નવી દિલ્હી, 23 ફેબ્રુઆરી (NEWS4). ભારતીય ટપાલ વિભાગ (ઇન્ડિયા પોસ્ટ) એ સોમવારે તેની આવક વધારવા, કામગીરીને વધુ કાર્યક્ષમ બનાવવા અને પાયાના સ્તરે નેટવર્કને મજબૂત કરવા માટે એક વ્યાપક રોડમેપ રજૂ કર્યો છે. વિભાગે જણાવ્યું હતું કે નાણાકીય વર્ષ 2025-26 ના પ્રથમ ત્રણ ત્રિમાસિક ગાળામાં તેની કુલ આવકમાં 8.8 ટકાનો વધારો નોંધાયો છે, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળા કરતાં વધુ છે.
વિભાગના ડેટા અનુસાર, નાણાકીય વર્ષ 2025 ના પ્રથમ ત્રણ ત્રિમાસિક ગાળામાં પોસ્ટ વિભાગની કુલ આવક રૂ. 9,385 કરોડ હતી, જે નાણાકીય વર્ષ 2026 ના સમાન સમયગાળામાં વધીને રૂ. 10,211 કરોડ થઈ હતી.
પાર્સલ સેગમેન્ટમાં 12.3 ટકાનો વધારો નોંધાયો છે. ઈ-કોમર્સ હબ શહેરોમાં ઉત્પાદનોની પુનઃરચના, બહેતર લોજિસ્ટિક્સ અને વિશેષ વ્યૂહરચનાને કારણે આ વૃદ્ધિ શક્ય બની હતી.
ઈન્ડિયા પોસ્ટે તેની 24 સ્પીડ પોસ્ટ પાર્સલ સેવા હેઠળ ટિયર-1 શહેરો અને મેટ્રો શહેરો વચ્ચે આગામી દિવસની ડિલિવરીનો પાયલોટ પ્રોજેક્ટ શરૂ કર્યો છે. દિલ્હી, મુંબઈ, ચેન્નાઈ, કોલકાતા, બેંગલુરુ અને હૈદરાબાદ સહિત 6 મોટા શહેરોમાં 95 ટકાથી વધુ ડિલિવરીના પ્રયાસો સફળતા સાથે કરવામાં આવ્યા હતા.
કોર સિટીઝન સર્વિસીસ (CCS) સેગમેન્ટમાં આવક લગભગ બમણી થઈ અને 95.3 ટકાની વૃદ્ધિ નોંધાવી. આધાર નોંધણી અને અપડેટ કેન્દ્રો, પાસપોર્ટ સેવાઓ, KYC વેરિફિકેશન અને ટેલિકોમ ભાગીદારી આના મુખ્ય કારણો હતા.
પોસ્ટલ લાઈફ ઈન્સ્યોરન્સ (PLI) એ પણ 15 ટકાની વાર્ષિક વૃદ્ધિ સાથે મજબૂત દેખાવ કરવાનું ચાલુ રાખ્યું છે. આ વૃદ્ધિ નાણાકીય વર્ષ 2024ના 6 ટકાના સરેરાશ ઉદ્યોગ વૃદ્ધિ દર કરતાં ઘણી વધારે છે. PLI અને ગ્રામીણ PLI હેઠળ 1.24 કરોડ સક્રિય નીતિઓ છે અને સંચાલન હેઠળની કુલ સંપત્તિ રૂ. 2.27 લાખ કરોડ છે.
‘પોસ્ટલ એક્સપોર્ટ સેન્ટર્સ (DNK)’ પહેલ હેઠળ, દેશભરમાં 1,000 થી વધુ નિકાસ સુવિધા કેન્દ્રો સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે, જે MSME અને સ્થાનિક વેચાણકર્તાઓને મદદ કરે છે. 31 જાન્યુઆરી, 2026 સુધીમાં, આ કેન્દ્રોએ 13 લાખ પાર્સલ હેન્ડલ કર્યા છે અને 135 દેશોમાં 303 કરોડ રૂપિયાનું નિકાસ મૂલ્ય પ્રાપ્ત કર્યું છે.
ડિપાર્ટમેન્ટે યુએસ, યુકે અને કેનેડા જેવા મુખ્ય દેશો માટે આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગ સહયોગ માટે પાયલોટ પ્રોજેક્ટ્સ પણ શરૂ કર્યા છે અને મધ્ય અને છેલ્લા માઇલ ડિલિવરીને મજબૂત કરવા માટે લોજિસ્ટિક્સ પ્લેટફોર્મ સાથે ભાગીદારી કરી છે.
પોસ્ટ ઓફિસ સેવિંગ્સ બેંક (POSB) માં ડિજિટલ સેવાઓનો વિસ્તરણ ચાલુ છે. આધાર આધારિત ઇ-કેવાયસી, યુપીઆઈ એકીકરણ અને વિડિયો આધારિત ગ્રાહક ઓળખ પ્રક્રિયા લાગુ કરવામાં આવી છે. નવેમ્બર 2025 સુધીમાં, કોર બેન્કિંગ સોલ્યુશન હેઠળ 37.36 કરોડ ખાતા અને પ્રમાણપત્રો લિંક કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં કુલ 21.77 લાખ કરોડ રૂપિયાની થાપણો છે.
ઈન્ડિયા પોસ્ટ પેમેન્ટ્સ બેંક (IPPB) ખાતા 12.91 કરોડને વટાવી ગયા છે, જ્યારે 3.80 કરોડ સુકન્યા સમૃદ્ધિ ખાતા ખોલવામાં આવ્યા છે. વિભાગ 2028-29 સુધીમાં વીમા સેવાઓમાં ઓનલાઈન ટ્રાન્ઝેક્શનને 9 ટકાથી વધારીને 70 ટકા કરવા અને પેપરલેસ સિસ્ટમ તરફ આગળ વધવાનું લક્ષ્ય રાખે છે.
પોસ્ટ ઓફિસનું પુનર્ગઠન વસ્તીના માપદંડોના આધારે કરવામાં આવી રહ્યું છે. કાર્યક્ષમતા વધારવા માટે સ્પીડ પોસ્ટ અને રજિસ્ટર્ડ પોસ્ટ પ્રોસેસિંગ હબનું મર્જર અને મેઇલ કેટેગરીના એકીકરણ જેવા પગલાં લેવામાં આવ્યા છે.
માર્ચ 2026 સુધીમાં ‘N-Gen’ પહેલ હેઠળ 100 પોસ્ટ ઓફિસોનું આધુનિકીકરણ કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, 46 શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ સાથે ભાગીદારીમાં ટેકનોલોજીથી સજ્જ આધુનિક કેમ્પસ પોસ્ટલ સેવાઓ વિકસાવવામાં આવી રહી છે.
પોસ્ટ ડિપાર્ટમેન્ટનું કહેવું છે કે આ સુધારાઓનો ઉદ્દેશ્ય નાણાકીય મજબૂતાઈ, બહેતર ગ્રાહક અનુભવ અને ઝડપથી બદલાતા બજારમાં ઈન્ડિયા પોસ્ટને સ્પર્ધાત્મક લોજિસ્ટિક્સ અને નાણાકીય સેવાઓ પ્રદાતા તરીકે સ્થાપિત કરવાનો છે.
–NEWS4
DBP/
