ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા અલી ખામેનીની સરકારની સમસ્યાઓ ઓછી થવાના સંકેત દેખાઈ રહ્યા નથી. એક તરફ જ્યાં અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ મધ્ય પૂર્વમાં પોતાની સૈન્ય શક્તિ વધારી રહ્યા છે અને ગમે ત્યારે હુમલો કરવાની ધમકી આપી રહ્યા છે તો બીજી તરફ ઈરાનની અંદરના વિદ્યાર્થીઓએ ફરી બળવો કર્યો છે. સોમવાર, ફેબ્રુઆરી 23, સતત ત્રીજા દિવસે, વિદ્યાર્થીઓએ ઈરાનની રાજધાની, તેહરાનની ઘણી યુનિવર્સિટીઓમાં સરકાર વિરુદ્ધ પ્રદર્શન કર્યું. આ વિરોધનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયો છે. આ વિરોધ ગયા સપ્તાહના અંતમાં શરૂ થયો હતો. સોમવારે ઓછામાં ઓછી ત્રણ યુનિવર્સિટીઓમાં વિરોધ પ્રદર્શનો થયા હતા. એપીના અહેવાલ મુજબ, વિદ્યાર્થીઓ અને ઈરાનના અર્ધલશ્કરી દળ બાસીજ વચ્ચે કેટલીક જગ્યાએ અથડામણ થઈ હતી.
શરીફ યુનિવર્સિટી
શરીફ યુનિવર્સિટીના વિદ્યાર્થીઓ બપોરે કેન્ટીનની બહાર એકઠા થયા હતા. તેઓએ માસ્ક પહેર્યા હતા અને સૂત્રોચ્ચાર કર્યા હતા અને તાળીઓ પાડી હતી. કેટલાક વિદ્યાર્થીઓએ જૂના શાહી ધ્વજ પણ પ્રદર્શિત કર્યા હતા અને દેશનિકાલ કરાયેલ ક્રાઉન પ્રિન્સ રેઝા પહેલવીના સમર્થનમાં સૂત્રોચ્ચાર કર્યા હતા. બસીજના લોકો અને વિદ્યાર્થીઓ વચ્ચે મારામારી થઈ હતી, જ્યારે યુનિવર્સિટીના ગાર્ડે દરમિયાનગીરી કરી હતી. અર્ધલશ્કરી દળ બાસીજ ફોર્સે વર્ષોથી ઈરાનમાં લોકોના ગુસ્સાને દબાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે.
તેહરાન યુનિવર્સિટી
સોમવારે, તેહરાન યુનિવર્સિટીમાં અગાઉના વિરોધ દરમિયાન માર્યા ગયેલા વિદ્યાર્થીઓની યાદમાં એક સમારોહ યોજાયો હતો. આ ઘટના દરમિયાન દેખાવો પણ થયા હતા. એપીના અહેવાલ મુજબ, એક વિદ્યાર્થીએ જણાવ્યું હતું કે વિદ્યાર્થીઓએ “મહિલા, જીવન, સ્વતંત્રતા” ના નારા લગાવ્યા હતા અને સુપ્રીમ લીડર અયાતુલ્લા અલી ખમેનીને હટાવવાની માંગ કરી હતી. વિદ્યાર્થીએ કહ્યું કે જ્યારે બાસીજ સ્ટાફ સાથે ઘર્ષણ થયું ત્યારે યુનિવર્સિટીના ગાર્ડે દરમિયાનગીરી કરી ન હતી.
અલ-ઝહરા યુનિવર્સિટી
અલ-ઝહરા યુનિવર્સિટી માત્ર મહિલાઓ માટે છે. સોમવારે મોટી સંખ્યામાં વિદ્યાર્થીનીઓએ પહેલવીના સમર્થનમાં વિરોધ કર્યો અને સૂત્રોચ્ચાર કર્યા.
શું ઈરાનમાં ખમેનીનો ડર ઓછો થઈ રહ્યો છે?
ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે તણાવ વચ્ચે આ વિરોધ પ્રદર્શન થઈ રહ્યા છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ હવે ઈરાન પર પરમાણુ કરાર કરવા દબાણ કરી રહ્યા છે. તેમણે વાતચીત દરમિયાન મિડલ ઈસ્ટમાં સૈન્ય બળ અને દબાણનો ઉપયોગ કર્યો છે. મંત્રણાનો આગામી રાઉન્ડ ગુરુવારે જીનીવામાં યોજાવાની છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ચેતવણી આપી છે કે જો કોઈ સોદો નહીં થાય તો “ખૂબ જ ખરાબ વસ્તુઓ થશે”. દરમિયાન, ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઈસ્માઈલ બઘાઈએ સોમવારે કહ્યું કે ઈરાન કોઈપણ હુમલાનો “મજબૂત” જવાબ આપશે.
ઈરાની વિદ્યાર્થીઓ ફરીથી વિરોધ કરી રહ્યા છે, જે દર્શાવે છે કે તેઓ અગાઉના પ્રદર્શનોના હિંસક દમનથી ડરતા નથી. આ પહેલા ઈરાનમાં જાન્યુઆરીમાં જોરદાર વિરોધ પ્રદર્શન થયા હતા. ટ્રમ્પે ઈરાની લોકોને મદદ કરવાનું વચન આપ્યું હતું, પરંતુ જ્યારે ખામેની સરકારે ક્રૂર ક્રેકડાઉન શરૂ કર્યું, ત્યારે ન તો ટ્રમ્પ કે તેમના દળો આવ્યા. ટ્રમ્પે હવે ન્યુક્લિયર ડીલ તરફ ધ્યાન દોર્યું છે.
યુએસ સ્થિત હ્યુમન રાઇટ્સ એક્ટિવિસ્ટ ન્યૂઝ એજન્સીના જણાવ્યા અનુસાર, તાજેતરના વિરોધ પ્રદર્શનો અને સરકારી ક્રેકડાઉનમાં ઓછામાં ઓછા 7,015 લોકો માર્યા ગયા હતા, જેમાં સરકારી સેનાના 214 સભ્યોનો સમાવેશ થાય છે. ઈરાન સરકારે 21 જાન્યુઆરીએ જણાવ્યું હતું કે 3,117 લોકો માર્યા ગયા હતા. સરકાર પર અગાઉ પણ મૃત્યુઆંક ઓછો કરવાનો આરોપ લગાવવામાં આવ્યો છે. હ્યુમન રાઇટ્સ એક્ટિવિસ્ટ ન્યૂઝ એજન્સી (HRANA) એ એક જાણીતી બિન-લાભકારી, બિન-સરકારી સંસ્થા અને સમાચાર એજન્સી છે જે ઈરાનમાં માનવ અધિકારોના ઉલ્લંઘન અંગે રિપોર્ટિંગ કરે છે.
