ભારતીય રેલ્વેએ દેશની પ્રથમ હાઇડ્રોજનથી ચાલતી ટ્રેન ચલાવવાની દિશામાં એક મોટું પગલું ભર્યું છે. કેન્દ્રીય રેલવે મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે લોકસભામાં એક પ્રશ્નના લેખિત જવાબમાં જણાવ્યું હતું કે દેશની પ્રથમ હાઈડ્રોજન ટ્રેન-સેટનું નિર્માણ પૂર્ણ થઈ ગયું છે. આ ટ્રેન-સેટ રિસર્ચ, ડિઝાઈન અને સ્ટાન્ડર્ડ ઓર્ગેનાઈઝેશન (RDSO) દ્વારા નિર્ધારિત ધોરણો અનુસાર વિકસાવવામાં આવ્યો છે. ટ્રેનોના સંચાલન માટે જરૂરી હાઇડ્રોજન સપ્લાય કરવા માટે હરિયાણાના જીંદમાં વિદ્યુત વિચ્છેદન પ્રક્રિયા પર આધારિત ગ્રીન હાઇડ્રોજન ઉત્પાદન પ્લાન્ટ પણ સ્થાપવામાં આવી રહ્યો છે.
રેલ્વે મંત્રીએ કહ્યું કે આ હાઇડ્રોજન ટ્રેન-સેટ વિશ્વની સૌથી લાંબી અને સૌથી શક્તિશાળી હાઇડ્રોજન ટ્રેન-સેટ છે. વધુમાં, આ ટ્રેન-સેટ સંપૂર્ણપણે સ્વદેશી રીતે ડિઝાઇન અને વિકસાવવામાં આવ્યો છે, જે ‘આત્મનિર્ભર ભારત’ પહેલ પ્રત્યે ભારતીય રેલ્વેની પ્રતિબદ્ધતાને દર્શાવે છે.
વિશ્વની સૌથી લાંબી અને સૌથી શક્તિશાળી હાઇડ્રોજન ટ્રેન
રેલ્વે મંત્રીના જણાવ્યા અનુસાર, દેશની પ્રથમ હાઇડ્રોજન ટ્રેન-સેટ વિશ્વની સૌથી લાંબી (10 કોચ) અને સૌથી શક્તિશાળી (2400 kW) હાઇડ્રોજન ટ્રેન-સેટ છે જે બ્રોડગેજ પર દોડે છે. આ ટ્રેન-સેટમાં બે ડ્રાઇવિંગ પાવર કાર (ડીપીસી)નો સમાવેશ થાય છે, દરેકની ક્ષમતા 1200 kW છે, જે કુલ 2400 kW બનાવે છે.
8 પેસેન્જર કોચવાળી હાઇડ્રોજન ટ્રેન
હાઇડ્રોજન ટ્રેન-સેટમાં આઠ પેસેન્જર કોચ હોય છે. તેમાં ઇકો ફ્રેન્ડલી ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. આ હાઇડ્રોજન-સંચાલિત ટ્રેન-સેટ શૂન્ય કાર્બન ડાયોક્સાઇડ ઉત્સર્જન ઉત્પન્ન કરે છે, માત્ર પાણીની વરાળ મુક્ત કરે છે. આગલી પેઢીની રેલ્વે ઇંધણ પ્રણાલીઓ માટે સ્વચ્છ, ગ્રીન અને વૈકલ્પિક ઇંધણ આધારિત ટેકનોલોજીના વિકાસમાં ભારતીય રેલ્વે માટે આ એક નોંધપાત્ર છલાંગ છે.
રેલ્વે મંત્રીએ તેમના જવાબમાં જણાવ્યું હતું કે આ ભારતીય રેલ્વેનો પ્રથમ પ્રયાસ છે, પ્રોજેક્ટના પ્રારંભિક તબક્કાથી પ્રોટોટાઇપ ઉત્પાદન અને હાઇડ્રોજન ટ્રેક્શન ટેક્નોલોજીના વિકાસ સુધી. તે હાલમાં એક પાયલોટ પ્રોજેક્ટ હોવાથી, તેની કિંમતની હાલની પરંપરાગત ટ્રેક્શન સિસ્ટમ્સ સાથે સરખામણી કરવી યોગ્ય નથી.
