સિંધુ જળ સંધિ (IWT) મુદ્દે કાર્યવાહી આગામી સપ્તાહે ઓસ્ટ્રિયાની રાજધાની વિયેનામાં યોજાશે. પાકિસ્તાને બુધવારે જાહેરાત કરી હતી કે સિંધુ જળ સંધિ હેઠળ તટસ્થ નિષ્ણાત કાર્યવાહીનો આગામી તબક્કો વિયેનામાં 17 થી 21 નવેમ્બર દરમિયાન યોજાશે. પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું છે કે તેના પ્રતિનિધિઓ તેમાં ભાગ લેશે. બીજી તરફ ભારતે તેમાં ભાગ લેવાનો ઈન્કાર કરી દીધો છે. પાકિસ્તાન સંધિને પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે ઉત્સુક છે અને વિવિધ મંચો પર આ મુદ્દો ઉઠાવી રહ્યું છે.
આ વર્ષે એપ્રિલમાં પહેલગામ આતંકી હુમલા બાદ ભારતે પાકિસ્તાન સાથેની સિંધુ જળ સંધિને સ્થગિત કરવાની જાહેરાત કરી હતી. આ પછી પાકિસ્તાન આ મામલો આર્બિટ્રેશન કોર્ટમાં લઈ ગયો. ભારતે અગાઉ જૂન અને ઓગસ્ટમાં આર્બિટ્રેશન કોર્ટના બંને નિર્ણયોને ફગાવી દીધા હતા. હવે, 17 થી 21 નવેમ્બર દરમિયાન વિયેનામાં તટસ્થ નિષ્ણાત કાર્યવાહી થશે.
ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે 1960માં વિશ્વ બેંક દ્વારા હસ્તાક્ષર કરાયેલ સિંધુ જળ સંધિ, બંને દેશો વચ્ચે નદીઓને વિભાજિત કરે છે. 1960 માં હસ્તાક્ષર કરાયેલ સિંધુ જળ સંધિ, બે પડોશી દેશો વચ્ચે છ મોટી નદીઓના નિયંત્રણને વહેંચે છે. ભારત પૂર્વીય નદીઓ રાવી, બિયાસ અને સતલજને નિયંત્રિત કરે છે જ્યારે પાકિસ્તાન પશ્ચિમી નદીઓ સિંધુ, ઝેલમ અને ચિનાબને નિયંત્રિત કરે છે.
એપ્રિલમાં પહેલગામ આતંકવાદી હુમલા બાદ ભારતે સંધિને સ્થગિત કરવાની જાહેરાત કર્યા બાદ સિંધુ જળ સંધિ પર તણાવ વધ્યો હતો. પાકિસ્તાને તેને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું છે. પાકિસ્તાને આ મુદ્દો વિવિધ આંતરરાષ્ટ્રીય મંચો અને આર્બિટ્રેશન કોર્ટમાં ઉઠાવ્યો છે. પાકિસ્તાને કહ્યું છે કે સંધિને સ્થગિત કરવાનું પગલું આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું ઉલ્લંઘન છે.
પાકિસ્તાનની નિરાશા
નિષ્ણાતો કહે છે કે પાકિસ્તાને સિંધુ જળ સંધિને પુનઃજીવિત કરવા માટે વારંવાર પત્રો લખ્યા છે, જે તેની હતાશા દર્શાવે છે. દરમિયાન, ભારતની નરેન્દ્ર મોદીની આગેવાનીવાળી સરકાર સિંધુ જળ સંધિ પર કોઈપણ વાટાઘાટો શરૂ કરતા પહેલા પાકિસ્તાન પાસેથી વિશ્વસનીય આતંકવાદ વિરોધી ગેરંટીની માંગ કરી રહી છે.
