3 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ, યુએસ સ્પેશિયલ ફોર્સે વેનેઝુએલાના રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરો અને તેમની પત્ની, સેલિયા ફ્લોરેસનું કારાકાસના ફોર્ટ ટુનામાંથી અપહરણ કર્યું હતું. આ ઓપરેશનમાં માદુરોની અંગત સુરક્ષા ટીમના ઘણા સભ્યો માર્યા ગયા હતા. જો કે વેનેઝુએલાની સેનાએ આત્મસમર્પણ કરવાનો ઈન્કાર કરી દીધો છે.
સંરક્ષણ પ્રધાન વ્લાદિમીર પેડ્રિનો લોપેઝે જાહેર કર્યું કે સેના કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ ડેલ્સી રોડ્રિગ્ઝને વફાદાર છે. સંસદ ટૂંક સમયમાં બોલાવવાની અપેક્ષા છે, પરંતુ સૈન્ય માદુરોની તાત્કાલિક મુક્તિની માંગ કરી રહ્યું છે. લોપેઝે ચેતવણી આપી હતી કે આજે વેનેઝુએલામાં જે થયું તે આવતીકાલે કોઈપણ દેશ સાથે થઈ શકે છે. આ વૈશ્વિક વ્યવસ્થા માટે ખતરો છે. શું અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ હવે સંપૂર્ણ હુમલો કરશે? યુ.એસ.એ માદુરોની “ઓપરેશન એબ્સોલ્યુટ રિઝોલવ” હેઠળ ધરપકડ કરી, આરોપ લગાવ્યો કે તે ડ્રગ હેરફેરમાં સામેલ છે. માદુરોને ન્યૂ યોર્ક લઈ જવામાં આવ્યો, જ્યાં તેની સુનાવણી થશે. જો કે વેનેઝુએલાએ તેને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું છે.
માદુરોના અપહરણ દરમિયાન, તેમની અંગત સુરક્ષા ટીમ સાથે ગોળીબાર થયો હતો, જેમાં ઘણા વેનેઝુએલાના સૈનિકો માર્યા ગયા હતા. આમ છતાં વેનેઝુએલાની સેનાએ અમેરિકા સામે ઝૂકવાનો ઈન્કાર કરી દીધો છે. કાર્યવાહક પ્રમુખ ડેલ્સી રોડ્રિગ્ઝ (માદુરોના ઉપ-પ્રમુખ) એ રાષ્ટ્રને સંબોધતા કહ્યું કે વેનેઝુએલા તેની સાર્વભૌમત્વની રક્ષા કરશે. સંસદ ટૂંક સમયમાં એક સત્ર બોલાવે તેવી અપેક્ષા છે, જ્યાં માદુરોની મુક્તિની માંગણી કરતો ઠરાવ પસાર થઈ શકે છે.
સંરક્ષણ પ્રધાન લોપેઝે કહ્યું કે વેનેઝુએલાની સેના મજબૂત છે અને અમેરિકી દબાણ સામે ઝૂકશે નહીં. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આ માત્ર વેનેઝુએલાની જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર વિશ્વની બાબત છે. વેનેઝુએલાએ સંયુક્ત રાષ્ટ્રને અમેરિકાની કાર્યવાહીની તપાસ કરવાની અપીલ કરી છે. જો કે, ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે માત્ર અમેરિકા જ આ પ્રકારની કાર્યવાહી કરવા સક્ષમ છે અને વેનેઝુએલામાં શાસન પરિવર્તન થશે.
વેનેઝુએલાની આર્મી સ્ટ્રેન્થ: શા માટે શરણાગતિ નથી? વેનેઝુએલાની સૈન્ય (બોલિવેરિયન સશસ્ત્ર દળો) એ માદુરો સરકારની કરોડરજ્જુ છે. તેની પાસે S-300 એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ અને Su-30 ફાઇટર જેટ જેવા રશિયન અને ચાઇનીઝ શસ્ત્રોનો ઉપયોગ છે. સેનાનું મનોબળ ઉંચુ છે કારણ કે તેઓ માદુરોને પોતાનો નેતા માને છે. જો કે, વેનેઝુએલાની લશ્કરી શક્તિ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ કરતા નોંધપાત્ર રીતે ઓછી છે. ગ્લોબલ ફાયરપાવર ઈન્ડેક્સ 2025 મુજબ, વેનેઝુએલા વિશ્વમાં 50મા ક્રમે છે, જ્યારે યુએસ પ્રથમ ક્રમે છે.
