પાકિસ્તાનના સિંધ પ્રાંતમાંથી ફરી એકવાર લઘુમતી હિન્દુ સમુદાયને ચોંકાવનારી ઘટના સામે આવી છે. મીરપુરખાસ જિલ્લાના ગુલઝાર કુરેશી ગામની કાજુલ મેઘવાર નામની 15 વર્ષની હિન્દુ છોકરી અચાનક ગુમ થઈ ગઈ હતી. ઘણા દિવસો સુધી તેણીનો કોઈ પત્તો લાગ્યો ન હતો, પરંતુ થોડા દિવસો પછી ખબર પડી કે તેણીને બળજબરીથી ઇસ્લામ કબૂલ કરવામાં આવી હતી અને પછી એક મુસ્લિમ પુરુષ સાથે તેના લગ્ન કરવામાં આવ્યા હતા. આ ઘટનાએ ફરીથી પાકિસ્તાનમાં લઘુમતી સમુદાયો, ખાસ કરીને હિંદુઓ અને શીખોની સુરક્ષા અંગે ઊંડી ચિંતા ઊભી કરી છે.
છોકરીનું ગુમ થવું અને પરિવારજનોની પીડા
કાજુલના પિતાએ પોલીસમાં ફરિયાદ નોંધાવી હતી કે તેમની પુત્રીનું 29 અથવા 30 ડિસેમ્બર 2024ના રોજ અજાણ્યા લોકો દ્વારા અપહરણ કરવામાં આવ્યું હતું. પરિવારે જણાવ્યું કે કાજુલ ધોરણ 10ની વિદ્યાર્થીની હતી અને અભ્યાસમાં ખૂબ હોનહાર હતી. પરંતુ પોલીસે તેના અપહરણ બાદ શરૂઆતના દિવસોમાં કોઈ નક્કર પગલાં લીધા ન હતા. કાજુલના પિતાએ પોલીસને તેનું બર્થ સર્ટિફિકેટ પણ બતાવ્યું હતું, જેમાં તેની ઉંમર માત્ર 15 વર્ષ જ નોંધવામાં આવી હતી, પરંતુ તેમ છતાં કોઈ કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવી ન હતી.
પરિવારનો આરોપ છે કે અપહરણ બાદ બાળકીને પીર સરહંદી દરગાહ લઈ જવામાં આવી હતી, જ્યાં તેના પર ઈસ્લામ ધર્મ અપનાવવા માટે દબાણ કરવામાં આવ્યું હતું. બાદમાં તેના લગ્ન એક સ્થાનિક મુસ્લિમ વ્યક્તિ સાથે થયા હતા. આ સમયગાળા દરમિયાન રજૂ કરાયેલા દસ્તાવેજોમાં, છોકરીની ઉંમર પુખ્ત (18 વર્ષ) બતાવવામાં આવી હતી તે બતાવવા માટે કે લગ્ન અને ધર્મ પરિવર્તન તેની “ઇચ્છા”થી થયું હતું.
પોલીસની નિષ્ક્રિયતા અને માનવાધિકાર સંસ્થાઓના આક્ષેપો
સ્થાનિક સંગઠનોએ આક્ષેપ કર્યો છે કે પોલીસ અને વહીવટીતંત્ર આવા મામલામાં જાણીજોઈને બેદરકારી દાખવે છે. અહેવાલો અનુસાર, સિંધ પ્રાંતમાં દર વર્ષે ડઝનબંધ સગીર હિંદુ અને શીખ છોકરીઓનું અપહરણ કરવામાં આવે છે, બળજબરીથી ધર્મ પરિવર્તન કરવામાં આવે છે અને મુસ્લિમ પુરુષો સાથે લગ્ન કરવામાં આવે છે. મોટાભાગના કેસોમાં પોલીસ કાં તો નિષ્ક્રિય રહે છે અથવા આરોપીઓના પ્રભાવમાં આવી જાય છે.
