પટના, 30 ઓક્ટોબર (NEWS4). દક્ષિણ બિહારમાં આવેલું ઔરંગાબાદ માત્ર એક જિલ્લાનું મુખ્ય મથક નથી, પરંતુ એક એવો વિસ્તાર છે જે સદીઓથી ઐતિહાસિક વારસો અને આધુનિક રાજકીય સંઘર્ષને સમાવે છે. 2020ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં માત્ર 2,243 મતોના માર્જિનથી સાબિત થયું કે આ બેઠક હવે કોઈ એક પક્ષનો ‘ગઢ’ નથી.
ઔરંગાબાદ વિધાનસભા બેઠક લાંબા સમયથી રાજપૂત મતદારોનો મજબૂત આધાર માનવામાં આવે છે. કુલ મતદારોના 22 ટકાથી વધુ હિસ્સો ધરાવતા આ સમુદાયે ઘણી વખત રાજપૂત ઉમેદવારોને સમર્થન આપ્યું છે.
1951માં બેઠકની સ્થાપના બાદ, પ્રારંભિક ચૂંટણીઓમાં કોંગ્રેસનું પ્રભુત્વ હતું, જેમાં આઠ વખત જીત મેળવી હતી, જ્યારે ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) એ ચાર વખત જીત મેળવીને મજબૂત હાજરીનો અનુભવ કર્યો હતો.
2000માં રાષ્ટ્રીય જનતા દળ (RJD)ની જીતે આ રાજકીય સમીકરણ તોડી નાખ્યું. બિન-રાજપૂત ઉમેદવારની જીતનો આ પ્રથમ પ્રસંગ હતો. તાજેતરમાં, 2024ની લોકસભા ચૂંટણીમાં, આરજેડીના અભય કુશવાહા આ બેઠક પરથી જીતનાર પ્રથમ બિન-રાજપૂત અને પ્રથમ આરજેડી સાંસદ બન્યા, જે દર્શાવે છે કે હવે માત્ર જાતિ જ નહીં, પરંતુ પક્ષ જોડાણ અને ઉમેદવારની છબી નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવી રહી છે.
2020ની વિધાનસભા ચૂંટણીએ ઔરંગાબાદને એક હાઇ-પ્રોફાઇલ અને નજીકથી લડાયેલી બેઠક બનાવી. ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના ઉમેદવાર આનંદ શંકર સિંહે ભાજપના ચાર વખતના ધારાસભ્ય રામધર સિંહને ઓછા માર્જિનથી હરાવ્યા હતા.
આનંદશંકર સિંહ 2015માં પણ જીત્યા હતા, પરંતુ 2020માં બહુ ઓછા વિજય માર્જિન દર્શાવે છે કે કોંગ્રેસની મજબૂત પકડ હોવા છતાં, ભાજપ મજબૂત દાવેદાર છે.
ઔરંગાબાદના રાજકારણને પ્રભાવિત કરતા મુખ્ય મુદ્દાઓ ગ્રામીણ વિકાસ સાથે સંબંધિત છે, જેમાં રસ્તા, વીજળી, પાણી અને સિંચાઈનો સમાવેશ થાય છે. વધુમાં, ગ્રામીણ આરોગ્ય અને શિક્ષણની નબળી સ્થિતિ, બેરોજગારી અને સ્થળાંતર અને કાયદો અને વ્યવસ્થા પણ સ્થાનિક કાર્યસૂચિમાં ટોચ પર છે.
ઔરંગાબાદ પણ દાયકાઓથી નક્સલવાદી પ્રવૃત્તિઓનો ભોગ બની રહ્યું છે. જોકે, છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં બિહારમાં માઓવાદી ઘટનાઓમાં ઘટાડો થયો છે. રાજ્ય સરકારે 2025ના અંત સુધીમાં આ વિદ્રોહને સંપૂર્ણ રીતે ખતમ કરવાનું લક્ષ્ય નક્કી કર્યું છે.
ઔરંગાબાદ વિધાનસભા ઔરંગાબાદ લોકસભા મતવિસ્તાર હેઠળ આવે છે, જેમાં કુલ છ વિધાનસભા બેઠકો છે. આ વિધાનસભા મતવિસ્તારની વસ્તી પણ ઘણી વૈવિધ્યસભર છે. અહીં 21.64 ટકા અનુસૂચિત જાતિ અને લગભગ 19 ટકા મુસ્લિમ મતદારો છે. 3,17,947 નોંધાયેલા મતદારોમાંથી 53.49 ટકાએ 2020ની ચૂંટણીમાં મતદાન કર્યું હતું.
આજે, આ પ્રદેશ તેની કૃષિ અર્થવ્યવસ્થા દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે. આદ્રી નદી અહીંથી વહે છે, જ્યારે સોન નદી તેની પશ્ચિમ સરહદને સ્પર્શે છે. વારંવારના દુષ્કાળના પડકાર છતાં, ખેડૂતો અહીં ચોખા, ઘઉં, કઠોળ અને સરસવ જેવા મુખ્ય પાકો ઉગાડે છે. પરંપરાગત કળા, જેમ કે કાર્પેટ વણાટ અને પિત્તળની હસ્તકલા ખૂબ પ્રખ્યાત છે. નવીનગર સુપર થર્મલ પાવર પ્લાન્ટે ઔદ્યોગિક વિકાસને નવી ગતિ આપી છે, જેનાથી રોજગારના નવા દરવાજા ખુલ્યા છે. સ્ટ્રોબેરીની ખેતીની અણધારી સફળતાએ ખેડૂતોને આવકનો નવો સ્ત્રોત પણ આપ્યો છે.
–NEWS4
VKU/ABM
