પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચે તણાવ વધી રહ્યો હોવાના અહેવાલો છે, જ્યારે પાકિસ્તાન ગંભીર ખાદ્ય સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે. અહેવાલો દર્શાવે છે કે આ વર્ષે ઘઉંના ઉત્પાદનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે, જેની સીધી અસર સામાન્ય લોકો પર પડી શકે છે.
યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ એગ્રીકલ્ચર (યુએસડીએ)ના એક રિપોર્ટ અનુસાર, પાકિસ્તાનમાં ગયા વર્ષની સરખામણીમાં આ વર્ષે ઘઉંનું ઉત્પાદન 2 થી 2.2 મિલિયન ટન ઓછું થઈ શકે છે. પાડોશી દેશ પાકિસ્તાનમાં, મોટી વસ્તી રોટલી, નાન, બ્રેડ અને ઘઉંમાંથી બનેલી અન્ય ખાદ્ય ચીજો પર નિર્ભર છે, તેથી ઉત્પાદનમાં આ ઘટાડાથી પુરવઠા અને કિંમતો પર દબાણ આવવાની ધારણા છે.
પાકિસ્તાન એક મોટા સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે
આ સ્થિતિ ચિંતાજનક પણ છે કારણ કે પાકિસ્તાન પહેલાથી જ ચોખા અને બાજરી જેવા અન્ય પાકોની મોટી માત્રામાં નિકાસ કરે છે. પરિણામે, ઘરેલું ખાદ્ય સુરક્ષા ઘઉં પર વધુને વધુ નિર્ભર બની છે. જો અનુમાનિત ઘટાડો થાય છે, તો સરકારે આયાતમાં વધારો, સંગ્રહ વ્યવસ્થાપનને મજબૂત કરવા અથવા સબસિડી પ્રદાન કરવા જેવા પગલાં લેવા પડશે, અન્યથા ફુગાવો અને ખાદ્ય કટોકટી વકરી શકે છે. આ સિવાય દેશ આંતરિક અને સરહદી પડકારોનો સામનો કરી રહ્યો છે. બલૂચિસ્તાન અને ખૈબર પખ્તુનખ્વા જેવા વિસ્તારોમાં અસ્થિરતાએ ખેતીની પ્રવૃત્તિઓને અસર કરી છે. આ વિસ્તારોમાં અશાંતિ અને સુરક્ષાની ચિંતાઓએ ઉત્પાદન અને પુરવઠાની સાંકળો ખોરવી નાખી છે.
પાકિસ્તાન અનેક મોરચે ઘેરાયેલું છે
પાકિસ્તાનમાં ઘઉંના ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થવાના ઘણા કારણો છે. સૌથી મોટું કારણ લાંબો દુષ્કાળ છે, ખાસ કરીને એવા વિસ્તારોમાં જે સંપૂર્ણપણે વરસાદ પર આધારિત છે. યોગ્ય વરસાદના અભાવે સિંચાઈને અસર થઈ છે, જેની સીધી અસર પાક વિસ્તાર અને ઉત્પાદન પર પડી છે. નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં ઘઉંનો વિસ્તાર 10.37 મિલિયન હેક્ટરથી ઘટીને 9.1 મિલિયન હેક્ટર થવાનો અંદાજ છે. ખેતીના વિસ્તારમાં આ ઘટાડો ઉત્પાદનમાં સંભવિત ઘટાડાનો મોટો સંકેત છે.
પાકિસ્તાનના હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, 2025ની શરૂઆતમાં વરસાદ સરેરાશ કરતાં લગભગ 39 ટકા ઓછો હતો. વરસાદમાં આ તીવ્ર ઘટાડો ખાસ કરીને એવા વિસ્તારોમાં નુકસાનકારક હતો જ્યાં સિંચાઈની સુવિધા મર્યાદિત છે અને ખેડૂતો ચોમાસા અથવા મોસમી વરસાદ પર નિર્ભર છે. ઓછો વરસાદ, ઓછો વિસ્તાર અને સિંચાઈની કટોકટી. આ તમામ કારણોને લીધે દેશના ઘઉંના ઉત્પાદન પર દબાણ આવ્યું છે, જેની અસર ભવિષ્યમાં ખાદ્યપદાર્થોના પુરવઠા અને કિંમતો પર પડી શકે છે.
એકંદરે, પાકિસ્તાન હાલમાં બેવડા પડકારનો સામનો કરી રહ્યું છે: એક તરફ ઘઉંની સંભવિત અછત અને બીજી તરફ સુરક્ષા તણાવ. સરકારની નીતિઓ અને વૈશ્વિક બજારમાંથી આયાતની ઉપલબ્ધતા ભવિષ્યની સ્થિતિ નક્કી કરશે.
