ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે પ્રસ્તાવિત વચગાળાના વેપાર કરાર અંગેની મહત્વની બેઠક હાલ પુરતી મુલતવી રાખવામાં આવી છે. આ બેઠક 23 થી 26 ફેબ્રુઆરી દરમિયાન વોશિંગ્ટનમાં યોજાવાની હતી, પરંતુ અમેરિકી ટેરિફ નીતિમાં તાજેતરના મોટા ફેરફારોને કારણે બંને દેશોએ તેને હાલ પૂરતો મુલતવી રાખવાનો નિર્ણય કર્યો છે. આ અંગે સમાચાર એજન્સી પીટીઆઈએ સરકારી સૂત્રોને ટાંકીને માહિતી આપી છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ વચગાળાના વેપાર કરાર હેઠળ ભારતે અમેરિકામાં નિકાસ કરવામાં આવતા કેટલાક ઉત્પાદનો પર 18 ટકા ટેરિફ ચૂકવવાનું હતું. બંને દેશો વચ્ચે આ દર અંગે સમજૂતી સુધી પહોંચવાની દિશામાં વાટાઘાટો ચાલી રહી હતી અને તેને અંતિમ સ્વરૂપ આપવા માટે આ બેઠક બોલાવવામાં આવી હતી. જો કે, આ દરમિયાન, અમેરિકન ન્યાય પ્રણાલી અને સરકારના સ્તરે લીધેલા નિર્ણયોએ સમગ્ર દૃશ્ય બદલી નાખ્યું.
હકીકતમાં, શુક્રવારે, યુએસ સુપ્રીમ કોર્ટે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય આપ્યો અને તમામ વૈશ્વિક ટેરિફને રદ કરી દીધા. આ નિર્ણય બાદ તરત જ યુએસ પ્રશાસને નવી ટેરિફ નીતિ લાગુ કરવાની જાહેરાત કરી હતી. આ અંતર્ગત અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સૌથી પહેલા દુનિયાભરના દેશો પર 10 ટકાનો વૈશ્વિક ટેરિફ લગાવ્યો હતો. પરંતુ આ દર લાંબો સમય ટકી શક્યો નહીં અને માત્ર 24 કલાકમાં જ તેને વધારીને 15 ટકા કરી દેવામાં આવ્યો.
હવે 15 ટકાનો નવો વૈશ્વિક ટેરિફ અમલમાં આવ્યો છે, જે ભારત સાથેના પ્રસ્તાવિત કરારમાં નિર્ધારિત 18 ટકા ટેરિફ કરતાં ઓછો છે. આ કારણે બંને દેશોએ આ બદલાયેલી પરિસ્થિતિનું વ્યાપક વિશ્લેષણ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. અધિકારીઓનું માનવું છે કે જ્યારે વૈશ્વિક સ્તરે ટેરિફ રેટમાં ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે, ત્યારે પહેલાથી ઓફર કરાયેલી શરતોની સમીક્ષા કરવી જરૂરી બની ગઈ છે.
સરકારી સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે ટેરિફ દરોમાં ફેરફારને કારણે કરારની શરતો, લાભો અને અસરોનું પુન: મૂલ્યાંકન કરવામાં આવશે. આ પછી જ બેઠકની નવી તારીખ નક્કી કરવામાં આવશે. હાલમાં બંને દેશોના અધિકારીઓ પરસ્પર સંપર્કમાં છે અને સ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા છે.
નિષ્ણાતો માને છે કે આ બેઠક મુલતવી રાખવાથી વેપાર કરારને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં વિલંબ થઈ શકે છે. જો કે, કેટલાક નિષ્ણાતો તેને ભારત માટે સંભવિત હકારાત્મક તરીકે પણ માની રહ્યા છે, કારણ કે નીચા ટેરિફ દર ભારતીય નિકાસકારોને વધુ સ્પર્ધાત્મક લાભ આપી શકે છે.
ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના વેપાર સંબંધો સતત મજબૂત થઈ રહ્યા છે અને બંને દેશો સંતુલિત અને પરસ્પર ફાયદાકારક સમજૂતી તરફ કામ કરી રહ્યા છે. હવે નવા સંજોગોમાં આ સમજૂતી કેવું સ્વરૂપ ધારણ કરશે અને આગામી બેઠક ક્યારે યોજાશે તેના પર સૌની નજર છે.
