આજે 15મી ફેબ્રુઆરીના રોજ દેશભરમાં મહાશિવરાત્રીનો તહેવાર ભારે ઉત્સાહ સાથે ઉજવવામાં આવી રહ્યો છે. હિંદુ ધર્મમાં આ દિવસનું વિશેષ મહત્વ છે, કારણ કે તેને ભગવાન શિવ અને દેવી પાર્વતીના લગ્નની રાત્રિ માનવામાં આવે છે. હિંદુ કેલેન્ડર મુજબ, આ તહેવાર ફાલ્ગુન મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષની ચતુર્દશી તિથિએ ઉજવવામાં આવે છે. ભારતમાં, ભક્તો ઉપવાસ કરે છે, આખી રાત જાગતા રહે છે અને ભગવાન શિવની પૂજા કરે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે જે મુસ્લિમ દેશમાં આ દિવસે મહાશિવરાત્રિ મનાવવામાં આવે છે, ત્યાં એક ખૂબ જ મોટું શિવ મંદિર છે, જે માત્ર ખૂબ જ મોટું નથી પરંતુ તેની ડિઝાઇન અને ઇતિહાસ માટે પણ પ્રખ્યાત છે. આ શિવ મંદિર વિશ્વના સૌથી મોટા મુસ્લિમ બહુમતી ધરાવતા દેશ ઇન્ડોનેશિયામાં છે. આ મંદિરને પ્રમ્બાનન મંદિર કહેવામાં આવે છે. તે માત્ર ઇન્ડોનેશિયાનું સૌથી મોટું હિંદુ મંદિર નથી, પરંતુ તેને દક્ષિણપૂર્વ એશિયાનું બીજું સૌથી મોટું મંદિર સંકુલ પણ માનવામાં આવે છે.
વિશ્વનું સૌથી મોટું શિવ મંદિર કોણે બનાવ્યું?
પ્રમ્બાનન મંદિરનું નિર્માણ 9મી સદીમાં સંજય વંશના રાજા રકાઈ પીકાતન દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. તે હિંદુ ટ્રિનિટી (બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને શિવ) ને સમર્પિત ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક ખજાનો છે. જાવાના મધ્ય વિસ્તારમાં સ્થિત આ મંદિરમાં 240 મોટા અને નાના મંદિરોના બાકીના ભાગો છે. ઈતિહાસ મુજબ, બૌદ્ધ ધર્મના પ્રભાવને પડકારવા અને હિંદુ ધર્મ અને તેના સ્થાપત્યનો આદર કરવા માટે પ્રમ્બાનન મંદિરનું નિર્માણ શૈલેન્દ્ર વંશ દરમિયાન કરવામાં આવ્યું હતું. આ મંદિર બોરોબુદુર મંદિરના લગભગ 50 વર્ષ પછી બાંધવામાં આવ્યું હતું, જે પોતે એક ઘણું મોટું બૌદ્ધ સ્મારક છે. પ્રમ્બાનન મંદિર પણ હિન્દુ ધર્મની મહાનતા અને સાંસ્કૃતિક મહિમા દર્શાવવા માટે બનાવવામાં આવ્યું હતું.
પ્રમ્બાનન મંદિરનું પુનઃનિર્માણ
સેંકડો વર્ષો પછી, આ મંદિરના ખંડેર ભૂકંપ અને જ્વાળામુખી ફાટવાથી ખરાબ રીતે નુકસાન થયું હતું. પરંતુ જ્યારે 17મી સદીમાં મંદિરની પુનઃ શોધ કરવામાં આવી ત્યારે તે જંગલથી ઘેરાયેલું અને જર્જરિત હાલતમાં હતું. પુનઃસંગ્રહ કાર્ય 1918 માં શરૂ થયું, અને તે ઘણી પરંપરાગત અને આધુનિક રીતે સમારકામ અને સુધારેલ છે. 1991 માં, તેને યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ તરીકે સૂચિબદ્ધ કરવામાં આવ્યું હતું.
પ્રમ્બાનન મંદિર ક્યાં આવેલું છે?
પ્રમ્બાનન મંદિર ઇન્ડોનેશિયાના જાવા ટાપુ પર, યોગકાર્તા અને મધ્ય જાવા પ્રાંતો વચ્ચે આવેલું છે. આ મંદિર યોગકાર્તા શહેરથી દક્ષિણ-પશ્ચિમમાં આશરે 17 કિલોમીટર અને સોલો શહેરથી 40 કિલોમીટર દક્ષિણ-પૂર્વમાં છે. મંદિરની ભવ્યતા, સ્થાપત્ય અને ઐતિહાસિક મહત્વને ધ્યાનમાં લેતા, એવું કહી શકાય કે પ્રમ્બાનન મંદિર માત્ર હિંદુ ધર્મનું એક અનોખું ઉદાહરણ નથી પરંતુ તે ઈન્ડોનેશિયાના સાંસ્કૃતિક વારસા અને ભારત સાથેના ઐતિહાસિક સંબંધોનું પ્રતીક પણ છે.
