈ મોટી જાહેરાત થઈ શકે છે, પરંતુ એવું થયું નહીં. ભારત-અમેરિકા વેપાર સોદો ટૂંક સમયમાં ફાઈનલ થઈ જશે તેવો દાવો માત્ર ટ્રમ્પ જ નથી કરી રહ્યા પરંતુ ભારતના કેન્દ્રીય વાણિજ્ય મંત્રી પીયૂષ ગોયલે પણ સારી પ્રગતિની વાત કરી હતી. આ સિવાય મુખ્ય આર્થિક સલાહકાર વી. અનંત નાગેશ્વરને પણ એક મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપ્યું હતું, જેમાં તેમણે કહ્યું હતું કે જો નાણાકીય વર્ષના અંત સુધીમાં કરારને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં નહીં આવે તો તેમને આશ્ચર્ય થશે. જો કે હવે ટ્રમ્પની નવી ચેતવણીથી મામલો ફરી અટકી ગયો હોય તેમ લાગી રહ્યું છે.