હ્યુમન રાઇટ્સ કમિશન ઓફ પાકિસ્તાન (HRCP) અને અન્ય માનવાધિકાર સંગઠનોએ આ કેસની નિંદા કરી છે અને કહ્યું છે કે તે “સ્વાતંત્ર્ય, ધર્મ અને સગીરોની સુરક્ષાના અધિકારોનું સીધું ઉલ્લંઘન છે”. સંગઠનોએ પાકિસ્તાન સરકાર પાસે આ પ્રકારના મામલાને ગંભીરતાથી લેવા અને બળજબરીથી થતા ધર્મ પરિવર્તન સામે કડક કાયદો બનાવવાની માંગ કરી છે.
ધર્મ પરિવર્તન અને બાળ લગ્ન કાયદાની અવગણના
પાકિસ્તાનમાં બાળ લગ્ન પ્રતિબંધ કાયદો પહેલેથી જ અસ્તિત્વમાં છે, પરંતુ ધાર્મિક અને સામાજિક દબાણને કારણે તેનું પાલન થતું નથી. સિંધમાં, આ કાયદો લગ્ન માટે લઘુત્તમ વય 18 વર્ષ નિર્ધારિત કરે છે, પરંતુ ધાર્મિક લગ્નો દ્વારા આની અવગણના કરવામાં આવે છે.
નિષ્ણાતો કહે છે કે પાકિસ્તાનમાં ઇસ્લામ સ્વીકારવા અને મુસ્લિમ પુરુષ સાથે લગ્ન કરવાના કિસ્સાઓને ઘણીવાર “સ્વૈચ્છિક” તરીકે લેબલ કરવામાં આવે છે, તેમ છતાં પીડિતો સગીર છે અને ડર અથવા દબાણ હેઠળ આવું કરવાની ફરજ પાડવામાં આવે છે.
સરકાર અને કોર્ટ પર દબાણ વધી રહ્યું છે
કાજુલ મેઘવારનો મામલો હવે સિંધ હાઈકોર્ટના ધ્યાને આવે તેવી શક્યતા છે. સામાજિક કાર્યકર્તાઓએ કોર્ટ પાસે માંગ કરી છે કે બાળકીને સુરક્ષિત રીતે પરત કરવામાં આવે અને પરિવારને પરત કરવામાં આવે. તેમજ બળજબરીથી ધર્મ પરિવર્તન અને લગ્નનું કાવતરું ઘડનારા તમામ લોકો સામે કડક કાર્યવાહી થવી જોઈએ.
આ દરમિયાન ફ્રાન્સ, અમેરિકા અને ભારત સહિત અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય માનવાધિકાર સંગઠનોએ પણ આ ઘટના પર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમનું કહેવું છે કે પાકિસ્તાનમાં લઘુમતી સમુદાયો, ખાસ કરીને હિંદુ અને શીખ છોકરીઓની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે નક્કર પગલાં લેવા જોઈએ.
લઘુમતીઓની સુરક્ષા પર સવાલ
સિંધ અને બલૂચિસ્તાન જેવા પ્રાંતોમાં આવા કિસ્સા નવા નથી. અહેવાલો અનુસાર, દર વર્ષે 1,000 થી વધુ સગીર હિન્દુ અને શીખ છોકરીઓ બળજબરીથી ધર્મ પરિવર્તન અને લગ્નનો શિકાર બને છે. આમાંના મોટાભાગના કેસો ગ્રામીણ વિસ્તારોમાંથી આવે છે, જ્યાં ગરીબી, સામાજિક અસમાનતા અને ધાર્મિક ઉગ્રવાદ આ ગુનાઓને પ્રોત્સાહન આપે છે.
કાજુલ મેઘવારનો મામલો પાકિસ્તાનમાં લઘુમતીઓની સ્થિતિ પર ઊંડા સવાલો ઉભા કરે છે. આ માત્ર એક છોકરીની વાર્તા નથી, પરંતુ એક એવી વ્યવસ્થાની નિષ્ફળતા પર પ્રકાશ પાડે છે જે તેના નાગરિકોને સમાન અધિકારો આપવામાં અસમર્થ છે.
હવે જોવાનું એ રહે છે કે શું પાકિસ્તાન સરકાર અને ન્યાયતંત્ર આ ઘટના પર કોઈ નક્કર પગલાં લે છે કે પછી આ કેસ પણ બીજા ઘણા કેસની જેમ સમયની સાથે દબાઈ જશે.
