તેલંગાણાના મુખ્ય સચિવ કે. રામકૃષ્ણ રાવે બુધવારે (25 ફેબ્રુઆરી, 2026) હૈદરાબાદમાં સેન્ટર ફોર ઇકોનોમિક એન્ડ સોશિયલ સ્ટડીઝ (CESS) દ્વારા 16મા નાણાં પંચની ભલામણો પર આયોજિત કોન્ફરન્સ દરમિયાન ચોંકાવનારો ઘટસ્ફોટ કર્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે છેલ્લા દસ વર્ષમાં, રાજ્યનું માસિક પગાર અને પેન્શન બિલ ચાર ગણું વધીને દર મહિને આશરે ₹6,000 કરોડ થયું છે, કેટલાક વરિષ્ઠ સ્વચ્છતા કાર્યકરો અને ડ્રાઇવરો IAS અધિકારીઓ અને રાજ્યપાલ કરતાં વધુ પગાર લે છે, જેનાથી રાજ્ય પર નાણાકીય બોજ વધી રહ્યો છે.
2014માં જ્યારે તેલંગાણાની રચના થઈ ત્યારે રાજ્યનું માસિક પગાર અને પેન્શન બિલ લગભગ ₹1,500 કરોડ હતું, જે હવે લગભગ 300 ટકા વધીને ₹6,000 કરોડથી વધુ થઈ ગયું છે. મુખ્ય સચિવે કહ્યું કે તેનું મુખ્ય કારણ વીજળી વિભાગ અને સરકારી એજન્સીઓમાં પગારમાં વારંવાર થતા ફેરફાર છે. સ્થિતિ એવી છે કે પાવર સેક્ટરમાં મુખ્ય ઇજનેરનો પગાર દર મહિને ₹7 લાખ સુધી પહોંચી ગયો છે, જ્યારે 30 વર્ષની સેવા ધરાવતા સફાઈ કામદારો ₹2 લાખ અને ડ્રાઈવરો ₹1 લાખથી વધુ કમાય છે. ગ્રેટર હૈદરાબાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (GHMC) માં લગભગ 2% નિયમિત સફાઈ કામદારો સરેરાશ ₹70,000 નો પગાર અને ભથ્થાં કમાય છે, જે ₹28,000 ના એન્ટ્રી-લેવલના પગાર કરતાં ઘણો વધારે છે.
પગાર વધારાનું કારણ શું છે?
આ વિચિત્ર સ્થિતિનું મુખ્ય કારણ સરકાર દ્વારા નિયુક્ત પે રિવિઝન કમિશન દ્વારા “ફિટમેન્ટ” ટકાવારી અને મોંઘવારી ભથ્થામાં વધારો છે. આ સુધારાઓ મોટાભાગે ચૂંટણીના સમય સાથે સુસંગત હોય છે, જે કામદાર વર્ગને રાહત આપે છે પરંતુ રાજ્યના નિશ્ચિત ખર્ચમાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે. પાવર ડિપાર્ટમેન્ટમાં દર ચાર વર્ષે થતા આ રિવિઝનોએ પગારના માળખામાં સંપૂર્ણ ફેરફાર કર્યો છે, જેના કારણે કેટલાક કર્મચારીઓ દેશના ટોચના વહીવટી અધિકારીઓ કરતાં પણ વધુ કમાણી કરી રહ્યા છે.
તેલંગાણામાં સફાઈ કામદારો અને ડ્રાઈવરો વધુ કમાણી કરે છે
આ ઘટસ્ફોટથી જાણવા મળ્યું છે કે રાજ્યની આવકનો મોટો હિસ્સો હવે માત્ર પગાર અને પેન્શન પાછળ જ ખર્ચાઈ રહ્યો છે. પગાર મળવો એ કર્મચારીઓ માટે રાહતની વાત છે, પરંતુ ઉચ્ચ અધિકારીઓની સરખામણીએ સફાઈ કામદારો અને ડ્રાઈવરોની કમાણીનો તફાવત વહીવટી તંત્ર પર ગંભીર સવાલો ઉભા કરે છે. વધતા ફિક્સ ખર્ચ વચ્ચે, વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સ અને નવી યોજનાઓ માટે ભંડોળ એકત્ર કરવું રાજ્ય સરકાર માટે એક મોટો પડકાર બની રહ્યો છે.
