વિદ્યાર્થી નેતા શરીફ ઉસ્માન હાદીને શનિવારે બાંગ્લાદેશની ઢાકા યુનિવર્સિટી કેમ્પસમાં દફનાવવામાં આવ્યા હતા. અંતિમ સંસ્કાર સમયે મોટી સંખ્યામાં લોકો હાજર રહ્યા હતા. વચગાળાની સરકારના મુખ્ય સલાહકાર મુહમ્મદ યુનુસ પણ હાદીના અંતિમ સંસ્કારમાં સામેલ થયા હતા. હજારો લોકોની ભીડ વચ્ચે ઉસ્માન હાદીને દફનાવવામાં આવ્યો હતો. સંસદના દક્ષિણ પ્લાઝામાં અંતિમ સંસ્કારની નમાજ અદા કરવામાં આવી હતી. ઢાકા યુનિવર્સિટી અને આસપાસના વિસ્તારોમાં તણાવ છે.
હાદીને અંતિમ વિદાય આપતા મુહમ્મદ યુનુસે કહ્યું, “હજારો લોકો આજે અહીં એકઠા થયા છે. માત્ર અહીં જ નહીં, પરંતુ દેશભરના લોકો અને વિદેશમાં વસતા વિદેશી સમુદાય પણ હાદી વિશે સાંભળવા માટે આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે. પ્રિય ઉસ્માન હાદી, અમે તમને વિદાય આપવા માટે નથી આવ્યા. તમે અમારા હૃદયમાં વસે છો. જ્યાં સુધી બાંગ્લાદેશનો એક ભાગ છે, ત્યાં સુધી તમારું અસ્તિત્વ રહેશે.”
યુનુસે આગળ કહ્યું, “તમે અમને શીખવ્યું કે લોકો સાથે કેવી રીતે નમ્રતાપૂર્વક સંપર્ક કરવો, કોઈને નારાજ કર્યા વિના કેવી રીતે અમારા વિચારો વ્યક્ત કરવા અને કેવી રીતે ગૌરવ સાથે પ્રચાર કરવો. અમે આ પાઠને ઓળખીએ છીએ અને તેને અમલમાં મૂકવાનો સંકલ્પ કરીએ છીએ. અમે અમારી રાજકીય સંસ્કૃતિને એવા સ્તર પર લઈ જવા માંગીએ છીએ જ્યાં હાદીનું ઉદાહરણ હંમેશા હાજર રહેશે. અમે કોઈની સામે ઝૂકીશું નહીં; અમે અમારા માથું ઊંચુ રાખીશું અને અમે આ વચન વિશ્વ સમક્ષ રાખીશું.” પરંતુ અમે તેને પૂર્ણ કરીશું.”
ઈન્કલાબ મંચના પ્લેટફોર્મ પરથી હાદીના સાથી અબ્દુલ્લા અલ-જાબેરે યુનુસ સરકારને આગામી 24 કલાકમાં જાહેરમાં સ્પષ્ટતા કરવા માટે અલ્ટીમેટમ આપ્યું છે કે હાદીની હત્યા માટે કોણ જવાબદાર છે અને તેમની ધરપકડ કરવા માટે શું પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. ઉલ્લેખનીય છે કે ઉસ્માન હાદીએ શેખ હસીના વિરોધી આંદોલનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. 32 વર્ષીય હાદી શેખ હસીના વિરોધી પ્લેટફોર્મ ઈન્કિલાબ મંચના પ્રવક્તા હતા. તેઓ આગામી વર્ષની સામાન્ય ચૂંટણીમાં ઢાકાથી અપક્ષ ઉમેદવાર તરીકે પ્રચાર કરી રહ્યા હતા. ઈન્કલાબ મંચ ગયા વર્ષે બાંગ્લાદેશમાં જુલાઈના વિદ્રોહ દરમિયાન ચર્ચામાં આવ્યો હતો, જેણે શેખ હસીનાને સત્તા પરથી હટી જવાની અને દેશ છોડીને ભાગી જવાની ફરજ પડી હતી.
ખાસ વાત એ છે કે ઈન્કલાબ મંચ બાંગ્લાદેશનું કટ્ટરવાદી સંગઠન છે. આ સંગઠનનો ધ્યેય બાંગ્લાદેશમાંથી શેખ હસીનાની અવામી લીગ પાર્ટીને ખતમ કરીને કટ્ટરવાદી સરકાર સ્થાપિત કરવાનો છે. એ પણ નોંધનીય છે કે હાદીએ બાંગ્લાદેશમાં પોતાને ભારત વિરોધી કટ્ટરપંથી તરીકે સ્થાપિત કર્યો હતો. ઉસ્માન હાદી તેના ભારત વિરોધી અને વિવાદાસ્પદ નિવેદનો માટે પણ જાણીતા હતા. થોડા દિવસો પહેલા જ હાદીએ “ગ્રેટર બાંગ્લાદેશ” નો નકશો બહાર પાડ્યો હતો, જેમાં ભારતના ભાગોને બાંગ્લાદેશના ભાગ તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા હતા.
બાંગ્લાદેશમાં આગામી ફેબ્રુઆરીમાં સામાન્ય ચૂંટણી થવાની છે, પરંતુ શેખ હસીનાની પાર્ટી ચૂંટણી પહેલા જ સાઇડલાઇન થઈ ગઈ છે. દરમિયાન, ખાલિદા ઝિયા નાદુરસ્ત તબિયતને કારણે વેન્ટિલેટર પર છે, અને યુનુસમાં વાસ્તવિક તાકાત નથી. આવી સ્થિતિમાં, શક્ય છે કે હાદીના મૃત્યુ પછી, તોફાનીઓ રસ્તા પર ઉતરી જશે અને બાંગ્લાદેશ પર કબજો કરી લેશે.
