(G.N.S) તા. 12
ગાંધીનગર,
ગાંધીનગરમાં વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રી શ્રી અર્જુન મોઢવાડિયાની અધ્યક્ષતામાં રાજ્ય વર્ગ ‘ભાસિની રાજ્યમ’ વર્કશોપનું સફળતાપૂર્વક આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.
AI આધારિત ‘ભાશિની’ ટૂલ્સ દ્વારા ગુજરાતી સહિત દેશની વિવિધ સ્થાનિક ભાષાઓનો વધુ સારી રીતે ઉપયોગ કરી શકાશે. આપણી ભાષા અને બોલીને જાળવી રાખવી એ આપણા સૌની ફરજ છે. ભારત એક વૈવિધ્યસભર દેશ છે, તેથી જ દરેક પ્રદેશની બોલી અલગ છે. ડીજીટલ યુગમાં ભાષાકીય સાધનોની મદદથી હવે અંગ્રેજી સહિત કોઈપણ ભાષામાંથી સ્થાનિક ભાષામાં ભાષાંતર કરી શકાશે, જેથી વિષયની ભાષા સમજવામાં સરળતા રહેશે તેમ વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રી શ્રી અર્જુન મોઢવાડિયાએ આજે ગાંધીનગરમાં જણાવ્યું હતું.
વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજી મંત્રી શ્રી અર્જુન મોઢવાડિયાની અધ્યક્ષતામાં, ભારત સરકારના MeitY અંતર્ગત ગુજરાત ઈન્ફોર્મેટિક્સ લિમિટેડ અને ‘ડિજિટલ ઈન્ડિયા ભાશિની’ના સંયુક્ત ઉપક્રમે ‘ભાસિની રાજ્યમ – ગુજરાત ચેપ્ટર’ વિષય પર એક દિવસીય રાજ્યકક્ષાની વર્કશોપનું આજે ગાંધીનગરમાં સફળતાપૂર્વક આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ પ્રસંગે મંત્રીએ ‘અક્ષર દૃષ્ટિ’ પોર્ટલનું લોકાર્પણ કર્યું હતું અને નાગરિકોની સેવા માટે તેને કાર્યરત કર્યું હતું. સમગ્ર વર્કશોપ દરમિયાન સરકારી સેવાઓમાં આધુનિક અનુવાદ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કેવી રીતે વધારવો તે અંગે વિસ્તૃત માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું.
મંત્રી શ્રી મોઢવાડિયાએ જણાવ્યું હતું કે, ભાષાના કારણે કોઈ પણ કામ બંધ ન થવું જોઈએ તેવા મંત્ર સાથે વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીના નેતૃત્વમાં ‘ડિજિટલ ઈન્ડિયા’ અંતર્ગત આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ-એઆઈ આધારિત સ્પીચ ટૂલ્સ વિકસાવવામાં આવ્યા છે. તેના અમલીકરણથી, ભારતીયો વૈશ્વિક સ્તરે ખૂબ જ સરળતા સાથે વાતચીત કરી શકશે અને તેમને અન્ય પર નિર્ભર રહેવું પડશે નહીં અને કામ ઝડપથી થશે.
જાપાનનું ઉદાહરણ આપતા મંત્રીએ કહ્યું કે જાપાનમાં એક પણ સાઈન બોર્ડ અંગ્રેજીમાં નથી પરંતુ તેની પોતાની ભાષામાં છે. ભવિષ્યમાં, શાળાઓ, કોલેજો અને યુનિવર્સિટીઓમાં આ સાધનોનો ઉપયોગ કરીને, વિદ્યાર્થીઓ વધુ ભાષાઓ સમજી શકશે અને શીખી શકશે, જેનાથી તેમના જ્ઞાનમાં વધારો થશે.
મંત્રીએ કહ્યું હતું કે, AI આધારિત ‘ભાશિની’ પોર્ટલને કારણે ગુજરાત સરકારની વેબસાઈટ અને પરિપત્રો અંગ્રેજીમાંથી ગુજરાતી ભાષામાં પણ ઉપલબ્ધ કરાવી શકાશે. બહુભાષી ડિજિટલ ગવર્નન્સને પ્રોત્સાહન આપતી રાજ્ય સરકારની રાષ્ટ્રીય પહેલ, ભાષા પર આ એક દિવસીય વર્કશોપ કર્મચારીઓ અને અધિકારીઓ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે.
