ભારતના ઘણા મોટા શહેરોમાં ઈંડાના ભાવમાં વધારો થયો છે, હવે ઈંડાની કિંમત સામાન્ય રીતે 8 થી 10 રૂપિયાની વચ્ચે હોય છે. એક સમયે આ સસ્તો મુખ્ય ખોરાક હવે મોંઘો થઈ ગયો છે, જેને ઘણા લોકો “એગફ્લેશન” કહે છે. ભાવમાં વધારો થવાનું કારણ શિયાળાના મહિનાઓમાં પ્રોટીનયુક્ત આહારની વધતી માંગ અને સપ્લાય ચેઇનમાં વિક્ષેપ છે. 25મી ડિસેમ્બરના રોજ ઈન્ડિયા ટુડેના એક લેખમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે ઓગસ્ટ અને સપ્ટેમ્બરની સરખામણીએ બજારોમાં કિંમતોમાં 25 થી 50 ટકાનો વધારો થયો છે. નવી દિલ્હીમાં ઈંડાનો ભાવ 10 રૂપિયા પ્રતિ નંગ સુધી પહોંચી ગયો છે, જ્યારે હૈદરાબાદ અને મુંબઈમાં તે 8 રૂપિયા પ્રતિ નંગની આસપાસ છે. ચેન્નાઈમાં કિંમતો થોડી ઓછી છે. વધતી માંગ અને મર્યાદિત પુરવઠાને કારણે ઓનલાઈન ગ્રોસરી પ્લેટફોર્મ દ્વારા હોમ ડિલિવરી પણ મોંઘી થઈ ગઈ છે.
પુરવઠા અને જથ્થાબંધ દરો
નેશનલ એગ કોઓર્ડિનેશન કમિટી (NECC)ના ડેટા અનુસાર, ઓગસ્ટથી ફાર્મથી લઈને ગ્રાહક સુધીના ભાવમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. ટાયર-1 શહેરોમાં, 100 ઈંડાની કિંમત રૂ. 550 થી વધીને રૂ. 700 થઈ ગઈ છે. તમિલનાડુમાં નમક્કલ અને કર્ણાટકમાં હોસપેટ જેવા રાજ્યોમાં જથ્થાબંધ ભાવ હજુ પણ 100 ઈંડાના રૂ. 640-645ની આસપાસ છે.
વધતી માંગની અસર
ઉત્તર પ્રદેશમાં દરરોજ લગભગ 5.5 થી 6 કરોડ ઈંડાનો વપરાશ થાય છે. આ જંગી માંગને પહોંચી વળવા માટે અન્ય રાજ્યોમાંથી લગભગ 4 કરોડ ઈંડાની આયાત કરવામાં આવે છે. આ વધારાની માંગ ભાવ પર દબાણ લાવી રહી છે.
સપ્લાય-સાઇડ પડકારો
ઇંડાના ભાવમાં વધારો માત્ર માંગને કારણે નથી. પરિવહન ખર્ચ, ઉત્પાદન સમસ્યાઓ અને મરઘાંના રોગોનો ફેલાવો પણ ઊંચા ભાવમાં ફાળો આપે છે. આંધ્રપ્રદેશ અને તમિલનાડુના પોલ્ટ્રી ફાર્મમાં રોગચાળો ફાટી નીકળતાં મહારાષ્ટ્રમાં પુરવઠાને અસર થઈ છે. ઠંડા મહિનામાં વધુ વપરાશ પણ માંગમાં વધારો કરે છે.
ઉત્પાદન ખર્ચમાં વધારો
મકાઈ અને સોયાબીન જેવા પોલ્ટ્રી ફીડના ભાવ દર વર્ષે વધી રહ્યા છે. તેના કારણે ખેતીની નાની પ્રવૃત્તિઓ બંધ થઈ ગઈ છે, જેના કારણે ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થયો છે. જો કે, વૈશ્વિક ધોરણોની સરખામણીમાં ભારતમાં ઈંડાની કિંમત હજુ પણ ઘણી ઓછી છે. અમેરિકા, બ્રિટન અને જર્મનીમાં એક ઈંડાની કિંમત 30-40 રૂપિયાની વચ્ચે છે. એશિયન દેશોમાં, માત્ર પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશમાં ભારતની સમકક્ષ ભાવ છે.
bબદલાતા હવામાનની અસર
દક્ષિણ ભારતમાં ભારે વરસાદે મકાઈના પાકને નુકસાન પહોંચાડ્યું હતું, જેના કારણે મરઘાં ખોરાકના ભાવમાં વધારો થયો હતો. આ સાથે જ ફંગલ ઈન્ફેક્શનને કારણે ઈંડાની સપ્લાયમાં લગભગ 7-10% ઘટાડો થયો છે. આ જ કારણ છે કે દેશભરમાં ઈંડાની કિંમતો હવે સામાન્ય ગ્રાહકો માટે એક પડકાર બની ગઈ છે.
