બ્રિટનના જાહેર પ્રસારણકર્તા, બ્રિટિશ બ્રોડકાસ્ટિંગ કોર્પોરેશન (બીબીસી) એ બે અભૂતપૂર્વ રાજીનામા જોયા છે: એક બીબીસીના ડાયરેક્ટર જનરલ ટિમ ડેવીના અને બીજા હેડ ઓફ ન્યૂઝ ડેબોરાહ ટર્નેસના. બીબીસીએ યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના સંપાદિત ભાષણ દ્વારા દર્શકોને ખોટો સંદેશ આપ્યો હોવાના આક્ષેપોને પગલે રાજીનામા આપવામાં આવ્યા છે. ડેવી અને ટર્નીઝના રાજીનામા પર ટ્રમ્પની પ્રતિક્રિયા સામે આવી છે. તેમણે રવિવારે રાત્રે રાજીનામાનું સ્વાગત કરતા કહ્યું, “બીબીસીના ટોચના અધિકારીઓ રાજીનામું આપી રહ્યા છે અને તેમને બરતરફ કરવામાં આવી રહ્યા છે. આ લોકો 6 જાન્યુઆરીના મારા ભાષણને સંપાદિત કરતા પકડાયા છે. આ અત્યંત અપ્રમાણિક લોકો છે જેમણે રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીને પ્રભાવિત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. આ લોકશાહીનું કલંક છે.” ડેવીએ રવિવારે સાંજે રાજીનામું આપતાં કહ્યું હતું કે બીબીસીમાંથી વિદાય એ સંપૂર્ણપણે તેમનો નિર્ણય છે.
સ્ટાફને એક સંદેશમાં ડેવીએ લખ્યું, “દરેક જાહેર સંસ્થાની જેમ, BBC સંપૂર્ણ નથી, અને આપણે હંમેશા ખુલ્લા, પારદર્શક અને જવાબદાર રહેવું જોઈએ.” જો કે મારા રાજીનામાનું આ એકમાત્ર કારણ નથી, પરંતુ બીબીસી ન્યૂઝની આસપાસ ચાલી રહેલી ચર્ચાએ સ્વાભાવિક રીતે મારા નિર્ણયને પ્રભાવિત કર્યો. એકંદરે, બીબીસી સારું કામ કરી રહ્યું છે, પરંતુ કેટલીક ભૂલો થઈ છે, અને ડિરેક્ટર જનરલ તરીકે, મારે આની સંપૂર્ણ જવાબદારી લેવી પડશે.’ ડેબોરાહ ટર્નીઝે પણ તેમના રાજીનામા પછી કહ્યું હતું કે વિવાદ એવા તબક્કે પહોંચી ગયો છે જ્યાં તે બીબીસીની વિશ્વસનીયતાને નુકસાન પહોંચાડી રહ્યો હતો.
આખો વિવાદ શું છે જેણે બીબીસીને હચમચાવી નાખ્યું છે?
ગયા સોમવારે, ધ ટેલિગ્રાફે બીબીસીના લીક થયેલા આંતરિક વ્હિસલબ્લોઇંગ મેમો પર એક અહેવાલ પ્રકાશિત કર્યો હતો. અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના 6 જાન્યુઆરી, 2021ના ભાષણના બે ભાગ (જે રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં તેમની હાર પછી આપવામાં આવ્યા હતા) બીબીસીના કાર્યક્રમ ‘પેનોરમા’માં સંપાદિત અને પ્રસારિત કરવામાં આવ્યા હતા. આનાથી એવું જણાય છે કે ટ્રમ્પે જાન્યુઆરી 2021 ના કેપિટોલ હિલ રમખાણોને ઉશ્કેર્યા હતા.
ટ્રમ્પ: બીજી તક? “ટ્રમ્પની સ્પીચ” શીર્ષકવાળી આ ઇવેન્ટમાં ટ્રમ્પના 6 જાન્યુઆરી, 2021ના ભાષણના અમુક ભાગોને એવી રીતે દર્શાવવામાં આવ્યા હતા કે એવું લાગે છે કે જાણે તેમણે તેમના સમર્થકોને કેપિટોલ હિલ પર “ભીષણ લડાઈ” માટે તેમની સાથે જોડાવા માટે હાકલ કરી હોય. ગયા વર્ષની યુએસ ચૂંટણીના એક અઠવાડિયા પહેલા બીબીસી દ્વારા તેનું પ્રસારણ કરવામાં આવ્યું હતું.
