ભારતીય નૌકાદળ ઝડપથી પોતાની તાકાત વધારી રહ્યું છે. 2040 સુધીમાં, ભારતીય નૌકાદળ પરમાણુ સંચાલિત સબમરીનની સંખ્યાના સંદર્ભમાં વિશ્વભરમાં ચોથા ક્રમે આવશે. આ સમય દરમિયાન ભારત બ્રિટનને પછાડીને અમેરિકા, રશિયા અને ચીન પછી ટોચની દરિયાઈ શક્તિઓમાં સામેલ થઈ જશે.
અત્યારે અમેરિકા સૌથી આગળ છે
અત્યારે ન્યુક્લિયર સબમરીનના મામલે અમેરિકા વિશ્વમાં સૌથી આગળ છે. તેની પાસે 60 થી 70 પરમાણુ સબમરીન છે, જેમાં એટેક અને બેલેસ્ટિક મિસાઈલ સબમરીનનો સમાવેશ થાય છે. અમેરિકા પછી રશિયા અને ચીન છે. બ્રિટન હાલમાં ચોથા સ્થાને છે, ત્યારબાદ ફ્રાન્સ છે.
આગામી 15 વર્ષમાં સંતુલન બદલાશે
આગામી દોઢ દાયકામાં આ સ્થિતિ બદલાવાની છે. ભારત અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો સબમરીન નિર્માણ કાર્યક્રમ હાથ ધરે છે. પરિણામે, ભારત 2040 સુધીમાં પહેલા ફ્રાન્સ અને પછી બ્રિટનને પાછળ છોડી દેશે. આ માહિતી idrw.orgના અહેવાલ પર આધારિત છે.
આ યોજના સ્વદેશી સબમરીન પર નિર્ભર છે
ભારતની પ્રગતિ સંપૂર્ણપણે તેના સ્વદેશી પરમાણુ સબમરીન કાર્યક્રમો પર આધારિત છે. તેમાં અરિહંત વર્ગ, આગામી S5 વર્ગની બેલેસ્ટિક મિસાઈલ સબમરીન અને પ્રોજેક્ટ-77 હેઠળ બનાવવામાં આવી રહેલી પરમાણુ હુમલો સબમરીનનો સમાવેશ થાય છે.
સંખ્યા હવે નાની છે, પરંતુ યોજના મોટી છે
હાલમાં ભારતીય નૌકાદળ પાસે બે સક્રિય પરમાણુ સબમરીન છે. ત્રીજી સબમરીન આ વર્ષના અંત સુધીમાં કાર્યરત થવાની ધારણા છે, જ્યારે ચોથી આવતા વર્ષે સેવામાં આવશે. અત્યારે આ સંખ્યા ઓછી જણાય છે, પરંતુ તે લાંબા ગાળાની યોજનાનો પ્રારંભિક તબક્કો છે.
S5 વર્ગ ન્યુક્લિયર પાવરની કરોડરજ્જુ હશે
ભારતીય નૌકાદળે બે S5 ક્લાસ સબમરીનનું નિર્માણ શરૂ કરી દીધું છે. ચાર વધુ S5 સબમરીન બનાવવાની યોજના છે. આમ, કુલ છ S5 વર્ગની સબમરીન ભારતની દરિયાઈ પરમાણુ શક્તિને મજબૂત બનાવશે.
પ્રોજેક્ટ-77 હુમલાની ક્ષમતા વધારશે
આ સાથે પરમાણુ હુમલાની સબમરીન પ્રોજેક્ટ-77 હેઠળ બનાવવામાં આવશે. શરૂઆતમાં બે સબમરીન હશે, પરંતુ તેમની સંખ્યા આખરે છ સુધી પહોંચી શકે છે. આ સબમરીન એરક્રાફ્ટ કેરિયર્સની સુરક્ષા અને દુશ્મન સબમરીન પર નજર રાખવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.
ભારત 2035 સુધીમાં ફ્રાંસને પાછળ છોડી દેશે
એવો અંદાજ છે કે 2035 સુધીમાં ભારત પાસે કુલ આઠ પરમાણુ સબમરીન હશે. તેમાં ચાર અરિહંત-ક્લાસ, બે S5-ક્લાસ અને બે પ્રોજેક્ટ-77 સબમરીનનો સમાવેશ થશે. આનાથી ભારત ફ્રાન્સ કરતા આગળ રહેશે, જેની પાસે હાલમાં નવ સબમરીન છે અને તેના કાફલામાં વધુ ઉમેરો થવાની અપેક્ષા નથી.
ભારત 2040 સુધીમાં યુકેને પાછળ છોડી દેશે
2040 સુધીમાં, ભારત વધુ બે S5-ક્લાસ સબમરીન અને ઓછામાં ઓછી એક વધુ પ્રોજેક્ટ-77 એટેક સબમરીનને તેની નૌકાદળમાં સામેલ કરશે. આ સાથે, ભારતની પરમાણુ સબમરીનની કુલ સંખ્યા વધીને 10 થશે. દરમિયાન, યુકેની સંખ્યા નવની આસપાસ રહેવાની ધારણા છે.
દરિયાઈ નીતિમાં મોટો ફેરફાર
પરમાણુ સબમરીનની વધતી જતી સંખ્યા ભારતની દરિયાઈ નીતિમાં મોટો ફેરફાર દર્શાવે છે. ધ્યાન હવે માત્ર દરિયાકાંઠાની સુરક્ષા પૂરતું મર્યાદિત નથી પરંતુ લાંબા અંતરની દેખરેખ, વ્યૂહાત્મક શક્તિ પ્રક્ષેપણ અને સમુદ્રમાં સતત હાજરી સુધી વિસ્તર્યું છે.
ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં પ્રભાવમાં વધારો
ભારતની વધતી પરમાણુ સબમરીન ક્ષમતાની અસર ઈન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્ર પર પણ પડશે. તે દરિયાઈ માર્ગોની સુરક્ષાને મજબૂત બનાવશે, દુશ્મન સબમરીનને ટ્રેક કરવાની ક્ષમતામાં વધારો કરશે અને પરમાણુ પ્રતિરોધકતાને મજબૂત કરશે. INS અરિહંતથી શરૂ થયેલી આ સફર 2040 સુધીમાં ભારતને વિશ્વની ટોચની પરમાણુ સબમરીન શક્તિઓમાં સામેલ કરશે.