તેમણે કહ્યું કે અસરકારક અને સર્વસમાવેશક જાહેર સેવા વિતરણ માટે ભાષા એ મહત્વનું સાધન છે. ડિજિટલ ગવર્નન્સના ઉદ્દેશ્યો ત્યારે જ પ્રાપ્ત થાય છે જ્યારે નાગરિકો સમજી શકે તેવી ભાષામાં સેવાઓ ઉપલબ્ધ હોય. ગુજરાતના મોટાભાગના નાગરિકો ગુજરાતી અને અન્ય ભારતીય ભાષાઓમાં વાતચીત કરવાનું પસંદ કરે છે. તેથી, સરકારી સેવાઓમાં ભાષા અવરોધ ન બને તે સુનિશ્ચિત કરવું જરૂરી છે.
મંત્રી શ્રી મોઢવાડિયાએ જણાવ્યું હતું કે ડિજિટલ ઈન્ડિયા પ્રોગ્રામ હેઠળ શરૂ કરાયેલ કેન્દ્ર સરકારની MeitY, ભાષણ અનુવાદ, અવાજ આધારિત સેવાઓ અને બહુભાષી AI સુવિધાઓ માટે એક સામાન્ય રાષ્ટ્રીય પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડે છે. ભાશિનીના અમલીકરણ સાથે, નાગરિક સેવા પોર્ટલ, હેલ્પડેસ્ક, ચેટબોટ્સ અને વૉઇસ-આધારિત સેવાઓ સ્થાનિક ભાષામાં ઉપલબ્ધ કરાવી શકાશે, જેનાથી વધુ પારદર્શિતા, સુલભતા અને સર્વસમાવેશકતા આવશે. મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના માર્ગદર્શન હેઠળ આ રાષ્ટ્રીય ડિજિટલ પહેલમાં ગુજરાતે હંમેશા અગ્રણી ભૂમિકા ભજવી છે. મંત્રીએ દરેકને ભાષાના સાધનોનો મહત્તમ ઉપયોગ કરવા અને તેને સામાન્ય લોકો સુધી પહોંચાડવા અનુરોધ કર્યો હતો.
ડિજિટલ ઈન્ડિયા ‘ભાશિની’ વિભાગના સીઈઓ શ્રી અમિતાભ નાગે વર્કશોપના સફળતાપૂર્વક આયોજન કરવા બદલ રાજ્ય સરકારની પ્રશંસા કરી હતી અને કહ્યું હતું કે ભાશિની રાજ્યમ વર્કશોપના આયોજનથી અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ અંગ્રેજી સિવાયની સ્થાનિક ભાષાનો વધુ સારી રીતે ઉપયોગ કરી શકશે, જે શાસન વ્યવસ્થામાં ખૂબ મદદરૂપ થશે. ભારત પાસે ભાષાઓનો સમૃદ્ધ વારસો છે, તેથી તમામ ભાષાઓ જાણવી અને સમજવી જરૂરી છે.
હવે ભારતીય ભાષાઓ શીખવા માટે AI આધારિત સ્પીકિંગ ટૂલ્સ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ રહ્યા છે. આ AI આધારિત સાધનો હોવાથી, તેમાં નાના સુધારા કરવા જરૂરી છે. શ્રી અમિતાભ નાગે કહ્યું હતું કે ટેક્નોલોજીના માધ્યમથી ભાષામાં સમયાંતરે શોધ અને સંશોધન કરવામાં આવે છે જે તેને વધુ સારી, વધુ સચોટ અને સરળ બનાવશે. આ પ્રસંગે શ્રી અમિતાભે અંગ્રેજીમાં આપેલું સમગ્ર સંબોધન ભાષાના સાધનોનો ઉપયોગ કરીને ગુજરાતીમાં જીવંત અનુવાદ દ્વારા દર્શાવવામાં આવ્યું હતું.
