અમેરિકામાં વધતી મોંઘવારી પર અંકુશ મેળવવા માટે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક મોટું પગલું ભર્યું છે. 250 થી વધુ ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓ પર આયાત ડ્યુટી ઘટાડવાના નિર્ણયથી માત્ર અમેરિકન ગ્રાહકોને જ રાહત નથી મળી પરંતુ ભારતીય ખેડૂતો અને કૃષિ નિકાસકારોના ચહેરા પર પણ સ્મિત ફરી વળ્યું છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ નિર્ણયથી ભારતની કૃષિ નિકાસને 2.5 થી 3 અબજ ડોલર એટલે કે અંદાજે રૂ. 22,000 થી 26,000 કરોડનો સીધો ફાયદો થશે. એવા સમયે જ્યારે સતત વધતા ટેરિફને કારણે ઘણા ભારતીય ઉત્પાદનો યુએસ માર્કેટમાં જમીન ગુમાવી રહ્યા હતા, આ પગલાથી નવી આશા મળી છે.
ભારતને ઘણો ફાયદો થશે
અમેરિકાએ જે 250 ખાદ્ય ચીજો પર આયાત ડ્યૂટી ઘટાડી છે તેમાં 229 કૃષિ ઉત્પાદનોનો સમાવેશ થાય છે. ભારતના ગઢ ગણાતા મસાલા, ચા, કોફી, કાજુ અને ઘણા ફળો અને શાકભાજી પર ભારે ટેરિફ છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી નિકાસને નુકસાન પહોંચાડી રહી છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે ટેરિફમાં 50% વધારો કર્યા પછી ભારતીય મસાલાની નિકાસમાં ઘટાડો થયો હતો, જ્યારે યુએસમાં આ ક્ષેત્રનું બજાર $358 મિલિયનનું છે. ભારત વાર્ષિક 82 મિલિયન ડોલરથી વધુની ચા અને કોફીની નિકાસ પણ કરે છે. હવે, ટેરિફમાં ઘટાડો થતાં, પરિસ્થિતિ ઝડપથી બદલાવાની અપેક્ષા છે. મરી, એલચી, જીરું, હળદર, આદુ અને પ્રીમિયમ ફળ ઉત્પાદનો જેવી ઉચ્ચ મૂલ્યની શ્રેણીઓમાં નિકાસમાં વધારો થવાની સંભાવના છે.
કયા ક્ષેત્રોને સૌથી વધુ ફાયદો થશે?
ફેડરેશન ઓફ ઈન્ડિયન એક્સપોર્ટ ઓર્ગેનાઈઝેશન (FIEO)ના ડાયરેક્ટર જનરલ અજય સહાયે જણાવ્યું હતું કે નવી યુએસ મુક્તિ ભારત માટે એક મોટી તક છે અને તેનાથી લગભગ $3 બિલિયનની નિકાસને ફાયદો થઈ શકે છે. આ રાહત ખાસ કરીને એવા ક્ષેત્રો માટે વરદાન સાબિત થશે જ્યાં ભારતની ગુણવત્તા અને ઉત્પાદન ક્ષમતા મજબૂત છે. નિષ્ણાતોના મતે, ભારતને નીચેના ક્ષેત્રોમાં આનો સૌથી વધુ ફાયદો થશે:
મસાલા અને જડીબુટ્ટીઓ
ઉચ્ચ-મૂલ્યવાળા બાગકામ ઉત્પાદનો
ચા, કોફી અને કાજુ
પ્રીમિયમ ફળ ઉત્પાદનો
કેટલાક ક્ષેત્રોને વધુ ફાયદો નહીં થાય
જો કે, દરેક ઉત્પાદનને સમાન રીતે ફાયદો થશે નહીં. ગ્લોબલ ટ્રેડ રિસર્ચ ઇનિશિયેટિવ (GTRI)ના સ્થાપક અજય શ્રીવાસ્તવના જણાવ્યા અનુસાર, યુએસની છૂટથી સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત માલસામાનમાં ભારતની યુએસમાં મજબૂત હાજરી નથી. તેથી, આમાં નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ મર્યાદિત હોઈ શકે છે. જો કે, ખાસ કરીને ટેરિફ વધ્યા બાદ મસાલા અને સ્પેશિયાલિટી બાગાયતી ઉત્પાદનોની માંગમાં વધારો થવાની ધારણા છે.
ટ્રમ્પનો યુ-ટર્ન કેમ?
ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર લાંબા સમયથી દાવો કરે છે કે ટેરિફ ફુગાવાનું કારણ નથી. જો કે, અમેરિકન ગ્રાહકોમાં વધતો અસંતોષ અને ખાદ્યપદાર્થોની સતત વધતી કિંમતોએ સરકારને તેના નિર્ણય પર પુનર્વિચાર કરવાની ફરજ પાડી. આ મોટું પગલું આખરે સ્થાનિક ફુગાવાને કાબૂમાં લેવા અને જનતાને રાહત આપવા માટે લેવામાં આવ્યું હતું.
ભારતની અર્થવ્યવસ્થાને નવી ગતિ મળશે
એપ્રિલમાં 50% સુધીના ટેરિફ લાદવામાં આવ્યા બાદ સપ્ટેમ્બરમાં ભારતની નિકાસ 12% ઘટીને $5.43 અબજ થઈ હતી. તેથી, આ રાહત માત્ર ખેડૂતો માટે જ નહીં, પરંતુ ભારતીય અર્થતંત્ર માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે. ટેરિફમાં ઘટાડો ભારતીય ઉત્પાદનોને યુએસ માર્કેટમાં ફરીથી સ્પર્ધાત્મક બનાવશે.
