પેન્ટાગોન, યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ડિફેન્સના અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે ચીને તેના કહેવાતા “મુખ્ય હિતો” માં તાઇવાન અને ભારતના અરુણાચલ પ્રદેશ બંનેનો સમાવેશ કર્યો છે. આ અહેવાલે ફરી એકવાર અરુણાચલ પ્રદેશને લઈને ભારત-ચીન સંબંધોમાં વર્તમાન વ્યૂહાત્મક તણાવને વૈશ્વિક મંચ પર લાવી દીધો છે. નિષ્ણાતો આને માત્ર સરહદ વિવાદ જ નહીં, પરંતુ બેઇજિંગની લાંબા ગાળાની ભૌગોલિક રાજકીય યોજનાનો એક ભાગ માની રહ્યા છે. પેન્ટાગોન અનુસાર, ચીન 2049 સુધીમાં “રાષ્ટ્રીય પુનરુત્થાન”ના તેના લક્ષ્યને પ્રાપ્ત કરવા માટે કોઈપણ કિંમતે તેની સાર્વભૌમત્વ અને પ્રાદેશિક દાવાઓને આગળ વધારવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.
આ વ્યૂહરચના હેઠળ તાઈવાન, દક્ષિણ ચીન સાગર અને ભારત-ચીન સરહદને એકબીજા સાથે જોડાયેલા મોરચા તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. રિપોર્ટમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા (LAC) પર ભારત સાથે તાજેતરના તણાવને હળવો કરવો વાસ્તવમાં ચીનની લાંબા ગાળાની વ્યૂહરચનાનો એક ભાગ છે. નવભારત ટાઈમ્સ સાથે વાત કરતા, સંરક્ષણ નિષ્ણાત લેફ્ટનન્ટ કર્નલ (નિવૃત્ત) જેએસ સોઢીએ જણાવ્યું હતું કે, “પેન્ટાગોનનો રિપોર્ટ ફરી એકવાર સાબિત કરે છે કે ભારતને લઈને ચીનની મૂળભૂત વિચારસરણીમાં કોઈ ફેરફાર થયો નથી, બલ્કે ચીન અરુણાચલ પ્રદેશ પર ભવિષ્યના સંઘર્ષની તૈયારી કરી રહ્યું છે.” સોઢીએ આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું કે ભારતમાં આ મુદ્દા પર ચર્ચા થઈ રહી નથી.
પેન્ટાગોનનો યુએસ કોંગ્રેસને અહેવાલ કહે છે કે તે ભારતના અરુણાચલ પ્રદેશને ‘મુખ્ય હિત’ તરીકે જુએ છે. pic.twitter.com/O7fVqj0dW6
— સિદ્ધાંત સિબ્બલ (@sidhant) 24 ડિસેમ્બર, 2025
શું ચીન 2030 પછી અરુણાચલ પ્રદેશ પર હુમલો કરશે?
નવભારત ટાઈમ્સ સાથે વાત કરતા જે.એસ.સોઢીએ કહ્યું કે, “રાષ્ટ્રપતિ બન્યા બાદ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અનૌપચારિક રીતે રશિયા અને ચીન સાથે એક પ્રકારનો કરાર કર્યો હતો, જેના હેઠળ તેમણે દુનિયાને ત્રણ ભાગમાં વહેંચી દીધી હતી. કોઈ એકબીજાના ક્ષેત્રમાં દખલ નહીં કરે.” સંરક્ષણ નિષ્ણાત સોઢીએ તેને ‘જી3’ વ્યવસ્થા ગણાવી છે. સોઢીએ કહ્યું, “જો તમે ચીનની યોજના જુઓ છો, જો તમે તેનો ઊંડો અભ્યાસ કરશો તો તમને જણાશે કે ચીન ભારત વિરુદ્ધ ઝડપથી તૈયારી કરી રહ્યું છે. તે અરુણાચલ પ્રદેશથી 30 કિલોમીટર દૂર પોતાના ક્ષેત્રમાં વિશ્વનો સૌથી મોટો બંધ બનાવી રહ્યું છે અને આ પણ ચીનની અરુણાચલ રણનીતિનો એક ભાગ છે.” પેન્ટાગોનના મૂલ્યાંકનના અહેવાલમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે “બેઇજિંગ નવી દિલ્હીને વોશિંગ્ટનની નજીક જવાથી રોકવા માટે એલએસી સાથેની પરિસ્થિતિને નિયંત્રિત કરવા માંગે છે.”
સંરક્ષણ નિષ્ણાતો માને છે કે અરુણાચલ પ્રદેશ માત્ર ભૌગોલિક સરહદ નથી, પરંતુ ચીનની ઈન્ડો-પેસિફિક વ્યૂહરચનાનો અભિન્ન ભાગ છે. લેફ્ટનન્ટ કર્નલ (નિવૃત્ત) જેએસ સોઢીનું કહેવું છે કે 2030 પછી ચીન અરુણાચલ પ્રદેશ પર કબજો કરવા માટે હુમલો કરી શકે છે. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે ચીન 2027ના અંત સુધીમાં તાઈવાન પર હુમલો કરશે અને આ માટે સંપૂર્ણપણે અલગ રણનીતિ પર કામ કરી રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે ચીન તાઈવાન પર સૈન્ય હુમલા પહેલા અવકાશ યુદ્ધ અને સાયબર યુદ્ધ કરશે. તે તાઇવાનની બેંકિંગ સિસ્ટમ, કોમ્યુનિકેશન નેટવર્ક અને સેટેલાઇટ નેટવર્કને બ્લોક કરી દેશે, જેનાથી તાઇવાનમાં અરાજકતા સર્જાશે. તાઈવાન બહારની દુનિયાથી સંપૂર્ણપણે કપાઈ જશે. જ્યારે તાઈવાન સંપૂર્ણપણે અંધકારમાં ડૂબી જશે, ત્યારે ચીન તાઈવાન પર કબજો કરવા માટે તેની સેના મોકલશે.