આ પ્રસંગે વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજી સચિવ શ્રી પી. ભારતીએ જણાવ્યું હતું કે આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ-AI માત્ર એક ટેકનોલોજી નથી, પરંતુ તે વહીવટી ક્ષમતા અને નાગરિકોને વધુ સશક્ત બનાવવાનું માધ્યમ છે. અમે શ્રેષ્ઠ સેવા પ્રદાન કરવા અને સુવિધા વધારવા માટે AI નો ઉપયોગ કરવા માંગીએ છીએ. તે જ સમયે, તે વિશ્વસનીય, સુરક્ષિત, ગોપનીયતા-રક્ષણ અને સર્વ-સમાવેશક હોવું જોઈએ અને દરેક નાગરિક માટે દરેક ભાષામાં કાર્ય કરવું જોઈએ. ‘ભાશિની’ ખાસ કરીને અવાજ અને ભાષાના સાધનો બનાવવામાં મદદ કરે છે જેથી નાગરિકો તેમની પસંદગીની ભાષામાં ડિજિટલ સેવાઓનો ઉપયોગ કરી શકે.
ગુજરાત સરકારના પ્રયાસો વિશે વાત કરતાં, તેમણે ઉમેર્યું હતું કે રાજ્ય સરકાર ટૂંક સમયમાં AI પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતું ‘ડીપ ટેક મિશન’ જાહેર કરવા જઈ રહી છે. આ ઉપરાંત ગાંધીનગરમાં ગિફ્ટ સિટીમાં ‘ભારતીય AI રિસર્ચ ઓર્ગેનાઈઝેશન’ અને ‘AI સેન્ટર ઑફ એક્સેલન્સ’ તેમજ ડેટા સેન્ટર ઈકોસિસ્ટમ અને ભવિષ્ય માટે ડિજિટલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની સ્થાપના કરવામાં આવશે.
ગુજરાત ઇન્ફોર્મેટિક્સ લિમિટેડના એમડી શ્રી અરવિંદ વિજયનું સ્વાગત કરતાં તેમણે જણાવ્યું હતું કે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સનો ઉપયોગ કરીને રાજ્ય સરકારના વિવિધ વિભાગોમાં આંતરિક વહીવટ અને નાગરિક કેન્દ્રિત સેવાઓ વધુ સારી બની શકે છે, અંતર્ગત ‘ભાશિની’ સાધન ખૂબ જ સુસંગત છે. આ ઉપરાંત, જ્યારે રાજ્ય સરકારના વિવિધ વિભાગો વિવિધ AI સોલ્યુશન્સ અપનાવી રહ્યા છે, ત્યારે તેમણે તમામ પોર્ટલ વચ્ચે સંકલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે ‘એકિત AI નીતિ’ અને ચોક્કસ ધોરણો નક્કી કરવા પર ભાર મૂક્યો હતો. ગુજરાત યુનિફાઇડ ડેટા સ્ટેક-GUDS પ્રોજેક્ટ હેઠળ એકીકૃત ડેટા પોર્ટલ બનાવવામાં આવશે. આ પોર્ટલ દ્વારા નાગરિકોના ડેટાનો ‘ગોલ્ડન રેકોર્ડ’ બનાવવામાં આવશે, જે ડેટા માઈનિંગ અને સરકારી યોજનાઓના અમલીકરણમાં ચોકસાઈ લાવશે.
ડિજિટલ ઈન્ડિયા લેંગ્વેજ ડિવિઝન-DIBDના સિનિયર મેનેજર શ્રી અજય સિંહ રાજાવતે સમગ્ર કાર્યક્રમની રૂપરેખા આપી હતી. આ એક દિવસીય વર્કશોપ દરમિયાન ‘ભાશિની’ ઉદયત, ‘ભાશિની’ એપ મિત્રા, ‘ભાશિની’ પ્રવક્તા, કાયદાકીય અને નિયમન જેવા વિવિધ વિષયો પર તજજ્ઞો દ્વારા ચર્ચાઓ કરવામાં આવી હતી.
આ વર્કશોપમાં રાજ્યભરમાંથી વિવિધ વિષય નિષ્ણાતો, MeitY અને GILના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
