ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ અને સ્નેપચેટ જેવા સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ બાળકોના જીવનનો એક મોટો ભાગ બની ગયા છે. જો કે, તેમના વધતા ઉપયોગ અંગે ચિંતા વધી રહી છે. બાળકોના માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર તેની અસરને ધ્યાનમાં રાખીને બિહાર સરકારે સ્ક્રીન ટાઈમને લઈને નક્કર નીતિ તૈયાર કરવાનું શરૂ કર્યું છે.
વિધાનસભા સત્ર દરમિયાન નાયબ મુખ્યમંત્રી સમ્રાટ ચૌધરીએ કહ્યું કે આ મુદ્દા પર ગંભીરતાથી કામ કરવામાં આવી રહ્યું છે. સરકારે બેંગલુરુમાં નેશનલ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેન્ટલ હેલ્થ એન્ડ ન્યુરોસાયન્સ (NIMHANS) પાસેથી વિગતવાર રિપોર્ટ માંગ્યો છે. આ રિપોર્ટમાં બાળકોના વધતા સ્ક્રીન ટાઈમ, સોશિયલ મીડિયાનો ઉપયોગ અને ઓનલાઈન ગેમિંગની અસરનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવશે.
સરકારનું માનવું છે કે આ માત્ર એક વિભાગનો મામલો નથી, પરંતુ બહુ-ક્ષેત્રિય મુદ્દો છે, જેમાં શિક્ષણ, આરોગ્ય અને માતા-પિતા પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે. રિપોર્ટ મળ્યા બાદ વિવિધ હિતધારકો સાથે ચર્ચા કર્યા બાદ એક વ્યાપક નીતિનો મુસદ્દો તૈયાર કરવામાં આવશે.
જેડીયુના ધારાસભ્ય સમૃદ્ધ વર્માએ વિધાનસભામાં આ મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. આર્થિક સર્વેક્ષણ 2025-26ને ટાંકીને, તેમણે બાળકો પર સોશિયલ મીડિયાની પ્રતિકૂળ અસરો અને સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા હતા. તેના જવાબમાં નાયબ મુખ્યમંત્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે સરકાર આ દિશામાં નીતિગત પગલાં લઈ રહી છે.
દેશના અન્ય ભાગોમાં પણ આવી જ ચર્ચાઓ વેગ પકડી રહી છે. ગોવામાં બાળકો દ્વારા સોશિયલ મીડિયાના ઉપયોગ પર નિયંત્રણ માટે કાયદો બનાવવાની માંગ પહેલાથી જ થઈ રહી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે, ઓસ્ટ્રેલિયાએ ગયા વર્ષે 16 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો દ્વારા સોશિયલ મીડિયાના ઉપયોગ પર કડક પ્રતિબંધો લાદ્યા હતા.
જો બિહાર સ્ક્રીન સમયને નિયંત્રિત કરતી નીતિ લાગુ કરે છે, તો તે અન્ય રાજ્યો માટે એક ઉદાહરણ સ્થાપિત કરી શકે છે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે સોશિયલ મીડિયા અને ઓનલાઈન ગેમિંગનું વ્યસન બાળકોના માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર ગંભીર અસર કરી શકે છે. તાજેતરના વર્ષોમાં ઘણા કિસ્સાઓ પ્રકાશમાં આવ્યા છે, જે આ મુદ્દાની ગંભીરતા દર્શાવે છે.