ટ્રમ્પનું ભાષણ શું હતું અને સંપાદિત સંસ્કરણમાં શું લખ્યું છે?
6 જાન્યુઆરી, 2021 ના રોજ, ટ્રમ્પે વોશિંગ્ટન, ડી.સી.માં એક ભાષણ આપ્યું હતું જેમાં તેમણે યુએસ ચૂંટણીમાં તેમની હાર સ્વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. પોતાના સમર્થકોને સંબોધતા તેમણે કહ્યું કે, “અમે બધા કેપિટોલ હિલ પર જઈશું અને અમારા ધારાસભ્યોને ખુશ કરીશું.” જો કે, સંપાદિત સંસ્કરણ ભાષણના બે ભાગોને જોડે છે, જે મૂળ ભાષણથી લગભગ 50 મિનિટના અંતરે હતા. સંપાદિત સંસ્કરણમાં, ટ્રમ્પ કહેતા જોવા મળે છે, “અમે કેપિટોલ હિલ જઈશું… હું તમારી સાથે રહીશ. અમે લડીશું… અમારી બધી શક્તિથી.” જો કે, ટ્રમ્પે લોકોને “શાંતિપૂર્ણ અને દેશભક્તિની રીતે તેમનો અવાજ ઉઠાવવા” અપીલ કરી હતી તે ભાગને કાર્યક્રમમાંથી કથિત રીતે દૂર કરવામાં આવ્યો હતો.
વિવાદ બાદ બીબીસી અધ્યક્ષ માફી માંગશે
બીબીસી હવે પેનોરમા કાર્યક્રમમાં યુએસ પ્રમુખના ભાષણને સંપાદિત કરવા બદલ માફી માંગવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. આ પગલું એક બ્રિટીશ મંત્રીની ટીકા પછી આવ્યું છે, જેમણે કહ્યું હતું કે બીબીસીના કેટલાક નિર્ણયો “હંમેશા સારી રીતે વિચારવામાં આવતા નથી.”
બીબીસીના અધ્યક્ષ સમીર શાહ સંપાદનના નિર્ણય બદલ માફી માંગે તેવી અપેક્ષા છે. સંસદની સંસ્કૃતિ, મીડિયા અને રમત સમિતિની વિનંતીના જવાબમાં માફી માંગવામાં આવશે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે આ બાબતે “ગંભીર પ્રશ્નોના જવાબ આપવાની જરૂર છે”. બીબીસીના પ્રવક્તાએ કહ્યું, “બીબીસી અધ્યક્ષ સોમવારે સંસ્કૃતિ, મીડિયા અને રમત સમિતિને વિગતવાર જવાબ આપશે.”
ધ ટેલિગ્રાફ પર લીક થયેલા મેમોએ એ પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી કે બીબીસી અરેબિક સર્વિસના ઈઝરાયેલ-ગાઝા યુદ્ધના કવરેજમાં “પ્રણાલીગત પૂર્વગ્રહની સમસ્યાઓ”ને ઉકેલવા માટે કોઈ નક્કર પગલાં લેવામાં આવ્યાં નથી. લીક થયેલો મેમો બીબીસીની એડિટોરિયલ સ્ટાન્ડર્ડ કમિટીના ભૂતપૂર્વ સ્વતંત્ર બાહ્ય સલાહકાર માઈકલ પ્રેસ્કોટ દ્વારા લખવામાં આવ્યો હતો, જે પોસ્ટ તેમણે જૂનમાં છોડી દીધી હતી.
મેમોમાં, પ્રેસ્કોટે ટ્રાન્સજેન્ડર મુદ્દાઓ પર બીબીસીના રિપોર્ટિંગ અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે આક્ષેપ કર્યો હતો કે બીબીસીના કવરેજને તેના એલજીબીટી નિષ્ણાત પત્રકારો દ્વારા અસરકારક રીતે સેન્સર કરવામાં આવ્યું હતું, જેઓ “પ્રો-ટ્રાન્સ એજન્ડા” ને પ્રોત્સાહન આપતા હતા. તેના લીક થયેલા મેમોમાં તેણે લખ્યું છે કે જ્યારે આવી સમસ્યાઓ ઉદભવે છે ત્યારે બીબીસી મેનેજમેન્ટ કોઈ પગલાં લેતું નથી.
