અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના હુમલામાં ઈરાને તેના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લાહ ખામેની ગુમાવ્યા છે. આ યુદ્ધમાં ઈરાન માટે આ સૌથી મોટો ફટકો હતો. વધુમાં, તેહરાન અને આસપાસના શહેરોમાં હુમલા ચાલુ છે. ઇઝરાયલે તેના ઓઇલ ડેપોને પણ નિશાન બનાવ્યા છે, જેના કારણે તે વિશ્વને તેલ સપ્લાય કરવામાં અસમર્થ છે, જે તેની અર્થવ્યવસ્થાનો મુખ્ય આધાર છે. તેમ છતાં, ઈરાને હજુ સુધી યુદ્ધને રોકવાની હાકલ કરી નથી. આયતુલ્લાહ ખામેનીના પુત્ર મુજતબા ઈરાનના નેતા બન્યા છે. પિતાની જેમ તે પણ પોતાના ઈરાદા પર અડગ છે.
આટલું જ નહીં મંગળવારે જ્યારે ટ્રમ્પે કહ્યું કે યુદ્ધ ખતમ થવાનું છે ત્યારે તેણે કહ્યું કે ઈરાન નક્કી કરશે. “યુએસ ફક્ત યુદ્ધનો અંત જાહેર કરી શકે નહીં. તે ક્યારે સમાપ્ત થશે તે અમે નક્કી કરીશું.” હવે સવાલ એ છે કે ઈરાન આટલા ગંભીર હુમલાઓનો સામનો કરવા છતાં યુદ્ધ ખતમ કરવામાં આટલું અચકાય છે? ઈરાનના સુપ્રીમ લીડરના વિદેશ બાબતોના સલાહકાર કમાલ ખરાઝીએ આ અંગે વાત કરી છે. તેમણે કહ્યું કે 10 દિવસના યુદ્ધમાં ઈરાને બતાવ્યું છે કે તે લાંબુ યુદ્ધ લડી શકે છે.
તેમણે કહ્યું કે હવે અમને આ યુદ્ધનો કોઈ રાજદ્વારી ઉકેલ દેખાતો નથી. આ એટલા માટે છે કારણ કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ક્યારેય તેમના વચનો પાળતા નથી. તેમના કોઈ વચનો પૂરા થયા નથી. મંત્રણાની વાતો ચાલી રહી હતી ત્યારે હુમલા કેમ કરવામાં આવ્યા? આ સિવાય તેણે ઈરાનના ઈરાદાઓ પણ સ્પષ્ટ કર્યા હતા. ખરાઝીએ કહ્યું કે હવે સંભવ છે કે વિશ્વની આર્થિક સ્થિતિ એવી બની શકે કે ઘણા દેશો પોતે જ યુદ્ધ રોકવાની અપીલ કરે. આવી સ્થિતિમાં અમેરિકા અને ઈઝરાયલે ખાતરી આપવી પડશે કે તેઓ ઈરાન પર હુમલો નહીં કરે. તો જ આ યુદ્ધ રોકી શકાશે.
ભારત સહિત ઘણા દેશો યુદ્ધ વિના સંકટનો સામનો કરી રહ્યા છે.
નિષ્ણાતો પણ એવું જ માને છે. તેનું કારણ એ છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના બંધ થવાની સીધી અસર ભારત, પાકિસ્તાન અને ચીન સહિત ઘણા એશિયાઈ દેશો પર પડી રહી છે. પેટ્રોલથી લઈને ગેસ સુધીની દરેક વસ્તુની અછત છે. આવી સ્થિતિમાં જ્યારે ઈરાન યુદ્ધના પડકારનો સામનો કરી રહ્યું છે ત્યારે અન્ય દેશો યુદ્ધમાં સામેલ થયા વિના ચિંતામાં પડી રહ્યા છે. ઈરાને યુનાઈટેડ આરબ અમીરાત, સાઉદી અરેબિયા અને બહેરીન સહિત અનેક સુન્ની મુસ્લિમ દેશો પર સીધા હુમલા શરૂ કર્યા છે.
ઈરાને તેના પડોશીઓને કહ્યું છે કે અમેરિકા તેમની સુરક્ષાની ખાતરી આપી શકે નહીં. એ સાબિત કરવાનો પ્રયાસ પણ કરવામાં આવી રહ્યો છે કે જો ઈરાન પર હુમલો થશે તો તેના પડોશીઓ પર પણ યુદ્ધની અસર થશે. અમેરિકા તેમની સુરક્ષાની ખાતરી આપી શકે તેમ નથી. આ જ કારણ છે કે ઈરાન આ યુદ્ધમાંથી તરત જ પીછેહઠ કરવા તૈયાર નથી. તેમને લાગે છે કે તેમણે પહેલા જ દિવસે તેમના ટોચના નેતા ગુમાવ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં, જો યુદ્ધ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહે તો પણ તેની પાસે ગુમાવવાનું બહુ ઓછું છે.
