ઈરાન, ઈઝરાયેલ અને અમેરિકા વચ્ચે વધી રહેલા યુદ્ધની સીધી અસર ભારતના વિદેશી વેપાર પર પડી રહી છે. મધ્ય એશિયા અને મધ્ય પૂર્વના સાત કે આઠ દેશો માટે નિર્ધારિત અબજો ડોલરનો નિકાસ માલ કાં તો રસ્તામાં અથવા બંદરે અટવાઈ ગયો છે. આનાથી માત્ર નિકાસકારોની ચિંતા વધી નથી, પરંતુ ઘણા ક્ષેત્રોમાં સપ્લાય ચેઇન માટે પણ ગંભીર ખતરો ઉભો થયો છે.
શિપિંગ કંપનીઓએ ચાર્જમાં 500% વધારો કર્યો
ઈરાન-ઈઝરાયલ યુદ્ધે મધ્ય પૂર્વ વિસ્તારમાં માલસામાનની અવરજવર ખોરવી નાખી છે. તેની સીધી અસર ભારતીય નિકાસ માલસામાન પર પડી છે. યુદ્ધ પહેલાં, કન્ટેનર દીઠ શિપિંગ ખર્ચ $400 હતો. હવે, શિપિંગ કંપનીઓએ તેને વધારીને $2,500 પ્રતિ કન્ટેનર કર્યું છે, જે 500% કરતા વધારે છે. આ અચાનક વધારાથી નિકાસ એકમો પર ઘણો નાણાકીય બોજ પડી રહ્યો છે.
રાઇસ એક્સપોર્ટર્સ એસોસિએશન સરકાર પાસે શું માંગે છે?
શિપિંગ કટોકટી વધુ ઘેરી બની રહી હોવાથી, ઓલ ઈન્ડિયા રાઇસ એક્સપોર્ટર્સ એસોસિએશને વાણિજ્ય પ્રધાન પીયૂષ ગોયલને પત્ર લખીને તેમની તાત્કાલિક હસ્તક્ષેપની વિનંતી કરી છે. એસોસિએશને શિપિંગ એજન્સીઓ અને નિકાસકારોની સંયુક્ત બેઠકની માંગ કરી છે જેથી વધતા ચાર્જ અને ફસાયેલા કન્સાઇનમેન્ટની સમસ્યાનો તાત્કાલિક ઉકેલ શોધી શકાય. એનડીટીવી સાથે વાત કરતાં એસોસિએશનના જનરલ સેક્રેટરી અજય ભાલોટિયાએ જણાવ્યું હતું કે ભારતમાંથી મધ્ય એશિયામાં મોકલવામાં આવેલ અબજો ડોલરનો નિકાસ માલ વિવિધ દેશોના બંદરો અને કાર્ગો જહાજોમાં અટવાયેલો છે.
શિપિંગ એજન્સીઓએ તેમનો પ્રતિ કન્ટેનર ચાર્જ $400 થી વધારીને $2,500 કર્યો છે. ઘણા દેશોમાં પોર્ટ ઓથોરિટી નિકાસકારો પાસેથી વધારાના ચાર્જની માંગણી કરી રહી છે. આ કટોકટીના ઉકેલ માટે સરકાર અને શિપિંગ કંપનીઓ વચ્ચે તાત્કાલિક બેઠક જરૂરી છે. તેમણે કહ્યું કે અબજો ડોલરની કિંમતના હજારો ભારતીય કન્ટેનર મધ્ય એશિયાના રસ્તે અટવાયા છે.
બાસમતી ચોખા સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત છે::
ભારતમાંથી લગભગ 25% બાસમતી ચોખાની નિકાસ ઈરાન મોકલવામાં આવે છે, જેનું મૂલ્ય વાર્ષિક $1.25 બિલિયન છે. યુદ્ધને કારણે, તે નિશ્ચિત નથી કે ત્યાંના ખરીદદારો વર્તમાન સંજોગોમાં ઈરાનના બંદરો સુધી પહોંચશે તો પણ ભારતીય માલસામાન લેશે કે કેમ. આ સ્થિતિ ભારતની કૃષિ નિકાસ માટે ખૂબ જ ચિંતાનો વિષય છે.
કટોકટી કેટલી ઊંડી બની ગઈ છે?
ભારતથી મધ્યપૂર્વમાં મોકલવામાં આવતા હજારો કન્ટેનર વિવિધ દેશોના બંદરો અથવા પરિવહનમાં અટવાયેલા છે. અસુરક્ષિત શિપિંગ રૂટને કારણે જહાજો ખૂબ જ ધીમી ગતિએ આગળ વધી રહ્યા છે. માલની લાખો થેલીઓ નિકાસ એકમમાં મોકલવાની રાહ જોઈ રહી છે.
