આર્થિક વિકાસના મોરચે, ભારત ઝડપથી પ્રગતિ કરી રહ્યું છે અને હવે તેણે વિશ્વની ટોચની અર્થવ્યવસ્થાઓમાં મજબૂત સ્થાન મેળવ્યું છે. વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થામાં ચોથા સ્થાને પહોંચ્યા પછી, ભારતે 2047 સુધીમાં વિકસિત દેશ બનવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે. દરમિયાન, આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ પણ ખુલ્લેઆમ ભારતની આર્થિક તાકાતને ઓળખી રહી છે. ઇન્ટરનેશનલ મોનેટરી ફંડ (IMF) એ ભારતને વૈશ્વિક વૃદ્ધિનો મુખ્ય આધારસ્તંભ ગણાવ્યો છે. જાન્યુઆરીમાં વર્લ્ડ ઇકોનોમિક આઉટલુક (WEO) ના પ્રકાશન પહેલા, IMF પ્રવક્તા જુલી કોઝાકે ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા વિશે આ મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપ્યું હતું.
IMF ભારતની વૃદ્ધિથી પ્રભાવિત
IMFએ મજબૂત સ્થાનિક વપરાશના આધારે નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટે ભારતનો આર્થિક વિકાસ દર 6.6 ટકા રહેવાનો અંદાજ મૂક્યો હતો. પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન જુલી કોઝાકે કહ્યું કે ભારતના ત્રીજા ક્વાર્ટરના પરિણામો અપેક્ષા કરતા સારા છે. તેથી, જાન્યુઆરીમાં WEO અપડેટમાં ભારત માટે વૃદ્ધિના અંદાજમાં સુધારો થઈ શકે છે. આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે ભારતના વિકાસ દરમાં IMFનો વિશ્વાસ વધુ મજબૂત થયો છે.
યુનાઈટેડ નેશન્સ (યુએન) એ પણ ભારતના આર્થિક વિકાસ માટે તેના અંદાજમાં નોંધપાત્ર ફેરફારો કર્યા છે. તેણે FY2026 માટે વૃદ્ધિનું અનુમાન 4.4% થી વધારીને 6.6% કર્યું છે અને 2027 માટે 6.7% વૃદ્ધિ દરનો અંદાજ મૂક્યો છે. યુએનના જણાવ્યા અનુસાર, આ ફેરફાર ખાનગી વપરાશમાં વધારો અને જાહેર રોકાણમાં નોંધપાત્ર વધારાને કારણે થયો છે. તેણે એ પણ મૂલ્યાંકન કર્યું કે ભારતીય નિકાસ પર યુએસના ઊંચા ટેરિફની અસર મર્યાદિત રહેશે.
વિશ્વ બેંકે પણ જીડીપી વૃદ્ધિ અંદાજમાં વધારો કર્યો છે
વિશ્વ બેંકે પણ મજબૂત સ્થાનિક માંગ અને કર સુધારાના આધારે ચાલુ નાણાકીય વર્ષ માટે ભારત માટે જીડીપી વૃદ્ધિનું અનુમાન વધારીને 7.2 ટકા કર્યું છે, જે તેના જૂનના અંદાજ કરતાં 0.9 ટકા વધુ છે. વર્લ્ડ બેંકના ‘ગ્લોબલ ઈકોનોમિક પ્રોસ્પેક્ટ્સ’ રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે 2026-27માં વૃદ્ધિ ધીમી પડીને 6.5% થઈ શકે છે. આ અંદાજ એ ધારણા પર આધારિત છે કે 50% યુએસ આયાત ટેરિફ ચાલુ રહેશે. આ હોવા છતાં, રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ભારત વિશ્વની સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓમાં સૌથી ઝડપી વૃદ્ધિ દર જાળવી રાખશે. સ્થાનિક માંગ સૌથી મોટી તાકાત છે
વિશ્વ બેંકના જણાવ્યા અનુસાર, યુએસમાં કેટલીક નિકાસ પર ઊંચા ટેરિફ હોવા છતાં, ભારતના વિકાસ દરને વધુ અસર થઈ નથી. મજબૂત સ્થાનિક માંગ, વૈવિધ્યસભર નિકાસ અને બહેતર ખાનગી વપરાશને કારણે આવું બન્યું છે. ભારતની કુલ વેપારી નિકાસમાં અમેરિકાનો હિસ્સો લગભગ 12 ટકા છે.
રિપોર્ટમાં વધુમાં જણાવાયું છે કે નાણાકીય વર્ષ 2027-28માં વૃદ્ધિ 6.6% સુધી પહોંચી શકે છે. આનું કારણ મજબૂત સર્વિસ સેક્ટર, સારી નિકાસ અને રોકાણમાં વધારો થશે. વિશ્વ બેંકે જૂનમાં ભારતનો વિકાસ દર 6.3 ટકા રહેવાનો અંદાજ મૂક્યો હતો, જે હવે વધારી દેવામાં આવ્યો છે.
ત્રણેય વૈશ્વિક સંસ્થાઓ – IMF, યુનાઇટેડ નેશન્સ અને વર્લ્ડ બેંક -ના વધેલા અંદાજો દર્શાવે છે કે વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ છતાં ભારતીય અર્થતંત્ર મજબૂત રીતે વધી રહ્યું છે. મજબૂત સ્થાનિક માંગ, કર સુધારણા અને રોકાણ દ્વારા પ્રેરિત, ભારત આગામી વર્ષોમાં વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી અર્થવ્યવસ્થાઓમાંની એક રહેશે.