બંને દેશોની સેનાઓની સરખામણી
વેનેઝુએલા અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની લશ્કરી શક્તિમાં ઘણો તફાવત છે. સક્રિય સૈનિકોની દ્રષ્ટિએ, યુએસ પાસે 1,328,000 સૈનિકો છે, જે વિશ્વમાં ત્રીજા ક્રમે છે, જ્યારે વેનેઝુએલામાં માત્ર 109,000 સક્રિય સૈનિકો છે, જે 43મા ક્રમે છે. યુ.એસ. પાસે અનામત સૈનિકોની દ્રષ્ટિએ પણ આગળ છે – 799,500 અનામત સૈનિકો, જ્યારે વેનેઝુએલામાં માત્ર 8,000 છે. જો કે, વેનેઝુએલામાં મજબૂત અર્ધલશ્કરી દળ છે – 220,000 સૈનિકો, જ્યારે યુએસ પાસે કોઈ અર્ધલશ્કરી દળો નથી.
એર પાવરમાં અમેરિકાનું સંપૂર્ણ વર્ચસ્વ છે. કુલ એરક્રાફ્ટની વાત કરીએ તો યુએસ પાસે 13,043 એરક્રાફ્ટ છે, જ્યારે વેનેઝુએલામાં માત્ર 229 છે. યુએસ પાસે 1,790 ફાઈટર જેટ છે, જ્યારે વેનેઝુએલા પાસે માત્ર 30 છે. યુએસ પાસે 5,843 હેલિકોપ્ટર છે, જ્યારે વેનેઝુએલામાં 88 છે. એટેક હેલિકોપ્ટરની વાત કરીએ તો, વેનેઝુએલામાં માત્ર 1,020 છે. જમીન દળોની દ્રષ્ટિએ, યુએસ પાસે 4,640 ટેન્ક છે, જ્યારે વેનેઝુએલામાં 172 છે. અમેરિકા પાસે 391,963 સશસ્ત્ર વાહનો છે. વેનેઝુએલામાં 8,802 સેલ્ફ-પ્રોપેલ્ડ આર્ટિલરી પીસ છે, જ્યારે યુએસ પાસે 671 છે. વેનેઝુએલામાં 48 છે.
નૌકાદળની તાકાતની દ્રષ્ટિએ, યુએસ પાસે 440 જહાજ છે, જ્યારે વેનેઝુએલામાં 34 છે. યુએસ પાસે 11 એરક્રાફ્ટ કેરિયર છે, જ્યારે વેનેઝુએલામાં એક પણ નથી. અમેરિકા પાસે 70 સબમરીન છે, જ્યારે વેનેઝુએલામાં માત્ર 1 છે.
સૌથી મોટો તફાવત સંરક્ષણ ખર્ચમાં છે – યુએસ બજેટ $895 બિલિયન છે, જ્યારે વેનેઝુએલામાં માત્ર $4.09 બિલિયન છે.
આ સરખામણી દર્શાવે છે કે અમેરિકા દરેક બાબતમાં વેનેઝુએલા કરતાં ઘણું આગળ છે. હજારો અદ્યતન એરક્રાફ્ટ સાથે યુએસ એરફોર્સ વિશ્વની સૌથી મોટી છે. તેની નૌકાદળ પાસે 11 એરક્રાફ્ટ કેરિયર છે, જે અન્ય કોઈપણ દેશ કરતા વધુ છે.
વેનેઝુએલાની સૈન્ય મુખ્યત્વે સંરક્ષણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, પરંતુ હુમલાની સ્થિતિમાં તેમના માટે લાંબા ગાળાના સંઘર્ષને ટકાવી રાખવો મુશ્કેલ બનશે. વેનેઝુએલામાં વિશ્વનો સૌથી મોટો તેલ ભંડાર (300 અબજ બેરલ) છે, પરંતુ તેની આર્થિક કટોકટી તેની સૈન્યની જાળવણી પર અસર કરી રહી છે.
