આ વર્ષે હોળીના તહેવારને લઈને લોકોમાં ભારે મૂંઝવણ છે. તેનું મુખ્ય કારણ 3 માર્ચ, 2026 ના રોજ થનારું ચંદ્રગ્રહણ છે. ગણતરી મુજબ, હોલિકા દહન 2 માર્ચે કરવામાં આવશે, જ્યારે રંગોનો તહેવાર, હોળી, 4 માર્ચે ઉજવવામાં આવશે. તો ચાલો દેશના જાણીતા પંડિતો પાસેથી હોળીની ચોક્કસ તારીખ વિશે જાણીએ.
ભારતીય જ્યોતિષ અને નિર્માણ સિંધુ ગ્રંથના આધારે જ્યોતિષશાસ્ત્રી પંડિત દૈવગ્ય કૃષ્ણ શાસ્ત્રીના જણાવ્યા અનુસાર, ફાલ્ગુન શુક્લ પક્ષની ચતુર્દશી તિથિ 2 માર્ચ 2026 ના રોજ આવી રહી છે. શાસ્ત્રો અનુસાર, આ દિવસે ભદ્રા સમાપ્ત થયા પછી અથવા પૂંછના સમયગાળા દરમિયાન હોલિકાનું દહન કરવું યોગ્ય માનવામાં આવે છે. તેમણે જણાવ્યું કે હોલિકા દહનનો શ્રેષ્ઠ સમય 2 માર્ચના રોજ સવારે 12:50 થી 2:02 વચ્ચેનો રહેશે. બીજા દિવસે, 3 માર્ચ, 2026 ના રોજ, ફાલ્ગુન શુક્લ પક્ષની પૂર્ણિમાના દિવસે, વર્ષનું પ્રથમ ચંદ્રગ્રહણ થશે. ગ્રહણને કારણે, સમગ્ર ભારતમાં હોળી બીજા દિવસે, ચૈત્ર કૃષ્ણ પક્ષ પ્રતિપદા, એટલે કે 4 માર્ચ 2026 ના રોજ ઉજવવામાં આવશે.
આ 3 માર્ચે ચંદ્રગ્રહણનો સમય હશે
ગણતરી મુજબ, 3 માર્ચ, 2026 ના રોજ ફાલ્ગુન શુક્લ પક્ષની પૂર્ણિમાના દિવસે ચંદ્ર 5:59 વાગ્યે ઉગશે, જ્યારે ગ્રહણ 3:20 વાગ્યે શરૂ થશે. ગ્રહણનો મધ્ય સમય સાંજે 5:04 કલાકે રહેશે અને ગ્રહણનો અંતિમ સમય સાંજે 6:47 કલાકે રહેશે. ચંદ્રગ્રહણ સમગ્ર ભારતમાં તમામ સ્થળોએ ચંદ્ર ઉગ્યા પછી જ દેખાશે, એટલે કે 3 માર્ચે સાંજે 5:59 વાગ્યા પછી. ગ્રહણનો માત્ર છેલ્લો સમયગાળો જ દેખાશે, જ્યારે ગ્રહણની શરૂઆત અને મધ્યકાળ ભારતમાં ક્યાંય પણ દેખાશે નહીં, કારણ કે ચંદ્ર ઉગતા પહેલા ગ્રહણ શરૂ થઈ જશે. સનાતન ધર્મ અનુસાર, સુતક કાળ સૂર્યગ્રહણના 12 કલાક પહેલા અને ચંદ્રગ્રહણના 9 કલાક પહેલા માન્ય છે. આ ગણતરી મુજબ 3 માર્ચના રોજ સવારે 6:20 કલાકે સુતક કાળ શરૂ થશે.
ક્યાં દેખાશે ચંદ્રગ્રહણ?
3 માર્ચે આ ચંદ્રગ્રહણ ભારત ઉપરાંત પૂર્વ એશિયા, ઓસ્ટ્રેલિયા, પેસિફિક મહાસાગર અને અમેરિકામાં પણ જોવા મળશે. તેથી, 4મી માર્ચ 2026ના રોજ સમગ્ર ભારતમાં હોળીની ઉજવણી કરવી યોગ્ય રહેશે. શાસ્ત્રો અનુસાર હોલિકા દહન 2જી માર્ચ 2026ના રોજ ભદ્રા પૂંછ કાલ દરમિયાન સવારે 12:50 વાગ્યા પછી મનાવવામાં આવે છે.
પંડિત વેદપ્રકાશ મિશ્રાએ પણ હોળીની તારીખ અંગે પોતાનો અભિપ્રાય આપ્યો હતો.
જ્યોતિષ પંડિત વેદ પ્રકાશ મિશ્રાએ જણાવ્યું કે શાસ્ત્રીય પરંપરા મુજબ હોલિકા દહન રાત્રે ઉજવવામાં આવે છે અને બીજા દિવસે સવારે રંગોનો તહેવાર ઉજવવામાં આવે છે. જો કે, 3 માર્ચે ચંદ્રગ્રહણ અને સુતક સમયગાળાને કારણે, તે દિવસે રંગોનો તહેવાર ઉજવવો યોગ્ય નથી. તેથી, હોળી 4 માર્ચ 2026 ના રોજ ઉજવવામાં આવશે.
વાસ્તવમાં, ઋષિકેશ પંચાંગ અનુસાર, ફાલ્ગુન મહિનાના શુક્લ પક્ષની પૂર્ણિમાની તિથિ 2 માર્ચે સાંજે 5:18 વાગ્યે શરૂ થાય છે અને 3 માર્ચની સાંજે 4:33 સુધી ચાલે છે. આમ, પૂર્ણ ચંદ્ર 2 માર્ચે આવશે. જો કે, ભદ્રા 2 માર્ચે સાંજે 5:18 વાગ્યે શરૂ થાય છે. તેથી, 2 માર્ચે સાંજે 5:18 વાગ્યે શરૂ થાય છે. ભદ્ર પૂંછ કાલ દરમિયાન, ભદ્ર મુખ કાલ સિવાય, શાસ્ત્રોક્ત માનવામાં આવે છે.
પંડિત વેદ પ્રકાશ મિશ્રાએ વધુમાં જણાવ્યું કે, સામાન્ય માન્યતા મુજબ હોળીકા દહનના બીજા દિવસે 3 માર્ચે હોળીની ઉજવણી કરવી જોઈએ. જો કે, તે દિવસે આંશિક ચંદ્રગ્રહણ છે, જે સાંજે 5:59 થી 6:47 સુધી ચાલશે. ગ્રહણ સમાપ્ત થયા બાદ 3 માર્ચે ચૌસઠ દેવીની પૂજા અને દર્શન કરવામાં આવશે.
